Chủ động xây dựng 'sức đề kháng tinh thần' cho xã hội

Củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng

Theo ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Bùi Hoài Sơn, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết là bảo vệ gốc rễ tinh thần, bản lĩnh chính trị và phương hướng phát triển của đất nước. Nghị quyết 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã xác định rất rõ đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; đồng thời nhấn mạnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng, bảo vệ Nhân dân, Nhà nước pháp quyền XHCN và chế độ XHCN ở nước ta.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết và Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang trao giải A cho đại diện nhóm tác giả đoạt giải Cuộc thi viết "Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới" lần thứ 5 do Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam phát động ngày 19/5/2026

Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi rất nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt, xung đột, khủng hoảng, phân cực thông tin và sự đứt gãy niềm tin xã hội diễn ra ở nhiều nơi, thì mặt trận tư tưởng càng trở nên đặc biệt quan trọng. Các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ xuất hiện dưới dạng những luận điệu trực diện, cực đoan, mà nhiều khi được ngụy trang dưới những thông tin "nửa đúng nửa sai", những lời kêu gọi tưởng như khách quan, những phân tích tưởng như khoa học, nhưng thực chất nhằm làm phai nhạt lý tưởng, làm suy giảm niềm tin, gieo rắc hoài nghi, chia rẽ Đảng với Nhân dân, Nhà nước với xã hội, quá khứ với hiện tại, dân tộc với con đường phát triển mà chúng ta đã lựa chọn.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay không thể hiểu giản đơn là phản ứng lại một vài thông tin sai trái. Đó là nhiệm vụ xây dựng “sức đề kháng tinh thần” cho xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, vào con đường phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Một xã hội muốn phát triển bền vững không chỉ cần kinh tế mạnh, công nghệ hiện đại, thể chế thông suốt, mà còn cần một nền tảng tư tưởng vững chắc, một hệ giá trị chung, một niềm tin chung để quy tụ sức mạnh toàn dân tộc.

Cần nhấn mạnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là việc riêng của lực lượng tuyên giáo, báo chí, lý luận hay các cơ quan chuyên trách. Đó là trách nhiệm chính trị, trách nhiệm văn hóa, trách nhiệm công dân của mỗi cán bộ, đảng viên và của cả hệ thống chính trị. Khi mỗi chủ trương đúng được giải thích thấu đáo, mỗi chính sách tốt được thực hiện hiệu quả, mỗi cán bộ làm việc liêm chính, gần dân, vì dân, thì đó cũng là cách bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách thuyết phục nhất. Bởi suy cho cùng, nền tảng tư tưởng không chỉ được bảo vệ bằng lý luận, mà còn được bảo vệ bằng thực tiễn sinh động, bằng kết quả phát triển đất nước, bằng đời sống tốt đẹp hơn của Nhân dân và bằng niềm tin được bồi đắp từng ngày.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải gắn với xây dựng văn hóa số

Kỷ nguyên số đang mở ra một không gian phát triển rất lớn, nhưng đồng thời cũng tạo ra một mặt trận tư tưởng mới, phức tạp hơn, nhanh hơn và khó kiểm soát hơn. Nếu trước đây thông tin sai trái có thể lan truyền trong phạm vi hẹp, thì ngày nay, chỉ trong vài phút, một nội dung bị bóp méo, một hình ảnh bị cắt ghép, một phát ngôn bị xuyên tạc có thể lan rộng trên mạng xã hội, tác động đến nhận thức của hàng triệu người. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, công nghệ tạo sinh, deepfake, thuật toán đề xuất nội dung khiến cuộc đấu tranh trên không gian mạng không còn là câu chuyện của tốc độ truyền thông, mà là câu chuyện của năng lực nhận diện, năng lực phân tích, năng lực phản ứng và năng lực dẫn dắt dư luận.

Vì thế, đại biểu Bùi Hoài Sơn cho rằng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số trước hết phải gắn với chuyển đổi tư duy. Chúng ta không thể bảo vệ nền tảng tư tưởng bằng phương thức chậm, đơn tuyến, hành chính hóa trong một môi trường thông tin nhanh, đa chiều và tương tác liên tục. Phải chuyển từ tư duy “theo sau để xử lý” sang tư duy “chủ động hiện diện, chủ động cung cấp thông tin, chủ động dẫn dắt, chủ động tạo sức đề kháng xã hội”. Muốn đấu tranh hiệu quả với thông tin sai trái thì thông tin đúng phải đến sớm hơn, hấp dẫn hơn, dễ hiểu hơn và có sức thuyết phục hơn.

