Chủ động phòng, chống sốt xuất huyết từ sớm, từ xa

Năm 2026 được nhận định có nguy cơ bùng phát dịch theo chu kỳ 3-5 năm kể từ đợt dịch năm 2023, Hà Nội đã chủ động phòng, chống sốt xuất huyết ngay từ cơ sở nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời và kiểm soát dịch bệnh từ sớm, từ xa.

Phát hiện sớm, xử lý kịp thời

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân số xuất huyết đang điều trị tại khoa Truyền nhiễm, bệnh viện đa khoa Đống Đa (Hà Nội). Ảnh tư liệu: Minh Quyết/TTXVN

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, từ ngày 12-19/6, toàn thành phố ghi nhận 46 ca mắc sốt xuất huyết tại 21 phường, xã. Các địa phương có ca mắc gồm Hà Đông, Dân Hòa, Văn Miếu, Yên Nghĩa, Bình Minh, Việt Hưng..., tăng 12 ca so với tuần trước đó.

Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 418 ca mắc tại 94 xã phường, không có ca tử vong, số mắc tăng so với cùng kỳ năm 2025 (297 ca mắc, không tử vong).

Thành phố cũng ghi nhận 3 ổ dịch mới tại xã Liên Minh, Hà Đông, Phú Thượng; cộng dồn năm 2026 ghi nhận 10 ổ dịch, trong đó 4 ổ dịch đang hoạt động. Số mắc đang có xu hướng gia tăng theo chu kỳ hằng năm và đã ghi nhận các ổ dịch mới, dự báo trong thời gian tới số mắc có thể tiếp tục gia tăng và xuất hiện thêm các ổ dịch mới.

Với phương châm "lấy phòng bệnh là chính", Hà Nội đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp ngay từ cơ sở, chủ động kích hoạt các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết. Các địa phương tích cực ra quân tổng vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy, xử lý các điểm có nguy cơ phát sinh muỗi truyền bệnh đến tăng cường giám sát cộng đồng, tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân. Thành phố đặt mục tiêu phát hiện sớm, xử lý kịp thời và kiểm soát dịch bệnh ngay từ đầu, không để sốt xuất huyết lan rộng, chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Từng có người thân mắc sốt xuất huyết phải điều trị tại bệnh viện dài ngày nên chị Vũ Thị Thu Thủy, chung cư 6th Element (phường Nghĩa Đô) hiểu rõ những ảnh hưởng mà dịch bệnh có thể gây ra đối với sức khỏe và sinh hoạt của gia đình. Vì vậy, gia đình chị luôn tìm hiểu các thông tin về dịch sốt xuất huyết và chủ động phòng tránh, thay đổi thói quen sinh hoạt. Chị dọn dẹp nhà sạch sẽ, đặc biệt là các góc khuất, tối trong nhà. Khu vực trồng cây cảnh ngoài ban công cũng được tỉa bớt lá cho gọn gàng và thoáng, không tạo điều kiện cho muỗi trú ngụ và sinh sản.

Chị Thủy chia sẻ, sốt xuất huyết diễn biến nhanh và nguy hiểm. Trước đây, chị thường bỏ qua các thông tin tuyên truyền và nghĩ mình ở chung cư, cao ráo, sạch sẽ thì khó bị mắc. Qua thông tin từ trạm y tế phường và trên các phương tiện thông tin đại chúng thì muỗi vằn truyền bệnh vẫn có thể bay theo thang máy, ống thông gió hoặc theo người vào nhà.

Phường Cửa Nam và các đơn vị triển khai sát sao công tác phòng chống sốt xuất huyết. Ở phường hiện không chưa ghi nhận ổ dịch trong năm 2026, song các đơn vị không chủ quan, lơ là, đặc biệt là trong truyền thông, nâng cao tinh thần chủ động của người dân.

Ông Đoàn Chí Công, Tổ trưởng Tổ dân phố 28 (phường Cửa Nam), thành viên đội xung kích phòng, chống sốt xuất huyết của phường cho biết, để chủ động phòng chống sốt xuất huyết, thành viên đội thường xuyên phối hợp với cán bộ y tế, các đoàn thể và người dân tổ dân phố tuyên truyền, vận động hộ dân chủ động phòng bệnh, trọng tâm là kiểm tra, xử lý vật dụng chứa nước có nguy cơ phát sinh loăng quăng, bọ gậy; nhắc nhở người dân giữ gìn vệ sinh môi trường, không để tồn đọng nước mưa, nước thải quanh khu dân cư. Khi phát hiện trường hợp nghi mắc hoặc mắc sốt xuất huyết, các thành viên lập tức thông tin đến trạm y tế và báo cáo UBND phường để phối hợp xử lý.

