Chủ động đổi mới phương pháp chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh 10

Thầy Đặng Hữu Trí, giáo viên Toán, Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, nhìn nhận, đề thi tuyển sinh vào lớp 10 của TPHCM hàng năm luôn có sự ổn định về cấu trúc, không kiểm tra kiến thức toán học một cách thuần túy mà gắn kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn cuộc sống. Chính điều này đòi hỏi quá trình giảng dạy giáo viên phải liên tục đổi mới, ở mỗi đơn vị kiến thức toán học đều phải được cụ thể hóa để học sinh hiểu được tính vận dụng trong thực tiễn là như thế nào.

Theo thầy Trí, những bài toán thực tế luôn là khó khăn của nhiều học sinh khi chinh phục môn Toán. Điều này xuất phát từ hạn chế về phương pháp học của các em còn máy móc, nhiều em còn yếu về kỹ năng đọc hiểu, kỹ năng sống hàng ngày, chính vì thế các em còn hạn chế khi liên hệ, vận dụng những kiến thức toán học vào giải quyết một vấn đề thực tiễn cụ thể.

“Từ đề thi hàng năm, đòi hỏi công tác dạy học cần tập trung hơn rèn cho học sinh thật chắc các dạng cơ bản và giúp học sinh nắm kiến thức để giải quyết tốt toán thực tế. Tăng cường hơn nữa kỹ năng giải quyết hình học cho học sinh”, thầy Trí nói.

Thạc sĩ Trần Lê Duy, giảng viên Khoa Ngữ văn, Trường ĐH Sư phạm TPHCM đánh giá, đề thi tuyển sinh lớp 10 môn ngữ văn TPHCM nhiều năm nay luôn bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018, chuyển trọng tâm đánh giá từ “học thuộc bài” sang năng lực đọc độc lập và năng lực viết thực chất của học sinh. Đặc biệt, đề thi hàng năm đều ghi nhận khả năng phân loại thí sinh khá rõ. Những học sinh chỉ dừng lại ở việc kể lại nội dung văn bản hoặc nêu suy nghĩ chung chung vẫn có thể đạt được mức điểm cơ bản; nhưng để đạt điểm khá, giỏi, các em phải thực sự có năng lực đọc tinh tế và viết mạch lạc. Khi phân tích nghệ thuật, các em cũng phải chỉ ra được hiệu quả của tình huống, đối thoại, chi tiết biểu cảm và cách xây dựng nhân vật, chứ không chỉ nhận xét chung rằng văn bản “hay” hay “cảm động”. Khả năng phân loại còn thể hiện rõ hơn ở phần nghị luận xã hội.

Từ thực tế trên, giảng viên này nhấn mạnh, đòi hỏi quá trình dạy học trên lớp hiện nay giáo viên phải luôn đổi mới, thực sự gắn văn học với cuộc sống để học sinh đáp ứng được yêu cầu của đề thi. Quan trọng hơn cả là để học sinh nhận ra được rằng học Văn để các em biết rung động, biết suy nghĩ và biết sống tử tế hơn giữa cuộc đời.

Chủ động chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2027-2028, TPHCM đã có sự chuẩn bị đổi mới về phương pháp giảng dạy, tăng cường tính thực tiễn, học sinh được học gắn với thực hành.

“Chương trình mới không hướng đến việc học sinh ghi nhớ máy móc nội dung những văn bản đã học, mà chú trọng khả năng đọc hiểu những ngữ liệu mới theo đặc trưng thể loại, nhận biết và phân tích được cách văn bản tạo nghĩa, đồng thời biết vận dụng năng lực ngôn ngữ để viết những văn bản nghị luận có lí lẽ, bằng chứng và quan điểm cá nhân”, thạc sĩ Trần Lê Duy nói thêm.

Để chủ động chuẩn bị cho học sinh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2027-2028, trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ chuyên môn năm học 2026-2027, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu các trường THCS trên địa bàn thành phố tổ chức rà soát, phân tích kết quả thi tuyển sinh vào lớp 10 đối với từng môn học; xây dựng giải pháp nhằm củng cố, duy trì, nâng cao chất lượng hoặc khắc phục các hạn chế, tồn tại. Song song đó, nhà trường xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho học sinh có nhu cầu ôn thi tuyển sinh vào lớp 10 đúng quy định; không tổ chức ôn tập đại trà, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí, đảm bảo đúng quy định về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.

Đặc biệt, ông cũng yêu cầu các trường THPT cần chủ động quan tâm thực hiện các hình thức tư vấn như lập tổ tư vấn; phối hợp trường THCS tư vấn cho học sinh lớp 9; thông tin đầy đủ các môn học lựa chọn, cụm chuyên đề lựa chọn trên bản đồ GIS; cung cấp thông tin dạy học môn học lựa chọn, quy định việc chuyển đổi môn học lựa chọn trên trang thông tin điện tử cho học sinh và phụ huynh cuối cấp.