'Điểm nóng' trong đề xuất tinh gọn phương thức tuyển sinh đại học từ 2027

Điều chỉnh về xét tuyển chứng chỉ IELTS

Theo dự thảo sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học vừa được Bộ GD-ĐT công bố, từ năm 2027, mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và mỗi ngành, chương trình đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức. Từ năm 2028, mỗi ngành, chương trình sử dụng một phương thức, không bao gồm xét tuyển thẳng và cử tuyển.

Chứng chỉ IELTS vẫn là một lợi thế của thí sinh trong xét tuyển tại một số trường đại học tốp đầu

TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, Bộ GD-ĐT đã phân tích dữ liệu lớn và kịp thời thay đổi, điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn, nhằm đảm bảo các mục tiêu công bằng trong tuyển sinh của toàn hệ thống và khẳng định điều chỉnh này không phủ nhận vai trò quan trọng của chứng chỉ IELTS. IELTS vẫn là một lợi thế của thí sinh trong xét tuyển.

TS Lê Anh Đức nhấn mạnh, điều chỉnh trên không làm mất đi quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo trong tuyển sinh. Cơ sở đào tạo có thể sử dụng chứng chỉ tiếng Anh trong tuyển sinh theo nhiều hướng. Thứ nhất, có thể quy đổi điểm để thay thế cho môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc kỹ năng tiếng Anh trong các kỳ xét tuyển sinh. Thứ hai, là điều kiện đầu vào tuyển sinh của các chương trình, đặc biệt là các chương trình đào tạo với các tỷ lệ môn học nhất định được giảng dạy và học tập bằng tiếng Anh. Thứ ba, là tiêu chí dùng trong xét tuyển vào các chương trình đào tạo liên kết quốc tế hoàn toàn học bằng tiếng Anh theo yêu cầu của chương trình đào tạo.

Theo Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, trường Đại học Kinh tế Quốc dân, chứng chỉ tiếng Anh theo chuẩn quốc tế phản ánh kỹ năng ngôn ngữ đạt chuẩn của thí sinh. Đây cũng là một lợi thế giúp thí sinh có điều kiện thuận lợi để tiếp cận với các nguồn học liệu, tài liệu phong phú, đa dạng bằng tiếng Anh, thích ứng tốt trong môi trường học tập có yếu tố quốc tế có sử dụng tiếng Anh. “Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, thí sinh có IELTS vẫn có lợi thế lớn. Nhà trường có nhiều chương trình đào tạo bằng tiếng Anh; môi trường học tập quốc tế - nơi tiếng Anh được sử dụng như ngôn ngữ thứ hai. Bên cạnh đó, sinh viên được công nhận đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh; công nhận kết quả và chuyển đổi tín chỉ cho các học phần tiếng Anh trong chương trình đào tạo...”, TS Lê Anh Đức chia sẻ.

“Sự thay đổi/điều chỉnh chính sách trên không ảnh hưởng đến tuyển sinh của Đại học Kinh tế Quốc dân. Các thí sinh có IELTS vẫn có một lợi thế đáng kể khi xét tuyển vào Đại học Kinh tế Quốc dân”, TS Lê Anh Đức khẳng định.

Trước đó, theo thống kê kết quả đăng ký xét tuyển đại học năm 2026, Đại học Kinh tế Quốc dân ghi nhận khoảng 23.000 thí sinh sử dụng chứng chỉ IELTS để quy đổi điểm hoặc đăng ký xét tuyển theo phương thức kết hợp, tăng gần 1.000 hồ sơ so với năm 2025. Được biết, Đại học Kinh tế Quốc dân đã công bố phương hướng tuyển sinh năm 2027 với 2 phương thức xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ GD-ĐT và quy định của nhà trường cùng phương thức xét tuyển liên thông - liên thông đại học chính quy như năm nay. Đối với phương thức xét tuyển kết hợp, trường dự kiến sẽ không còn xét tuyển theo hình thức kết hợp chứng chỉ tiếng Anh quốc tế (IELTS, TOEFL iBT, TOEIC) với kết quả các bài thi đánh giá năng lực trong nước và quốc tế. Thay vào đó, các bài thi đánh giá năng lực/tư duy trong nước gồm HSA, V-ACT, TSA, SPT hoặc các bài thi đánh giá năng lực/tư duy quốc tế như SAT, ACT, A-Level, thí sinh sẽ được xét tuyển độc lập, không cần chứng chỉ Tiếng Anh quốc tế. Chứng chỉ tiếng Anh quốc tế sẽ chỉ được dùng để quy đổi điểm thay thế môn Tiếng Anh trong xét tuyển đối với các thí sinh xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2027 ở các tổ hợp A00, A01, D01 và D07.

Trường tốp đầu không ảnh hưởng, trường tốp trung lo ngại

PGS.TS Phạm Thu Hương, Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại thương cho hay, theo quy định về tuyển sinh đại học những năm vừa qua cũng như dự thảo mà Bộ GD-ĐT vừa công bố, các cơ sở giáo dục đại học được tự chủ xây dựng thang quy đổi điểm IELTS cũng như các chứng chỉ đánh giá năng lực trong nước và quốc tế. “Tùy vào mức độ ưu tiên đối với năng lực tiếng Anh, các cơ sở giáo dục đại học có thể xây dựng quy đổi điểm IELTS ở mức cao hay thấp, đồng thời áp dụng các trọng số khác nhau với điểm tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển”, bà Phạm Thu Hương nói.

