Chơi lễ vui khỏe: Bí quyết bảo vệ sức khỏe suốt kỳ nghỉ dài ngày

Chơi lễ thế nào để vừa vui, vừa giữ sức khỏe? Đây là vấn đề được các chuyên gia y tế khuyến cáo trong bối cảnh kỳ nghỉ lễ thường kéo theo nhiều thay đổi về sinh hoạt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe nếu không được kiểm soát hợp lý.

Kỳ nghỉ lễ là thời điểm để nghỉ ngơi, sum họp gia đình, đi du lịch và tạm rời nhịp sống thường ngày. Tuy nhiên, việc di chuyển nhiều, thức khuya, ăn uống thất thường, tiếp xúc nắng nóng hoặc sử dụng rượu bia trong các buổi gặp mặt có thể khiến cơ thể bị xáo trộn.

Để kỳ nghỉ trọn vẹn, việc chăm sóc sức khỏe không cần quá phức tạp, quan trọng là điều chỉnh lịch trình hợp lý, ăn uống khoa học, nghỉ ngơi đầy đủ và nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Trước hết, cần chủ động phòng tránh nắng nóng khi tham gia các hoạt động ngoài trời như đi biển, tham quan hoặc tụ tập đông người. Người dân nên hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10 giờ đến 16 giờ, ưu tiên trang phục thoáng mát, sáng màu, đội nón, đeo kính, sử dụng kem chống nắng và uống nước đều đặn trong ngày. Khi ở ngoài trời lâu, cần bôi lại kem chống nắng sau khoảng mỗi 2 giờ hoặc sau khi bơi, đổ mồ hôi nhiều.

Người trẻ đi cắm trại vào kỳ nghỉ lễ. Ảnh minh họa: THẢO PHƯƠNG

Ăn uống trong dịp lễ cũng cần được kiểm soát ở mức hợp lý. Người dân nên ưu tiên thực phẩm nấu chín, bảo quản đúng cách, hạn chế sử dụng món ăn không rõ nguồn gốc hoặc để lâu ngoài môi trường nóng. Khi đi du lịch, cần chú ý nguồn nước uống, hạn chế dùng đá viên và thực phẩm đường phố nếu không bảo đảm vệ sinh. Thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và mang theo dung dịch sát khuẩn sẽ giúp giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa và các bệnh lây qua đường ăn uống.

Đối với người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, hô hấp, bệnh dạ dày hoặc đang điều trị dài ngày, cần chuẩn bị đầy đủ thuốc cá nhân trước chuyến đi. Không nên tự ý ngưng thuốc vì thay đổi lịch trình. Khi đi xa, nên mang theo đơn thuốc, thông tin bệnh lý và số điện thoại người thân để sử dụng khi cần thiết, đồng thời bảo quản thuốc đúng cách, tránh nhiệt độ cao.

Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có sức khỏe yếu cần xây dựng lịch trình phù hợp, tránh di chuyển dày đặc và hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường nắng nóng và phòng lạnh. Sau khi đi ngoài nắng, không nên vào phòng máy lạnh nhiệt độ thấp hoặc tắm nước lạnh ngay lập tức.

Việc sử dụng rượu bia trong dịp lễ cần đặc biệt thận trọng do có thể làm tăng nguy cơ mất nước, rối loạn giấc ngủ, tai nạn giao thông và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo không có mức sử dụng rượu bia nào được xem là an toàn, do đó cần hạn chế tối đa và tuyệt đối không lái xe sau khi đã uống rượu bia.

Một kỳ nghỉ hiệu quả không nên là lịch trình dày đặc từ sáng đến khuya. Cơ thể vẫn cần ngủ đủ, ăn đúng bữa và có thời gian nghỉ giữa các hoạt động. Thức khuya liên tục, uống ít nước, ăn nhiều đồ chiên cay, sử dụng nhiều cà phê hoặc nước ngọt có thể gây mệt mỏi, đau đầu, đầy bụng, mất ngủ và giảm khả năng hồi phục sau kỳ nghỉ.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ kiệt sức do nóng hoặc say nóng, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo, làm mát cơ thể bằng cách lau hoặc chườm tại các vị trí như cổ, nách, bẹn, đồng thời cho uống từng ngụm nước nếu còn tỉnh táo. Trường hợp không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu nặng, cần đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Người dân cần đi khám ngay khi có các biểu hiện như sốt cao kéo dài, tiêu chảy nhiều lần, nôn ói liên tục, đau bụng dữ dội, khó thở, đau ngực, chóng mặt, ngất, yếu liệt tay chân, đau đầu dữ dội, co giật, lú lẫn hoặc nghi ngờ say nắng, say nóng. Đây là những tình huống không nên tự xử trí tại nhà.

Vui chơi trong dịp lễ là cần thiết, nhưng cần có kiểm soát để cơ thể được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Lịch trình hợp lý, ăn uống an toàn, ngủ đủ giấc và chủ động bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa rủi ro sức khỏe sẽ giúp kỳ nghỉ trở thành thời gian phục hồi thay vì tạo thêm áp lực cho cơ thể.

BS CHU THỊ DUNG, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3