'Choáng' vì giá laptop, smartphone tiếp tục tăng phi mã

Giá bán smartphone, laptop tiếp tục tăng không dừng. Ảnh: Chánh Trung.

Laptop, smartphone tăng giá mạnh

Thị trường laptop tại Việt Nam từ đầu năm 2026 đến nay đang trải qua giai đoạn biến động mạnh mẽ. Thị trường bắt đầu bước vào một đợt thử thách lớn khi giá thành tăng cao trong khi sức mua chung có xu hướng thắt chặt.

Theo báo cáo từ IDC, toàn bộ thị trường thiết bị điện tử cá nhân trong các quý tiếp theo của năm 2026 giảm mạnh (dự báo tổng lượng xuất xưởng cả năm 2026 có thể giảm tới 10.4% đến 11.3%).

Riêng đối với phân khúc laptop cao cấp, nhiều nhà phân phối, đại lý bán lẻ tại Việt Nam cho biết nếu như cuối năm 2025 một mẫu laptop cao cấp mới bán ra với cấu hình cao nhất thì giá có thể lên đến 60 – 80 triệu đồng. Thế nhưng đến giữa năm 2026 cũng cùng mẫu laptop trang bị cấu hình như vậy giá có thể lên đến 100 – 120 triệu đồng (tăng khoảng 20 - 40%).

IDC dự báo giá bán trung bình của máy tính cá nhân (ASP) sẽ tăng khoảng 17% - 18.3% trong năm 2026 và rất khó để quay trở lại mặt bằng giá của năm 2025. Tại Việt Nam, các dòng laptop phổ thông vốn ở phân khúc 13–15 triệu đồng hiện đã dịch chuyển lên mức 15–18 triệu đồng cho cùng một cấp cấu hình.

Theo báo cáo từ Omdia, trong quý 1/2026, thị trường smartphone Việt Nam ghi nhận doanh số giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức sụt giảm chung 9% của toàn khu vực Đông Nam Á.

Đối với cả năm 2026, IDC đưa ra dự báo lượng xuất xưởng smartphone tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc) có thể co hẹp đến 13.1%, đưa tổng lượng hàng toàn cầu xuống mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

Giá nhiều loại laptop đã tăng liên tục trong thời gian qua. Ảnh: Chánh Trung.

Trái ngược với đà giảm của doanh số, giá bán smartphone lại tăng phi mã. Bắt đầu từ tháng 3/2026, hàng loạt ông lớn từ Oppo, Vivo, Honor cho đến Xiaomi đều điều chỉnh tăng giá bán lẻ tại Việt Nam.

Phân khúc bị ảnh hưởng nặng nề nhất là nhóm máy tầm trung (4 - 10 triệu đồng) khi giá bị đẩy lên cao, trong khi phân khúc giá rẻ dưới 5 triệu đồng) chứng kiến lượng hàng xuất xưởng sụt giảm mạnh hơn 30% do biên lợi nhuận của các hãng bị bào mòn.

Riêng với phân khúc smartphone cao cấp nhiều đại lý bán lẻ cho biết cùng thời điểm 2025 một chiếc smartphone cao cấp mới nhất được bán ra với cấu hình RAM 16 GB, bộ nhớ trong 512 GB thì giá dao động từ 30 – 35 triệu đồng. Thế nhưng hiện nay nhiều người “choáng váng” khi cùng cấu hình này giá smartphone đã tăng lên 45- 50 triệu đồng (tăng khoảng 15 - 35%).

Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Omdia, giá bán trung bình của smartphone toàn cầu dự kiến sẽ tăng mạnh từ 467 USD (năm 2025) lên 565 USD (năm 2026), mức tăng trung bình tương đương 21%.

Trước áp lực tăng giá, các chuỗi bán lẻ lớn (Thế Giới Di Động, FPT Shop, CellphoneS, Di Động Việt, 24hStore) cho biết ghi nhận sự phân hóa rõ rệt trong hành vi mua sắm smartphone của khách hàng.

Theo đó với nhóm máy dưới 3 triệu đồng sức mua ít bị ảnh hưởng nhất do đây là phân khúc phục vụ nhu cầu liên lạc Essential (cơ bản), học tập hoặc làm máy phụ.

Nhóm máy trung cấp (4 - 10 triệu đồng) bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Khách hàng phân khúc này cực kỳ nhạy cảm về giá. Khi giá tăng, họ có xu hướng hạ cấp phân khúc (ví dụ: từ định mức 10 triệu xuống tìm máy 7-8 triệu) hoặc chuyển sang mua các dòng máy cũ (Like New), máy thanh lý đời trước.

