Chủ động thích ứng thị trường, đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu đảm bảo mục tiêu tăng trưởng

Biến động toàn cầu đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động xúc tiến thương mại

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy vai trò lực lượng tuyến đầu trong công tác phát triển thị trường, là cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác quốc tế, đồng thời cung cấp thông tin kịp thời giúp cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp chủ động thích ứng với diễn biến của thị trường.

Thời gian qua, các thương vụ đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp triển khai hàng trăm hoạt động xúc tiến thương mại dưới nhiều hình thức như hội chợ, triển lãm, đoàn giao thương, khảo sát thị trường, hội thảo, diễn đàn và kết nối trực tiếp, trực tuyến. Qua đó, góp phần mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa Việt Nam.

Quang cảnh cuộc họp.

Bên cạnh đó, các thương vụ cũng tích cực kết nối các đoàn doanh nghiệp, nhà nhập khẩu, hiệp hội ngành hàng và các tập đoàn lớn nước ngoài sang Việt Nam tìm hiểu thị trường, tham gia hội chợ, triển lãm và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Nhiều đoàn đã tham dự các sự kiện như Vietnam Expo và các chương trình xúc tiến thương mại lớn. Đặc biệt, tháng 9 tới sẽ diễn ra sự kiện Vietnam International Sourcing, được kỳ vọng tiếp tục tạo cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà mua hàng quốc tế.

Theo định hướng từ năm 2026, Bộ Công Thương sẽ tăng cường đón các đoàn doanh nghiệp nước ngoài vào Việt Nam. Hệ thống thương vụ tiếp tục phối hợp với các đơn vị trong nước xây dựng chương trình xúc tiến thương mại, xác minh đối tác, kết nối nhà nhập khẩu và các tập đoàn bán lẻ lớn, đồng thời quảng bá hàng hóa Việt Nam và hỗ trợ kết nối nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước.

Một trong những hoạt động được đánh giá hiệu quả là duy trì các chương trình giao thương trực tuyến. Đây là kênh xúc tiến phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp tiếp cận đối tác quốc tế với chi phí thấp, đồng thời tạo bước chuẩn bị cho các hoạt động xúc tiến trực tiếp sau này.

Theo ông Vũ Bá Phú, thực tế cho thấy, doanh nghiệp được chuẩn bị kỹ thông tin thị trường, được kết nối trước với các đối tác tiềm năng thông qua hệ thống thương vụ sẽ nâng cao đáng kể hiệu quả các chuyến xúc tiến thương mại ở nước ngoài.

Việc triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của lãnh đạo Bộ và nhiệm vụ được giao sẽ tạo nền tảng quan trọng để Bộ Công Thương cùng hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chủ động thích ứng với biến động của thị trường toàn cầu, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu và hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.

Từ góc độ doanh nghiệp logistics, ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam cho rằng doanh nghiệp hiện không chỉ chịu tác động từ những biến động của thị trường quốc tế mà còn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu mới về logistics xanh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Theo ông Dũng, lợi thế của doanh nghiệp logistics là có mạng lưới kết nối rộng với các đối tác quốc tế nên có thể nắm bắt thông tin sớm và chủ động xây dựng phương án ứng phó. Tuy nhiên, nhiều biến động vẫn vượt ngoài khả năng kiểm soát, vì vậy cần những giải pháp mang tính chiến lược thay vì chỉ xử lý tình huống trước mắt.

"Chúng tôi đề nghị Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục tăng cường hoạt động kết nối doanh nghiệp, đồng thời xây dựng một cổng thông tin chính thức để các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể chia sẻ thông tin, dữ liệu thị trường một cách thường xuyên và chuyên nghiệp hơn", ông Dũng kiến nghị.

Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam, dữ liệu sẽ là nền tảng giúp doanh nghiệp tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của thương mại toàn cầu.

Ở góc độ khác, ông Phạm Hải Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cho biết các triển lãm quốc tế vẫn mang lại hiệu quả kết nối cao nhưng chỉ diễn ra theo từng thời điểm, trong khi nhu cầu tìm kiếm khách hàng của doanh nghiệp diễn ra liên tục.

Để khắc phục hạn chế này, Hiệp hội đang xây dựng nền tảng kết nối giữa người mua và nhà cung cấp ứng dụng AI, cho phép doanh nghiệp giới thiệu năng lực sản xuất thông qua video, hình ảnh 3D nhà máy và tổ chức các phiên kết nối B2B trực tuyến ngay trên nền tảng.

"Chúng tôi mong muốn chuyển hoạt động xúc tiến thương mại từ cách làm 'đi tìm khách hàng' sang chủ động mời khách hàng quốc tế đến Việt Nam. Đây cũng là hướng đi mà Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia đang hỗ trợ rất tích cực", ông Phạm Hải Phong chia sẻ.

Theo ông Phong, cùng với việc tiếp tục tổ chức Triển lãm FBC thường niên, Hiệp hội sẽ mở rộng quy mô kết nối với các đoàn mua hàng từ Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản và nhiều thị trường khác, từng bước hình thành hệ sinh thái xúc tiến thương mại diễn ra thường xuyên thay vì phụ thuộc vào các sự kiện đơn lẻ.

Tăng cảnh báo sớm, mở rộng dư địa cho xuất khẩu

Ông Trương Văn Cẩm, Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết mặc dù ngành vẫn duy trì tăng trưởng xuất khẩu, song doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ nhiều quốc gia, cùng với các cuộc điều tra phòng vệ thương mại, quy định về lao động, chuyển đổi xanh và các hàng rào kỹ thuật mới.

"Điều chúng tôi lo ngại nhất hiện nay là các cuộc điều tra thương mại và những thay đổi trong chính sách của các thị trường nhập khẩu. Doanh nghiệp rất cần được cập nhật thông tin kịp thời để chủ động xây dựng phương án ứng phó", ông Cẩm nhấn mạnh.

Ông Trương Văn Cẩm, Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam phát biểu tại cuộc họp.

Theo ông Cẩm, ngoài việc cung cấp thông tin về các quy định mới, hệ thống Thương vụ cần tăng cường phân tích nguyên nhân khiến xuất khẩu sang từng thị trường sụt giảm, đồng thời cảnh báo sớm các rủi ro để doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Còn ông Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng xuất khẩu trực tuyến đang mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp.

Theo ông Kiên, từ đầu năm đến nay, Hiệp hội đã phối hợp với nhiều đối tác quốc tế tổ chức các hội thảo về thương mại điện tử xuyên biên giới, đồng thời chuẩn bị công bố Cẩm nang xuất khẩu trực tuyến dành cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.

Đáng chú ý, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài với các hiệp hội để doanh nghiệp có thêm thông tin về xu hướng tiêu dùng, nhu cầu thị trường và cơ hội xuất khẩu.

"Thực tế, dữ liệu về xu hướng tiêu dùng trên các nền tảng thương mại điện tử hiện nay rất khó tiếp cận. Nếu có cơ chế chia sẻ thông tin thường xuyên, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc lựa chọn thị trường và phát triển sản phẩm", ông Kiên nói.

Đại diện Hiệp hội cũng đề xuất kết hợp xúc tiến thương mại với xúc tiến du lịch, khai thác lợi thế ngày càng nhiều du khách quốc tế quan tâm đến các sản phẩm đặc trưng của Việt Nam để quảng bá hàng hóa gắn với câu chuyện văn hóa, địa phương.