Chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng từ sớm, từ xa

Muôn kiểu “bà hỏa” đe dọa, gây hại rừng

Sau sáp nhập, tỉnh Quảng Trị có tổng diện tích tự nhiên 1.270.000ha, trong đó diện tích đất có rừng là 841.224,04ha (gồm: Rừng tự nhiên 596.230,89ha; rừng trồng đủ tiêu chí thành rừng và rừng trồng chưa đủ tiêu chí thành rừng là 244.993,15ha).

Thông tin từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh mới đây cho biết, toàn tỉnh hiện có khoảng 250.000ha rừng nằm trong diện nguy cơ cháy, trong đó, diện tích các vùng trọng điểm thường dễ xảy ra cháy rừng khoảng 96.441ha. Kết quả thống kê từ năm 2020-2024 cho thấy, toàn tỉnh đã xảy ra 98 vụ cháy rừng, gây thiệt hại khoảng 192,9ha rừng (trong đó rừng trồng: 90 vụ, diện tích 181,4ha; rừng tự nhiên 8 vụ, diện tích 11,5ha).

Chỉ tính riêng năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 5 vụ cháy rừng, diện tích thiệt hại 8,68ha rừng trồng sản xuất. Ngoài ra, bình quân mỗi năm ở tỉnh còn xảy ra hàng chục điểm phát lửa...

Các lực lượng chức năng phối hợp tuần tra bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng tại xã Kim Phú - Ảnh: V.M

Nhận định từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chỉ ra, nguyên nhân chủ yếu của các vụ cháy rừng những năm gần đây, gồm: Do đốt xử lý thực bì để trồng rừng, tìm phế liệu chiến tranh, sử dụng lửa không cẩn thận gây ra cháy; một số vụ nghi do cố tình phá hoại, lấn chiếm; một số vụ khác do bom đạn còn sót lại sau chiến tranh, nhất là bom lân tinh khi gặp nhiệt độ cao trời nắng nóng tự bốc cháy.

Ngoài ra, do nhiều diện tích rừng nằm ở vị trí xa khu dân cư, địa hình phức tạp, đèo dốc, bị chia cắt, cơ sở hạ tầng đầu tư cho lâm nghiệp còn hạn chế, chưa đồng bộ nên ảnh hưởng lớn đến công tác phòng cháy cũng như việc huy động lực lượng, phương tiện để chữa cháy gặp rất nhiều khó khăn. Mặt khác, do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, về mùa hè nắng nóng, nhiệt độ cao, gió Tây Nam thổi mạnh cùng với việc dùng lửa thiếu cẩn thận của một số người dân dẫn tới tiềm ẩn nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao.

Chủ động phòng ngừa cháy rừng từ sớm, từ xa

Nhằm chủ động phòng ngừa cháy rừng từ sớm, từ xa, sau sáp nhập, tỉnh đã tập trung mạnh vào công tác kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình Phát triển lâm nghiệp bền vững các cấp ở tỉnh. Đồng thời, các đơn vị chức năng và chủ rừng còn tích cực phối hợp để xây dựng bản đồ phân vùng trọng điểm cháy rừng, bản đồ phân bố trạng thái rừng theo nguy cơ cháy nhằm tập trung nguồn lực cho PCCCR.

Các lực lượng chức năng, chủ rừng bố trí lực lượng, phương tiện túc trực 24/24 giờ trong thời điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao - Ảnh: V.M

Được biết, mục tiêu mà công tác PCCCR toàn tỉnh đang hướng đến, đó là tập trung chuyển đổi mạnh mẽ từ bị động sang chủ động, phòng ngừa toàn diện, từ sớm, từ xa. Để làm tốt công tác PCCCR, các đơn vị chức năng, chủ rừng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ (viễn thám, GIS, hệ thống cảnh báo sớm…) nhằm nâng cao năng lực dự báo, giám sát và phát hiện cháy; tập trung củng cố tổ chức, nâng cao năng lực quản lý và đầu tư trang thiết bị chuyên dụng; quan tâm phối hợp đồng bộ, xác định rõ trách nhiệm giữa chính quyền các cấp, lực lượng Kiểm lâm, chủ rừng và các cơ quan liên quan để bảo đảm hiệu quả trong việc chỉ huy, huy động lực lượng và xử lý tình huống kịp thời.

Theo đồng chí Lê Văn Bảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, trong giai đoạn 2026-2030, toàn tỉnh sẽ tập trung vào các mục tiêu trọng tâm, gồm: Chủ động, nâng cao khả năng kiểm soát, năng lực chỉ huy, xử lý các tình huống và hiệu quả trong công tác PCCCR; giảm thiểu số vụ cháy và thiệt hại do cháy rừng gây ra; kịp thời thông tin phát hiện, ngăn chặn, điều tra, xử lý cháy rừng, các hành vi vi phạm quy định về PCCCR.

Đặc biệt, Ban Chỉ đạo Chương trình Phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh sẽ chú trọng nâng cao năng lực PCCCR cho lực lượng Kiểm lâm từ cấp tỉnh đến cấp xã, góp phần ngăn chặn, kiểm soát hiệu quả cháy rừng nhằm bảo đảm quốc phòng-an ninh, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu. Củng cố, kiện toàn tổ chức và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thực thi pháp luật cho lực lượng Kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng trong công tác PCCCR, bảo đảm ít nhất 50% lực lượng PCCCR được đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về nghiệp vụ và trang bị các phương tiện, thiết bị chữa cháy rừng.

Đặc biệt, toàn tỉnh còn quan tâm nâng cao năng lực dự báo và độ tin cậy của công tác dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng; tổ chức phát hiện sớm và thông báo kịp thời về cháy rừng; tăng cường đầu tư phương tiện, trang thiết bị và hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác PCCCR...

Hiện nay, tỉnh đã hoàn thành việc xây dựng phương án huy động lực lượng, phương tiện tham gia PCCCR đối với 3 tình huống (cháy nhỏ; cháy vừa, nguy hiểm; cháy lớn, rất nguy hiểm) cho 9 vùng có nguy cơ cháy rừng cao và tại đặc khu Cồn Cỏ, như: Bố trí lực lượng, phương tiện, dụng cụ chữa cháy, điểm lấy nước cho xe chữa cháy, phân công chỉ huy chữa cháy, hậu cần và cử cán bộ bảo vệ rừng, kiểm lâm địa bàn hoặc người của Ban Chỉ đạo cấp xã có trách nhiệm dẫn đường vào khu vực xảy ra cháy rừng.

Văn Minh