Bên cạnh đó, cần coi không gian số là một không gian văn hóa, không gian chính trị - xã hội đặc biệt quan trọng. Trên không gian ấy, mỗi bài viết, mỗi video, mỗi bình luận, mỗi sản phẩm truyền thông đều có thể góp phần xây dựng hoặc làm suy giảm niềm tin xã hội.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải gắn với xây dựng văn hóa số, đạo đức số, năng lực số cho cán bộ, đảng viên và người dân. Chúng ta cần trang bị cho xã hội khả năng phân biệt thông tin thật - giả, đúng - sai, thiện chí - ác ý; hình thành thói quen kiểm chứng trước khi chia sẻ; biết phản biện văn minh, biết bảo vệ cái đúng bằng lý lẽ, bằng chứng và thái độ có văn hóa.

Đồng thời, phải ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trí tuệ nhân tạo không chỉ là thách thức mà còn là công cụ. Chúng ta cần sử dụng dữ liệu lớn, công nghệ phân tích xu hướng, công cụ rà quét thông tin xấu độc, hệ thống cảnh báo sớm, nền tảng truyền thông số hiện đại để phát hiện, phân loại, đánh giá và xử lý kịp thời các luồng thông tin sai trái, thù địch. Nhưng công nghệ chỉ là phương tiện, điều quyết định vẫn là con người: đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, có tri thức lý luận, có năng lực truyền thông số, có khả năng đối thoại với công chúng, đặc biệt là với giới trẻ.

Cùng với đó, đổi mới nội dung truyền thông chính trị, truyền thông chính sách. Người dân, nhất là người trẻ, không chỉ cần nghe những khẩu hiệu đúng, mà cần được thuyết phục bằng câu chuyện cụ thể, số liệu rõ ràng, hình ảnh sống động, bằng những ví dụ gần gũi về sự đổi thay của đất nước, về quyền lợi thiết thực của người dân, về những giá trị mà Đảng, Nhà nước và chế độ đang nỗ lực kiến tạo.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số vì thế cũng là "nghệ thuật kể câu chuyện Việt Nam" một cách chân thực, nhân văn, hiện đại và có sức lay động.

Trong chuyển đổi số, “trận địa tư tưởng” không chỉ nằm ở các văn bản, hội nghị hay diễn đàn chính thống, mà còn nằm trên từng nền tảng mạng xã hội, từng thiết bị di động, từng dòng thông tin đi qua đời sống hàng ngày của người dân. Ở đâu có người dân, ở đó phải có thông tin đúng. Ở đâu có nguy cơ lệch lạc nhận thức, ở đó phải có sự hiện diện kịp thời của lý lẽ, sự thật và niềm tin.

Với mỗi cán bộ, đảng viên, theo đại biểu Bùi Hoài Sơn, trước hết phải “xây” từ chính mình. Xây bản lĩnh chính trị vững vàng, xây đạo đức công vụ trong sáng, xây lối sống gương mẫu, xây phong cách làm việc gần dân, trọng dân, hiểu dân, có trách nhiệm với dân. Phải tự nâng cao trình độ lý luận, năng lực nhận diện vấn đề và khả năng đối thoại; bình tĩnh, có tri thức, có lập luận, có bằng chứng, có văn hóa tranh luận. Sự thuyết phục trong bảo vệ nền tảng tư tưởng nằm ở sức mạnh của chân lý, của thực tiễn, của thái độ chân thành và trách nhiệm.

Mỗi cán bộ, đảng viên cũng phải chủ động hiện diện tích cực trên không gian số; tham gia lan tỏa thông tin tích cực, giải thích chính sách, chia sẻ những giá trị tốt đẹp, phản bác những luận điệu sai trái bằng cách phù hợp, văn minh, thuyết phục; gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Cuốn sách "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới" của Hội đồng Lý luận Trung ương vừa được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành. Nguồn: nhandan.vn

Và, điều quan trọng nhất là phải làm cho “xây” và “chống” không tách rời nhau. “Xây” một xã hội dân chủ, kỷ cương, nhân văn, phát triển; “chống” những biểu hiện suy thoái, vô cảm, cơ hội, xuyên tạc, phá hoại. “Xây” niềm tin bằng hành động cụ thể; “chống” sự hoài nghi độc hại bằng sự thật và kết quả thực tiễn. “Xây” văn hóa đối thoại, văn hóa tuân thủ pháp luật, văn hóa trách nhiệm; “chống” sự cực đoan, kích động, chia rẽ, phủ nhận thành quả cách mạng.

"Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cuối cùng không phải là làm cho xã hội chỉ biết nghe một chiều, mà là làm cho cái đúng có sức sống mạnh hơn, cái tốt được lan tỏa rộng hơn, niềm tin được củng cố bền hơn, và mỗi người dân thấy rõ hơn rằng con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn là con đường vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của Nhân dân, vì tương lai phát triển phồn vinh, văn minh, nhân ái của đất nước", ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Bùi Hoài Sơn nêu rõ.