Châu Âu rung chuyển vì bê bối 'tôn sùng quỷ dữ'

Những tài liệu mới được công bố liên quan đến Jeffrey Epstein - tỷ phú tai tiếng từng bị kết án tội xâm hại tình dục trẻ vị thành niên - đang tạo ra làn sóng chấn động chưa từng có tại châu Âu.

Không chỉ khiến nhiều chính trị gia cấp cao phải từ chức hoặc đối mặt điều tra, “hồ sơ Epstein” còn đặt các hoàng gia lâu đời vào cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc, phơi bày những mối quan hệ xã hội - quyền lực vốn được che giấu kỹ lưỡng trong nhiều năm.

Từ Paris, London cho tới Oslo, hệ quả chính trị và biểu tượng của các tiết lộ này đang lan rộng, đe dọa làm lung lay những trụ cột quyền lực tưởng chừng bất khả xâm phạm.

Làn sóng từ chức

Tại Pháp, dư luận rúng động khi ông Jack Lang - cựu Bộ trưởng Văn hóa, một nhân vật có ảnh hưởng lớn trong đời sống chính trị và văn hóa Pháp suốt nhiều thập niên - tuyên bố từ chức Chủ tịch Viện Thế giới Arab (Arab World Institute).

Quyết định này được đưa ra sau khi các tài liệu do Bộ Tư pháp Mỹ công bố cho thấy ông Lang có thư từ qua lại với Jeffrey Epstein trong giai đoạn 2012-2019.

Cựu Bộ trưởng Văn hóa Pháp và Chủ tịch Viện Thế giới Arab Jack Lang đã chính thức từ chức sau khi các tài liệu từ Bộ Tư pháp Mỹ hé lộ mối liên hệ thư từ kéo dài nhiều năm giữa ông và Jeffrey Epstein. Ảnh: Reuters.

Cùng thời điểm, Văn phòng Công tố Tài chính Quốc gia Pháp mở cuộc điều tra đối với ông Jack Lang và con gái Caroline Lang với nghi vấn “rửa tiền liên quan đến trốn thuế có tình tiết tăng nặng”. Truyền thông Pháp cho biết các hồ sơ từ Mỹ hé lộ không chỉ mối liên hệ cá nhân mà còn cả những giao dịch tài chính cần được làm rõ.

Ông Lang phủ nhận mọi sai phạm, khẳng định các cáo buộc là “vô căn cứ” và tuyên bố sẵn sàng hợp tác với cơ quan điều tra.

Tuy nhiên, việc tên ông xuất hiện hơn 600 lần trong hồ sơ Epstein đã khiến áp lực chính trị trở nên không thể kiểm soát. Việc từ chức được xem là bước đi nhằm hạn chế tổn hại uy tín cho các thiết chế văn hóa - ngoại giao của Pháp, theo đánh giá của Reuters.

Tại Anh, hậu quả của hồ sơ Epstein còn lan tới tận trung tâm quyền lực ở số 10 Downing Street. Morgan McSweeney, Chánh văn phòng của Thủ tướng Keir Starmer và là chiến lược gia chính trị có ảnh hưởng hàng đầu của Công đảng, đã từ chức sau bê bối liên quan đến việc bổ nhiệm Peter Mandelson làm Đại sứ Anh tại Mỹ.

Các email được công bố cho thấy ông Mandelson có mối quan hệ kéo dài với Jeffrey Epstein, làm dấy lên nghi vấn nghiêm trọng về quy trình thẩm tra nhân sự cấp cao của chính phủ. McSweeney thừa nhận chính ông là người đã tư vấn cho Thủ tướng Starmer đưa ra quyết định bổ nhiệm gây tranh cãi này và tuyên bố “nhận hoàn toàn trách nhiệm”, Guardian cho biết.

“Trong đời sống công quyền, trách nhiệm phải được gánh vác vào thời điểm quan trọng nhất, không phải khi thuận tiện nhất”, McSweeney nói, gọi việc từ chức là “con đường danh dự duy nhất”.

Ông Morgan McSweeney - Chánh văn phòng và là cố vấn thân cận nhất của Thủ tướng Keir Starmer - đã tuyên bố từ chức sau khi hồ sơ Epstein được công khai. Ảnh: Shutterstock.

Sự ra đi của McSweeney được coi là đòn giáng mạnh vào Thủ tướng Starmer, người đã dựa rất nhiều vào khả năng tổ chức và phán đoán chính trị của ông trong quá trình đưa Công đảng trở lại cầm quyền và giành chiến thắng áp đảo năm 2024.

Trong nội bộ Công đảng, phản ứng chia rẽ rõ rệt: một bộ phận nghị sĩ coi McSweeney là “vật tế thần”, gánh hậu quả thay cho người đứng đầu chính phủ, trong khi những người khác cho rằng đây là hệ quả tất yếu của cách điều hành tập trung quyền lực vào một nhóm nhỏ.