Theo PGS.TS Phạm Thu Hương, điều chỉnh của Bộ GD-ĐT về sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển đại học theo dự thảo được công bố giúp cho các cơ sở giáo dục đại học chuẩn hóa và minh bạch hóa phương án xét tuyển của mình phù hợp với mục tiêu phát triển; đồng thời không làm ảnh hưởng tới quyền lợi của các thí sinh so với năm 2026 do việc xét tuyển được thực hiện trong phạm vi của từng cơ sở giáo dục đại học và theo lựa chọn sử dụng quy đổi IELTS hay trọng số áp dụng của từng cơ sở giáo dục.

Tuy nhiên, qua phân tích về những khả năng thực tế có thể xảy ra, nếu năm 2028 chỉ còn một phương thức tuyển sinh cho một ngành đào tạo, một số trường tốp trung lo lắng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đầu vào và cần thiết duy trì ít nhất 2 phương thức thay vì một phương thức, nhằm tăng tính linh hoạt, mở rộng cơ hội cho thí sinh và giúp các trường lựa chọn được nguồn tuyển phù hợp. Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Thăng Long cho rằng nếu từ năm 2028, mỗi ngành chỉ còn một phương thức tuyển sinh thì để đảm bảo an toàn về nguồn tuyển, nhiều trường tốp trung sẽ chọn phương án tuyển sinh theo học bạ thay vì các phương thức khác như xét theo điểm các kỳ thi đánh giá năng lực. Điều này sẽ làm giảm chất lượng đầu vào. “Để tạo cơ hội cho thí sinh và cho trường, nên sử dụng tối thiểu 2 phương thức”, bà Nguyễn Thị Thu Hà kiến nghị.

Sử dụng 2 phương thức cũng là đề nghị của đại diện khối trường quân đội và đại diện trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Đại diện Trường Đại học Giao thông Vận tải ủng hộ lộ trình của Bộ GD-ĐT cũng đưa ra lo lắng nếu từ năm 2028 chỉ còn một phương thức xét tuyển cho mỗi ngành/chương trình đào tạo sẽ có rủi ro với các trường có nguồn tuyển bậc trung trở xuống. Giáo sư Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng nếu sử dụng một phương thức có thể dẫn đến các trường tốp trên sẽ chọn những phương thức phân hóa tốt, trong khi trường tốp dưới có thể sẽ chỉ dùng học bạ hoặc điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Trước ý kiến góp ý của các trường, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT Nguyễn Tiến Thảo cho biết, dự thảo sẽ tiếp tục được rà soát kỹ cả về nội dung và kỹ thuật thể hiện, nhất là những quy định còn có cách hiểu khác nhau hoặc cần tính đến đặc thù của từng lĩnh vực đào tạo.

Thí sinh tham dự tuyển sinh đại học 2027 cần lưu ý những gì?

Trước xu hướng giảm xét tuyển học bạ của các trường đại học tốp đầu, học sinh 2008 cần tập trung củng cố kiến thức nền tảng từ sớm, không nên đặt cược toàn bộ vào một phương thức duy nhất, chú ý tập trung để đạt điểm cao ở kỳ thi tốt nghiệp THPT - phương thức xét tuyển phổ biến nhất hiện nay. Đồng thời, các em cần tìm hiểu kỹ phương án tuyển sinh của từng trường, theo dõi các điều chỉnh mới và xây dựng nhiều phương án dự phòng trước khi đăng ký nguyện vọng. Thí sinh cũng nên cập nhật thường xuyên thông tin chỉ tiêu tuyển sinh của các trường, bởi quy định mới có thể khiến nhiều trường buộc phải giảm chỉ tiêu, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển.

Bên cạnh đó, đối với chứng chỉ ngoại ngữ, trong bối cảnh Bộ GD-ĐT chưa chốt thang quy đổi toàn quốc, quyền chủ động vẫn nằm ở từng trường đại học. Vì thế, thí sinh không nên áp dụng mức điểm của trường này để dự đoán kết quả của trường khác. Thay vào đó, các em cần đọc kỹ đề án tuyển sinh 2026 của những trường dự kiến đăng ký nguyện vọng, tìm đúng mục quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ hoặc phương thức xét tuyển kết hợp IELTS. Đối chiếu IELTS của bản thân với bảng quy đổi của từng trường, tuyệt đối không mặc định IELTS 7.5 sẽ thành 10 điểm tiếng Anh ở mọi nơi.

Các em cần phân biệt rõ các cách dùng IELTS: miễn thi tốt nghiệp THPT, quy đổi điểm xét tuyển hay điều kiện xét tuyển thẳng - bởi mỗi hình thức có quy định và mức độ ưu tiên khác nhau. Việc thay đổi quy định tuyển sinh được các trường thực hiện thường xuyên theo chính sách, quy định mới nên thí sinh bắt buộc phải cập nhật thông tin tuyển sinh thường xuyên trước thời điểm đăng ký nguyện vọng chính thức.

Đặc biệt, với những trường sử dụng IELTS để tính điểm sàn đại học 2026, cách quy đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc thí sinh có đủ điều kiện đăng ký hay không. Vì vậy, ngoài việc quan tâm điểm chuẩn, hãy kiểm tra kỹ cách trường xác định ngưỡng đầu vào ngay từ bước chọn nguyện vọng. Với nhóm ngành đặc thù như Ngôn ngữ Anh, các trường thường có chính sách ưu tiên riêng, thí sinh có thể tham khảo mức quy đổi IELTS ngành Ngôn ngữ Anh tại 16 trường đại học để thấy rõ sự khác biệt và so sánh lợi thế của mình trước khi quyết định.