Khủng hoảng thiếu hụt linh kiện tiếp diễn do làn sóng AI

Theo các chuyên gia công nghệ khủng hoảng thiếu hụt bộ nhớ và linh kiện do làn sóng AI là nguyên nhân lớn nhất khiến smartphone, laptop tăng giá. Theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA) và TrendForce, sự bùng nổ của AI toàn cầu và các trung tâm dữ liệu (Data Center) đã hút sạch công suất sản xuất các dòng chip nhớ hiệu năng cao (HBM, DRAM).

Các nhà sản xuất chip phải ưu tiên công suất cho mảng AI, khiến nguồn cung chip nhớ tiêu dùng cho laptop và smartphone bị bóp nghẹt. Giá ổ cứng SSD (NAND) và RAM (DRAM) liên tục tăng đẩy chi phí sản xuất (BOM) của các hãng lên cao.

Một nguyên nhân khác là do các căng thẳng địa chính trị làm gián đoạn các tuyến vận tải biển toàn cầu, đẩy giá cước vận chuyển (Freight Costs) tăng cao. Chi phí này cuối cùng được các hãng phân phối cộng trực tiếp vào giá bán lẻ tại thị trường Việt Nam.

Nhiều người tiêu dùng không khỏi phân vân khi sắm laptop, smartphone mới. Ảnh: Chánh Trung.

Các gã khổng lồ công nghệ như Meta, Google, Microsoft vẫn đang tiếp tục ồ ạt gom mua toàn bộ chip nhớ hiệu năng cao (DRAM và NAND flash) để xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Các nhà sản xuất bán dẫn đã ưu tiên năng lực cho mảng AI (vốn có biên lợi nhuận khổng lồ), khiến nguồn cung chip nhớ tiêu dùng cho smartphone bị bóp nghẹt, đẩy giá linh kiện đầu vào tăng vọt.

Quý 1/2026: Theo TrendForce, giá hợp đồng của các dòng DRAM truyền thống đã tăng sốc từ 93% đến 98% (so với quý trước).

Quý 2/2026: Giá DRAM tiếp tục tăng thêm 58% - 63%. Đặc biệt, theo hãng nghiên cứu SigmaIntel, phân khúc bộ nhớ cho thiết bị di động (LPDDR) bị ảnh hưởng nặng nề nhất: giá chip LPDDR5X 12GB tăng vọt 89% chỉ trong Quý 2 (từ 77,1 USD lên 145,9 USD). Một thanh RAM 16 GB DDR4 phổ thông cho PC cũng tăng từ 137 USD lên 207,1 USD (tăng 51%).

Trong Quý 2/2026, giá hợp đồng NAND Flash tăng mạnh từ 70% đến 75%. Giá của một ổ cứng 512 GB NVMe Gen4 SSD dành cho người dùng cá nhân đã tăng 54%, lên mức trung bình 126,3 USD. Bộ nhớ UFS 3.1 256 GB (sử dụng trên hầu hết smartphone tầm trung) thậm chí đã tăng gấp đôi (103%), chạm mức 62,7 USD.

Dự báo giá còn neo cao

Giá laptop sẽ neo ở mức cao đến hết năm 2027, IDC cho biết. Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và linh kiện bán dẫn được dự báo sẽ không có giải pháp khắc phục triệt để trước cuối năm 2027. Do đó, người tiêu dùng Việt Nam sẽ phải chấp nhận một mặt bằng giá mới cao hơn đáng kể.

Mùa mua sắm cuối năm (Back-to-School và Quý 4/2026) sẽ gặp khó, IDC cảnh báo các quý cuối năm 2026 sẽ là thử thách lớn. Mức giảm sút về lượng máy tiêu thụ so với cùng kỳ năm ngoái có thể chạm mốc 20% vào Quý 4/2026 do người dùng thắt chặt chi tiêu trước áp lực lạm phát và giá máy tăng.

Dự báo giá laptop, smartphone còn tiếp tục tăng từ nay đến cuối năm. Ảnh: Chánh Trung.

Các chuyên gia công nghệ nhận định tình trạng khan hiếm chip nhớ tiêu dùng toàn cầu sẽ không thể giải quyết triệt để trước năm 2027. Do đó, mặt bằng giá smartphone tại Việt Nam từ nay đến cuối năm sẽ khó có đợt giảm giá sâu, trừ các chương trình xả kho đón model mới.

Các tập đoàn lớn như Lenovo hay AMD đều đưa ra nhận định chung giá chip nhớ sẽ không bao giờ quay trở lại mức rẻ của năm 2025. Phải đến cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028, khi các chuỗi nhà máy mới đi vào hoạt động ổn định, giá cả mới bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo các chuyên gia đối với các doanh nghiệp CNTT hoặc cá nhân có nhu cầu nâng cấp hệ thống máy chủ, PC hoặc mua sắm thiết bị công nghệ lớn tại Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 nên lên kế hoạch mua sắm và chốt hợp đồng sớm.