Chủ động phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro thiên tai

Địa hình phía Bắc tỉnh Thái Nguyên khá phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cao sạt lở đất trong mùa mưa bão. Trong ảnh: Sạt lở tại Quốc lộ 3C. Ảnh: P.V

Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành thể hiện quyết tâm chuyển mạnh sang phương thức quản lý rủi ro, lấy phòng ngừa làm trọng tâm.

Những mục tiêu về hiện đại hóa hệ thống quan trắc, nâng cao chất lượng dự báo, xây dựng bản đồ cảnh báo và kết nối dữ liệu theo thời gian thực cho thấy định hướng đổi mới trong công tác quản lý thiên tai, hướng đến bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Kế hoạch là hiện đại hóa năng lực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai ngang tầm các quốc gia hàng đầu trong khu vực.

Theo đó, tỷ lệ tự động hóa tại các trạm khí tượng, đo mực nước, đo mưa, đo gió trên cao phấn đấu đạt trên 95%; đối với các trạm đo lưu lượng đạt trên 40%. Các chỉ tiêu này nhằm nâng cao chất lượng dữ liệu quan trắc, phục vụ phân tích, dự báo và đưa ra cảnh báo chính xác, kịp thời.

Trong phòng, chống thiên tai, thông tin càng chính xác và đến càng sớm thì khả năng chủ động ứng phó càng cao. Kế hoạch đặt mục tiêu dự báo bão trước 3-5 ngày, áp thấp nhiệt đới trước 2-3 ngày; dự báo lũ trên các hệ thống sông lớn ở Bắc Bộ trước 2-3 ngày, Trung Bộ trước 1-2 ngày và Nam Bộ trước 10 ngày.

Khoảng thời gian này giúp chính quyền địa phương chủ động bố trí lực lượng, phương tiện cứu hộ, xây dựng phương án sơ tán dân cư; người dân có điều kiện điều chỉnh kế hoạch sản xuất, thu hoạch nông sản, di chuyển vật nuôi và bảo vệ tài sản trước khi thiên tai xảy ra.

Cùng với nâng cao năng lực dự báo, việc xác định các khu vực có nguy cơ cao được chú trọng. Kế hoạch đặt mục tiêu rà soát, cập nhật bản đồ cảnh báo đối với 100% khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất; lắp đặt hệ thống theo dõi, giám sát tại 100% khu vực trọng điểm, xung yếu về phòng, chống thiên tai.

Những thông tin này giúp địa phương xác định địa bàn cần ưu tiên bảo vệ, xây dựng phương án ứng phó phù hợp, tổ chức sơ tán dân cư kịp thời, hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Đồng thời, đây cũng là căn cứ phục vụ công tác quy hoạch dân cư và đầu tư các công trình phòng, chống thiên tai.

Với mục tiêu cụ thể và lộ trình rõ ràng, Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030 thể hiện quyết tâm nâng cao năng lực phòng ngừa, chủ động ứng phó với những rủi ro ngày càng gia tăng.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ sẽ giúp các cấp, ngành và địa phương từng bước chuyển từ xử lý tình huống sang quản lý rủi ro, bảo vệ tốt hơn tính mạng, tài sản của nhân dân, duy trì sản xuất và ổn định đời sống sau thiên tai.