Chủ động từ cơ sở

Với tinh thần chủ động phòng, chống dịch từ sớm, từ xa và từ cơ sở, ngay từ đầu năm 2026, UBND phường Dương Nội (Hà Nội) đã kiện toàn ban chỉ đạo phòng, chống dịch, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; triển khai chiến dịch truyền thông, phun hóa chất, phòng, chống dịch và duy trì công tác tổng vệ sinh môi trường hằng tuần... Nhờ đó, trong những tháng đầu năm, phường chưa ghi nhận ca mắc sốt xuất huyết.

Bác sĩ Nguyễn Mạnh Hùng, Giám đốc Trạm y tế phường Dương Nội cho biết, đây là địa bàn đông dân cư với tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều công trường xây dựng, khu thuê trọ và dân số cơ học biến động thường xuyên nên nguy cơ dịch, bệnh luôn hiện hữu. Do đó, Trạm y tế phường luôn chú trọng thực hiện tốt công tác giám sát ca bệnh, phối hợp chặt chẽ trong điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý kịp thời ca mắc, ổ dịch. Các chiến dịch diệt bọ gậy, phun hóa chất được tổ chức định kỳ hoặc đột xuất tại những khu vực có nguy cơ cao; chủ động nhận định, dự báo tình hình dịch để tham mưu triển khai các biện pháp phù hợp với thực tiễn.

Còn tại phường Phú Thượng, ngay sau khi xuất hiện ổ dịch sốt xuất huyết, phường đã khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh, để dịch bệnh lan rộng, tập trung vào các nhiệm vụ điều tra dịch tễ, xử lý môi trường và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.

Theo đó, 80 hộ dân thuộc khu vực nguy cơ đã được rà soát, giám sát và hướng dẫn thực hiện các biện pháp phòng bệnh; tổ dân phố, lực lượng y tế và người dân cùng tham gia thu gom phế thải, phát quang bụi rậm, loại bỏ dụng cụ chứa nước đọng - môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển.

Trạm Y tế phường đã phun hóa chất diệt muỗi tại các gia đình trong và xung quanh khu vực ổ dịch nhằm giảm mật độ muỗi truyền bệnh, hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Cán bộ y tế đã trực tiếp đến từng hộ để hướng dẫn người dân nhận biết dấu hiệu bệnh, cách phòng, chống sốt xuất huyết cũng như biện pháp vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy tại nơi ở. Hệ thống loa truyền thanh của phường liên tục phát các bản tin tuyên truyền, khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh.

Bác sĩ Lê Quang Trung, Giám đốc Trạm Y tế phường Phú Thượng thông tin, Trạm luôn duy trì chế độ ứng trực, chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư y tế và phối hợp chặt chẽ với các tổ dân phố để giám sát tình hình dịch bệnh. Mọi trường hợp nghi ngờ hoặc ổ dịch mới phát sinh đều được phát hiện, xử lý kịp thời nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội Đào Hữu Thân, biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nhất vẫn là diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy và tránh muỗi đốt. Mỗi gia đình dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và loại bỏ các ổ bọ gậy trong các vật dụng chứa nước sinh hoạt, thau rửa, đậy nắp các bể nước, thả cá vào bể cảnh để tiêu diệt lăng quăng; cần thay nước lọ hoa thường xuyên, nhỏ muối hoặc hóa chất vào các bát nước kê chân chạn, bể cảnh hoặc hòn non bộ; lật úp, loại bỏ các dụng cụ chứa nước không sử dụng… để không tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng, phát triển.

Người dân chủ động tiêm vaccine phòng bệnh, tích cực phối hợp với chính quyền và trạm y tế trong các chiến dịch diệt bọ gậy, phun hóa chất phòng, chống dịch. Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao đột ngột, đau đầu, xuất huyết dưới da.... cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà...