Chờ thủy tiên nở đúng giao thừa

Chị Trương Thị Hồng Nhi (phường Phú Xuân, TP. Huế) chăm chút gọt từng lớp vỏ mỏng để canh thủy tiên nở đúng dịp giao thừa

Chọn củ, tỉa dáng

Những ngày cuối tháng Chạp, Huế đã rộn ràng sắc hoa. Trên phố, người người bắt đầu sắm sửa Tết, chợ hoa nhộn nhịp hơn từng ngày. Giữa không khí ấy, nhiều người lại chọn cho mình thú chơi gọt củ thủy tiên, một thú vui đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ.

Ở Huế, thủy tiên khá hiếm. Người muốn chơi thường phải tìm mua từ sớm, đặt củ từ nơi khác về. Khi củ đến tay, người tỉa cần quan sát mầm, xoay củ để chọn thế, rồi mới dám gọt từng lớp vỏ mỏng. Làm thủy tiên, theo cách nói của người chơi, là làm chậm mà chắc. Sai một nhát, mầm hoa hỏng, cả bát hoa Tết coi như “dở dang”.

Chị Trương Thị Hồng Nhi (trú phường Phú Xuân, TP. Huế) biết đến thú chơi này qua những bức ảnh Tết xưa của Hà Nội. Trong ký ức chị, những bát thủy tiên nhỏ được tạo dáng rất tinh tế, đặt trong nhà như một nét chấm phá của mùa xuân. “Tôi ấn tượng với vẻ đẹp tinh khiết của thủy tiên. Ban đầu chỉ tò mò, nhưng càng tìm hiểu và làm thử, tôi càng thích cảm giác tĩnh tại mà thú chơi này mang lại. Dần dần, việc tỉa củ thủy tiên trở thành thói quen của tôi mỗi dịp Tết”, chị Nhi chia sẻ.

Củ thủy tiên và bộ dao tỉa, những vật dụng nhỏ gắn với thú chơi cầu kỳ mỗi dịp cuối năm

Theo chị, tỉa củ là phần quan trọng nhất. Người tỉa phải cẩn trọng để không phạm vào bao hoa. Củ phải gọn, mầm phải thoáng, lá sau này mới uốn mềm. “Tỉa sao cho dáng hài hòa là cả một quá trình. Mỗi củ đều khác nhau, nên người chơi phải rất kỹ”, chị Nhi nói.

Chi phí cho một bát thủy tiên chơi Tết không cao, mỗi củ hiện nay khoảng hơn 100.000 đồng. Tính thêm bình, dụng cụ và công chăm sóc, tổng chi phí cũng chỉ vào khoảng vài trăm nghìn. Điều khiến nhiều người theo đuổi thú chơi này nằm ở cảm giác tự tay chuẩn bị một bát hoa nở đúng thời khắc đầu năm.

Canh hoa nở đúng giờ

Tỉa củ xong mới chỉ là bước đầu. Phần dài nhất là canh hoa nở. Thủy tiên phải thay nước đều, rửa củ sạch, theo dõi nụ mỗi ngày. Người chơi thường nói vui rằng chơi thủy tiên là canh từng giờ, bởi nở sớm hay muộn đều hụt mất cái thú của giao thừa.

Ở Huế, thời tiết giáp Tết se lạnh, đôi khi có mưa phùn, khiến việc canh nở cho thủy tiên đòi hỏi kinh nghiệm. Có người đem củ ra chỗ mát để hoa nở chậm, có người ủ ấm để kịp độ.Tất cả chỉ mong hoa kịp bung cánh đúng thời khắc.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, 67 tuổi (trú phường Thuận Hóa, TP. Huế) cho biết, bà đến với thủy tiên vài năm gần đây qua bạn bè. Ban đầu thấy lạ vì ở Huế ít người chơi, nhưng càng thử càng thấy mê. “Tôi thích cảm giác chăm chút mỗi ngày. Cuối năm nhiều việc, nhưng dành thời gian thay nước, nhìn rễ mọc ra trắng muốt cũng thấy lòng mình dịu lại”, bà Hà nói.

Bát thủy tiên do chị Hồng Nhi tự tay tỉa, chuẩn bị cho mùa hoa Tết ở Huế

Thủy tiên khiến người ta học cách chờ đợi. Hoa không thể thúc ép, cũng không thể bỏ quên. Mỗi ngày đều phải nhìn một chút, chăm một chút thì hoa mới nở đúng hẹn. Khoảnh khắc được mong nhất vẫn là lúc hoa bung đúng giao thừa. Chị Hồng Nhi cho rằng đó là niềm vui rất riêng. “Với tôi, lúc hoa nở đúng giao thừa mang lại cảm giác an yên và trọn vẹn. Người xưa quan niệm thủy tiên nở đúng thời khắc ấy là điềm lành cho năm mới”, chị chia sẻ.

Thú chơi này ở Huế gần đây cũng bắt đầu thu hút thêm người trẻ. Anh Lê Minh Quân, 28 tuổi, phường An Cựu, biết đến thủy tiên qua mạng xã hội. Xem các video hướng dẫn tỉa củ, tạo dáng, anh thử đặt về làm. “Nó khó, nhưng tôi thấy thú vị. Có củ nở sớm, có củ nở muộn. Khi hoa bung đúng mấy ngày đầu năm, tự nhiên thấy công sức mình bỏ ra đáng giá”, anh Quân nói.

Tết ở Huế vẫn có nhiều sắc hoa quen thuộc, nhưng bát thủy tiên trắng tinh khôi, mong manh mang một nét riêng. Người chơi thủy tiên thường bảo, chờ hoa nở đúng giao thừa giống như giữ lại một khoảnh khắc “đẹp vừa đủ”, nơi mùa xuân đến theo cách đầy kiên nhẫn và tinh tế.

Bài, ảnh: Hải Băng