Dù vậy, áp lực với ông Starmer chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khi hàng trăm nghìn tài liệu liên quan đến Mandelson tiếp tục được chuyển cho Ủy ban Tình báo và An ninh của Quốc hội, cùng với một cuộc điều tra riêng của cảnh sát về nghi vấn rò rỉ thông tin chính phủ.

Khủng hoảng kép trong Hoàng gia Na Uy

Trong khi đó, tại Na Uy, tác động của “hồ sơ Epstein” không chỉ dừng ở chính trường mà còn chạm tới nền tảng biểu tượng của quốc gia: Hoàng gia.

Những tài liệu mới cho thấy Thái tử phi Mette-Marit - hoàng hậu tương lai của Na Uy - từng có trao đổi thư từ khá thân mật với Jeffrey Epstein nhiều năm sau khi ông ta đã nhận tội môi giới mại dâm trẻ vị thành niên.

Các email này đã châm ngòi cho làn sóng chỉ trích dữ dội trong dư luận, khiến nhiều tổ chức xã hội và văn hóa tuyên bố cắt đứt hoặc xem xét lại quan hệ với Thái tử phi.

Mette-Marit thừa nhận đã “phán đoán sai lầm”, bày tỏ hối tiếc và lên án các hành vi tội ác của Epstein, song khủng hoảng niềm tin vẫn tiếp diễn. Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại Na Uy, Thủ tướng Jonas Gahr Støre công khai chỉ trích một thành viên Hoàng gia, cho rằng Thái tử phi đã thể hiện “sự phán đoán kém”.

Vụ việc càng trở nên nghiêm trọng khi diễn ra song song với phiên tòa xét xử Marius Borg Høiby - con trai riêng của Mette-Marit - với 4 cáo buộc hiếp dâm. Dù không thuộc dòng kế vị, vụ án của Høiby vẫn khiến Hoàng gia Na Uy liên tục xuất hiện trên trang nhất các mặt báo, tạo hiệu ứng “khủng hoảng kép” chưa từng có, CNN cho biết.

Theo các nhà quan sát, trong bối cảnh Vua Harald V đã 88 tuổi và sức khỏe suy giảm, những nghi vấn xoay quanh tư cách và vai trò tương lai của Mette-Marit đặt ra thách thức lớn cho sự ổn định biểu tượng của chế độ quân chủ Na Uy - vốn lâu nay được xem là hiện đại, minh bạch và gần gũi với công chúng.

Vua Harald và Hoàng hậu Sonja chụp ảnh cùng Thái tử Haakon, Công chúa Ingrid Alexandra và Thái tử phi Mette-Marit tại Oslo (Na Uy) vào năm 2024. Ảnh: Reuters.

Hiệu ứng domino lan khắp châu Âu

Không chỉ Pháp, Anh và hoàng gia Na Uy, hồ sơ Epstein còn kéo theo hàng loạt nhân vật châu Âu khác. Cựu Thủ tướng Na Uy Thorbjørn Jagland bị điều tra nghi vấn tham nhũng liên quan đến quà tặng và chuyến đi do Epstein tài trợ.

Nhà ngoại giao kỳ cựu Mona Juul phải từ chức vì các mối liên hệ tương tự, trong khi nhiều thành viên hoàng gia châu Âu: từ Thụy Điển đến Đan Mạch và Anh cũng bị nhắc tên trong các tài liệu, dù chưa có kết luận về sai phạm.

Điểm chung của các vụ việc là sự sụp đổ nhanh chóng của “vùng an toàn đạo đức” mà các nhân vật quyền lực từng mặc định được hưởng. Việc xuất hiện trong hồ sơ Epstein, dù không đồng nghĩa với hành vi phạm tội, đã đủ để gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín cá nhân và thể chế.

Các chuyên gia nhận định, điều nguy hiểm nhất mà hồ sơ Epstein gây ra không chỉ là những vụ từ chức hay điều tra riêng lẻ, mà là cuộc khủng hoảng niềm tin sâu rộng đối với giới tinh hoa chính trị - xã hội châu Âu.

Công chúng ngày càng hoài nghi về cách các mối quan hệ quyền lực được hình thành, duy trì và che giấu, cũng như về hiệu quả của các cơ chế kiểm soát, thẩm tra đạo đức.

Trong bối cảnh các nền dân chủ phương Tây vốn đã chịu sức ép từ chủ nghĩa hoài nghi và phân cực chính trị, làn sóng hậu Epstein có thể để lại hệ lụy lâu dài. Những gì đang diễn ra cho thấy, di sản độc hại của Jeffrey Epstein vẫn tiếp tục ám ảnh thế giới, không chỉ bởi tội ác cá nhân của ông ta, mà bởi mạng lưới quyền lực - xã hội rộng lớn đã dung dưỡng và bảo vệ ông ta suốt nhiều năm.

Phương Linh