Chợ Mới (Thái Nguyên) hướng tới không còn 'vùng trắng thông tin'

Đây là điều mà tại xã Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên đang tạo bước đột phá trong giảm nghèo đa chiều. Bằng cách thu hẹp khoảng cách thông tin, đầu tư hạ tầng truyền thông đến nâng cao kỹ năng số cho người dân, xã mở ra cơ hội mới trong việc phát triển kinh tế - xã hội, thoát nghèo bền vững. Thời gian tới, nơi đây cũng hướng tới không còn “vùng trắng thông tin”.

Đầu tư hạ tầng truyền thông, mở cánh cửa số cho người dân

Trong tiếp cận giảm nghèo đa chiều, giảm nghèo thông tin được xem là một cấu phần then chốt, nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, tri thức và dịch vụ số cho người dân, nhất là hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Người dân sẽ dần làm chủ thông tin, tiếp cận chính sách chủ động, học hỏi kỹ thuật sản xuất và tìm kiếm cơ hội sinh kế thông qua việc được phổ cập internet, điện thoại thông minh, truyền thông cơ sở và nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ…

Xã Chợ Mới hiện có hơn 13.000 nhân khẩu, với 7 dân tộc cùng sinh sống. Dù không thuộc vùng lõm sóng, giao thông thuận lợi, song nhiều năm qua, người dân vẫn gặp khó trong tiếp cận thông tin. Tin tức chủ yếu được truyền tải qua loa phát thanh hoặc truyền miệng, nhiều hộ thiếu thiết bị nghe nhìn, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, internet, thậm chí gặp rào cản ngôn ngữ. Điều này khiến người dân khó nắm bắt chính sách mới, hạn chế cơ hội học hỏi, tìm việc làm và tiếp cận dịch vụ công trực tuyến…

Trước thực tế đó, Chợ Mới được Nhà nước quan tâm đầu tư đồng bộ hạ tầng thông tin – truyền thông. Các trạm phát sóng được nâng cấp, wifi miễn phí được lắp đặt tại nhiều điểm công cộng; hỗ trợ điện thoại thông minh…Hiện hệ thống loa thông minh đã được triển khai tại 27/27 thôn; các điểm truy cập internet miễn phí được duy trì tại UBND xã, trường học, bưu điện văn hóa. Xã cũng đã đẩy mạnh sử dụng mạng xã hội, các nhóm Zalo thôn bản để chuyển tải thông tin nhanh tới người dân.

Bà con thôn Nà Luống sử dụng điện thoại thông minh để kết nối nhóm zalo của thôn. Ảnh CTTĐTCM

Trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, giao lưu văn hóa - thể thao cũng được lồng ghép tuyên truyền chính sách giảm nghèo, chuyển đổi số, vay vốn ưu đãi, xuất khẩu lao động. Cùng với đó là các lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến… giúp người dân từng bước thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin, từ thụ động sang chủ động.

Chính sách giảm nghèo thông tin đã tạo ra những chuyển biến căn bản. Người dân không còn chỉ “nghe thông báo”, mà đã biết chủ động tìm kiếm thông tin qua điện thoại, internet. Nhiều hộ nhờ đó tiếp cận được những chính sách vay vốn ưu đãi, tham gia học nghề, tìm việc làm trong và ngoài tỉnh, thậm chí đi xuất khẩu lao động.

Theo thống kê, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm từ 12,95% năm 2021 xuống còn 8,09% năm 2024, bình quân giảm 1,21%/năm. Đây là kết quả tổng hợp của nhiều giải pháp, trong đó giảm nghèo thông tin đóng vai trò quan trọng khi tạo ra môi trường minh bạch, giúp người dân “biết – hiểu – làm”.

Không chỉ tác động đến kinh tế, quá trình số hóa thông tin còn mang lại chuyển biến tích cực về văn hóa – xã hội. Hiện trên 95% dân số sử dụng điện thoại thông minh, 75% hộ gia đình có kết nối internet. Người dân từng bước làm quen với dịch vụ công trực tuyến, VNeID, sổ sức khỏe điện tử; nhiều hộ kinh doanh nhỏ đã áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt, bán hàng qua mạng xã hội.

Hướng tới năm 2030: Không còn “vùng trắng thông tin”

Địa bàn xã sau sáp nhập rộng hơn, dân số đông hơn, nhu cầu tiếp cận thông tin cũng tăng lên. UBND xã tiếp tục xác định truyền thông và chuyển đổi số là khâu đột phá, vừa phục vụ quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để người dân tiếp cận cơ hội phát triển.

Nhân dân đến thực hiện các thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Chợ Mới.

Xã Chợ Mới đặt mục tiêu đưa thông tin số đến từng thôn bản, bảo đảm không còn “vùng trắng thông tin”. Mục tiêu đến năm 2030 trở thành địa phương có hạ tầng số đồng bộ, người dân được trang bị kỹ năng số cơ bản, có khả năng ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và quản lý đời sống giúp nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo đó, xã sẽ tiếp tục mở rộng hạ tầng truyền thông, phủ sóng internet và di động tới mọi khu dân cư; đa dạng hóa hình thức truyền thông bằng bản tin song ngữ Việt – dân tộc thiểu số, video, hình ảnh trực quan, dễ hiểu; xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở, ưu tiên người địa phương am hiểu tiếng dân tộc, phong tục tập quán, để thông tin đến với người dân nhanh và hiệu quả hơn.

Đồng thời, xã phối hợp với doanh nghiệp viễn thông hỗ trợ hộ nghèo bằng các gói cước ưu đãi, tặng thiết bị thông minh, mở lớp hướng dẫn kỹ năng số; phát triển mô hình học tập cộng đồng như “tủ sách số”, “điểm internet miễn phí”, khuyến khích học tập suốt đời.

Khi người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ và đúng cách, thoát nghèo không còn phụ thuộc vào hỗ trợ ngắn hạn, mà trở thành hành trình tự chủ, bền vững – đúng với tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”.

PV