Chủ động phòng ngừa, ứng phó thiên tai

Dự án “Hỗ trợ khẩn cấp, khắc phục hậu quả, phục hồi sau thiên tai cho cộng đồng khu vực miền núi tỉnh Sơn La trình bày phương án thiết kết nhà văn hóa đa năng tại xã Nậm Lầu.

Năm 2025, thời tiết diễn biến cực đoan, phức tạp và gây thiệt hại nặng nề. Trong đó, ảnh hưởng của hoàn lưu 4 cơn bão liên tiếp từ trung tuần tháng 7 đến đầu tháng 10 đã gây mưa lớn kéo dài, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều địa phương. Đặc biệt, trận mưa lũ ngày 31/7 - 1/8/2025 kết hợp xả lũ thủy điện thượng nguồn sông Mã đã khiến mực nước sông Mã gây ngập úng, sạt lở dọc sông. Theo đó, gây thiệt hại 4.294 ngôi nhà, phát sinh 10 điểm sạt lở nguy cơ cao ảnh hưởng đến 215 hộ dân; ghi nhận 13 người tử vong, 11 người bị thương. Thiệt hại 1.621 ha lúa; 1.075,5 ha cây trồng hàng năm và 558,8 ha cây trồng lâu năm bị hư hỏng. Sụt taluy dương, sa bồi 977.224 m³, sạt lở taluy âm 2.481 m, hư hỏng 29.502 m² mặt đường, 132 cầu cống; hư hỏng 142 công trình thủy lợi, 24 công trình nước sinh hoạt. Ngoài ra, 79 điểm trường, 14 cơ sở y tế, hệ thống điện, viễn thông cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổng giá trị thiệt hại khoảng 1.289,6 tỷ đồng.

Dự báo năm 2026, tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, cực đoan, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, rét đậm, rét hại, sương muối có thể xảy ra với tần suất cao hơn, cường độ mạnh hơn, đặc biệt trên các lưu vực sông liên tỉnh như sông Mã. Tổng thiệt hại có nguy cơ tăng nếu không có giải pháp đồng bộ. Ông Lê Sỹ Tuyến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, cho biết: Rút kinh nghiệm từ thực tế, chúng tôi tham mưu với UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các địa phương kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã, phường. Đồng thời, rà soát, đánh giá hiện trạng hồ, đập đã có dấu hiệu xuống cấp để triển khai tu sửa. Tập trung phòng ngừa chủ động, lồng ghép nguồn lực hiệu quả, tăng cường phối hợp liên ngành.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đã chỉ đạo các địa phương kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp theo Luật Phòng thủ dân sự 2023 và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên. HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 120/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật trên địa bàn tỉnh Sơn La. Tổ chức các cuộc diễn tập ứng phó bão lũ tại một số xã, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện công tác ứng phó, tìm kiếm cứu nạn theo phương châm “4 tại chỗ” tại các địa phương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường ứng dụng chuyển đổi số trong theo dõi tình hình thời tiết trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Bên cạnh đó, tỉnh chỉ đạo đẩy nhanh Đề án sắp xếp, ổn định dân cư vùng nguy cơ cao lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng giai đoạn 2025-2030. Xây dựng phương án ứng phó theo cấp độ rủi ro và phương châm “4 tại chỗ” đối với từng loại hình thiên tai, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, biên giới. Đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa phương tiện; tập huấn kỹ năng cho người dân, đội xung kích cấp xã...

Ông Phan Ngọc Linh, Chủ tịch UBND xã Mường Cơi, thông tin: Ngay từ đầu năm, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế phối hợp cùng ban quản lý các bản tiến hành rà soát các vết nứt, đánh giá khả năng có thể xảy ra sạt lở đất ảnh hưởng đến khu dân cư; cắm biển cảnh báo sạt lở đất thông báo cho nhân dân các khu vực có nguy cơ sạt lở; tìm kiếm và bố trí sẵn nơi an toàn để bà con di dời khi có sự cố xảy ra.

UBND xã Nậm Lầu cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó các loại hình thiên tai như lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Đồng thời, chỉ đạo các bản rà soát các điểm có nguy cơ sạt lở ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư và báo cáo với UBND xã. Ông Cầm Bun Lộc, Chủ tịch UBND xã Nậm Lầu, cho hay: UBND xã đã yêu cầu Ban CHQS xã, Công an xã cùng với các đoàn thể triển khai lực lượng sẵn sàng tham gia công tác ứng phó khi có sự cố xảy ra. Bên cạnh đó, còn yêu cầu các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ xây dựng dự án bố trí sắp xếp dân cư chịu ảnh hưởng của thiên tai tại bản Tăng, giúp nhân dân nhanh chóng ổn định đời sống.

Với tinh thần chủ động, linh hoạt trong công tác phòng chống thiên tai; chuẩn bị chu đáo phương tiện, thiết bị, lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, sẽ góp phần hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân, ổn định xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.

Bài, ảnh: Khải Hoàn