Chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó thiên tai

Sau hợp nhất, Phú Thọ là tỉnh địa hình đa dạng, phải đối mặt với nhiều loại hình thiên tai như lũ ống, lũ quét, sạt lở đất ở khu vực miền núi; ngập úng và sự cố đê điều tại khu vực trung du và đồng bằng.

Công nhân Trạm bơm Tân Xuôi vận hành hệ thống máy bơm tiêu thoát nước.

Năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 13 đợt mưa lớn diện rộng, 2 trận sét đánh kèm dông lốc với cường độ mạnh, 5 cơn bão ảnh hưởng đến tỉnh, 4 đợt rét đậm, rét hại, 15 đợt nắng nóng diện rộng. Thiên tai đã khiến 6 người chết, 3 người bị thương; hơn 3.500 nhà bị ngập nước, gần 2.600 nhà bị hư hỏng, tốc mái.

Về nông nghiệp, trên 17.000ha lúa, hoa màu, cây trồng hàng năm, cây ăn quả, cây lâm nghiệp bị thiệt hại; trên 4.200ha thủy sản bị ngập, tràn bờ; trên 48.600 con gia cầm bị chết. Về giao thông, có 1.428 điểm bị sạt lở trên các tuyến đường; hơn 2km kè, 17km bờ sông, suối bị sạt lở... cùng nhiều công trình giáo dục, y tế, văn hóa, di tích, viễn thông, điện lực, cơ quan bị ảnh hưởng. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 1.550 tỷ đồng.

Trước những tác động ngày càng rõ nét của thiên tai, Phú Thọ chủ động triển khai các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng, chống và ứng phó. Tỉnh ưu tiên đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho phòng, chống thiên tai; tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng trong phòng, chống lụt bão, giảm nhẹ thiên tai. Việc tập trung khắc phục, sửa chữa các sự cố công trình; củng cố hệ thống đê điều; duy tu, sửa chữa cải tạo nâng cấp công trình hồ, đập, trạm bơm, bảo vệ tốt hệ thống rừng phòng hộ... góp phần nâng cao khả năng bảo vệ người dân trước thiên tai.

Các địa phương tổ chức thành lập, kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã. Hiện nay, toàn tỉnh có 148 đội xung kích/148 xã, phường với tổng quân số trên 9.600 người. Các xã, phường chủ động ứng phó mưa lũ, huy động vật tư, phương tiện, nhân lực; kịp thời xử lý các sự cố, đặc biệt là việc chống tràn đê, xử lý sự cố cống khi nước sông dâng cao; thực hiện sơ tán dân những khu vực có nguy cơ bị ngập lụt, sạt lở; chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó theo diễn biến mưa lũ.

Cùng với đó, tỉnh duy trì và khai thác hiệu quả các hệ thống phần mềm để cập nhật các thông tin, dự báo, cảnh báo thời tiết, khí tượng thủy văn như: Hệ thống giám sát thiên tai quốc gia (http://vndms.dmc.gov.vn), hệ thống đo mưa tự động (http://vrain.vn), hệ thống theo dõi ảnh mây vệ tinh (hymetnet.gov.vn)... Công tác khắc phục hậu quả thiên tai được triển khai theo phương châm “xây dựng lại tốt hơn”, bảo đảm phù hợp với quy hoạch và ổn định đời sống, sản xuất của Nhân dân.

Trong công tác phòng, chống thiên tai, các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an toàn hệ thống công trình và chủ động điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất. Để chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai, các công ty thủy lợi thường xuyên tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình; xây dựng phương án vận hành hồ chứa, điều tiết nguồn nước phù hợp; đồng thời rà soát hệ thống trạm bơm, kênh tiêu, chủ động phương án tiêu úng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

Công ty TNHH Nhà nước MTV Khai thác công trình thủy lợi Phú Thọ đang quản lý, vận hành gần 200 hồ chứa, hơn 250 trạm bơm, hơn 1.000 đập dâng, phai chắn... tại khu vực Phú Thọ trước đây. Theo ông Nguyễn Minh Thủy - Giám đốc Công ty, để bảo đảm an toàn công trình, đơn vị chủ động kiểm tra, rà soát, bảo trì, sửa chữa các công trình bị hư hỏng; xây dựng phương án vận hành đối với các hồ chứa lớn, công trình trọng điểm. Đồng thời triển khai khơi thông hệ thống kênh tiêu, chuẩn bị vật tư, thiết bị dự phòng để kịp thời xử lý khi có sự cố, góp phần phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai.

Học sinh Trường THCS Văn Lang (phường Việt Trì) vẽ tranh tường về phòng chống thiên tai, nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu.

Trước dự báo tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, việc nâng cao năng lực phòng ngừa và ứng phó ngay từ cơ sở được xác định là nhiệm vụ quan trọng. UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”, giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Mục tiêu nhằm nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai cho cán bộ các cấp và cộng đồng dân cư, đặc biệt tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai; xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng với thiên tai và biến đổi khí hậu, góp phần giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và môi trường; hình thành văn hóa phòng ngừa, chủ động và tích cực tham gia vào công tác phòng, chống thiên tai của người dân nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Nguyễn Huế