Chống cháy và an toàn công trình: Vai trò ngày càng lớn của thạch cao

An toàn cháy nổ - Yêu cầu bắt buộc trong xây dựng hiện đại

Nhiều sự cố cháy nổ trong thời gian qua đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ quan trọng của việc sở hữu giải pháp chống cháy, đặt vấn đề an toàn cháy lên hàng đầu trong hoạt động xây dựng. Thực tế cho thấy nhiều vụ cháy bắt nguồn từ nhà ở và công trình dân dụng, nơi tập trung đông người, dẫn đến nguy cơ thiệt hại lớn nếu không được kiểm soát kịp thời.

Cùng với xu hướng phát triển hiện đại, các công trình hoàn thiện không chỉ đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ mà còn đảm bảo khả năng chống cháy, hạn chế nguy cơ hỏa hoạn. Việc sử dụng các vật liệu hoàn thiện như gỗ, nhựa hay vật liệu trang trí tổng hợp bị hạn chế về khả năng ngăn đám cháy lan rộng, sản sinh khói độc làm giảm thời gian thoát hiểm của nạn nhân.

Trước thực trạng này, hệ thống quy chuẩn phòng cháy chữa cháy liên tục được cập nhật và siết chặt. Tiêu biểu là QCVN 06:2022/BXD, trong đó quy định rõ yêu cầu về khả năng chống cháy, đặc biệt đối với công trình cao tầng và khu vực tập trung đông người như quán karaoke, khách sạn, văn phòng cho thuê. Thực tế, việc tăng cường kiểm tra, giám sát và công khai các công trình không đáp ứng yêu cầu về phòng cháy chữa cháy cho thấy sự quyết liệt ngày càng rõ nét trong công tác quản lý Nhà nước của chính phủ.

Không chỉ dừng ở yêu cầu tuân thủ pháp lý, nhận thức của chủ đầu tư và người sử dụng đang dịch chuyển rõ rệt theo hướng chủ động phòng ngừa rủi ro cháy nổ. Theo đó, các vật liệu có khả năng hạn chế cháy lan, có có kết quả kiểm định đạt yêu cầu chống cháy được cấp từ các cơ quan uy tín, ngày càng được ưu tiên lựa chọn làm vật liệu hoàn thiện cho giải pháp. Qua đó, thạch cao vừa là vật liệu đáp ứng tính thẩm mỹ của không gian, vừa có khả năng chống cháy cho công trình.

Hệ thống quy chuẩn và tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy liên tục được siết chặt. (Nguồn: Internet)

Thạch cao là vật liệu chống cháy thân thiện với môi trường

Thạch cao được đánh giá cao về khả năng chống cháy nhờ bản chất là vật liệu vô cơ, không bắt lửa và không duy trì quá trình cháy. Điểm then chốt nằm ở lõi thạch cao chứa 2 phân tử nước (CaSO₄·2H₂O). Khi xảy ra hỏa hoạn, dưới tác động của nhiệt độ cao, lượng nước này sẽ giải phóng dưới dạng hơi nước, làm chậm tốc độ lan truyền của đám cháy. Nhờ đó, hệ trần và vách thạch cao chống cháy có thể bảo vệ thêm cho các kết cấu tường, khung thép, dầm, cột... giảm thiểu thiệt hại cho công trình và góp phần kéo dài thời gian thoát hiểm cho người gặp nạn.

Khi chọn lựa các tấm thạch cao chống cháy có độ dày lớn, từ 12.7mm trở lên và kết hợp nhiều lớp tấm sẽ nâng cao khả năng chống cháy của giải pháp. Một yếu tố không thể thiếu là hệ khung xương đóng vai trò nâng đỡ hệ trần, vách thạch cao, từ đó mang lại khả năng chống cháy lên đến 120 phút đối với hệ trần, 180 phút đối với hệ vách. Bên cạnh ứng dụng làm trần và vách chống cháy, thạch cao còn được ứng dụng để bọc cột, dầm và ống gió chống cháy.

Trong bối cảnh yêu cầu an toàn cháy ngày càng siết chặt, khả năng chống cháy của công trình không thể đánh giá dựa trên một vật liệu đơn lẻ, mà phải được xem xét trên toàn bộ hệ giải pháp đã được kiểm định theo tiêu chuẩn EI. Điều này có nghĩa là chỉ khi toàn bộ cấu tạo hệ trần, vách hoặc bọc bảo vệ được thử nghiệm đồng bộ, kết quả EI mới có giá trị pháp lý và kỹ thuật trong hồ sơ PCCC.

Theo định hướng đó, Knauf cung cấp các hệ giải pháp chống cháy toàn diện, được thiết kế và thử nghiệm đồng bộ nhằm đáp ứng các yêu cầu EI khác nhau của công trình. Mỗi hệ giải pháp bao gồm tấm thạch cao chống cháy, hệ khung xương và phụ kiện đồng bộ, được kiểm định theo đúng cấu tạo hệ. Các giải pháp chống cháy của Knauf hiện được áp dụng cho hệ trần chống cháy, vách chống cháy, bọc ống gió chống cháy cũng như bọc bảo vệ cột và dầm, phù hợp với yêu cầu thẩm duyệt PCCC và hồ sơ thiết kế kỹ thuật.

Thạch cao sở hữu khả năng chống cháy tự nhiên nhờ bản chất là vật liệu vô cơ. (Nguồn: Knauf Việt Nam)

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn và yêu cầu về an toàn cháy nổ ngày càng được nâng cao, việc lựa chọn vật liệu hoàn thiện đã vượt ra khỏi phạm vi thẩm mỹ hay bài toán chi phí ngắn hạn, để trở thành một quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ an toàn và giá trị vận hành lâu dài của công trình.

Nhờ cơ chế chống cháy tự nhiên cùng khả năng triển khai dưới dạng các hệ giải pháp đồng bộ đã được kiểm định, thạch cao ngày càng giữ vai trò quan trọng trong kiến trúc hiện đại, góp phần nâng cao an toàn sử dụng và hướng đến mục tiêu phát triển đô thị bền vững.

Hà An