Chủ nhân giải thưởng VinFuture giải mã xu hướng tiêm một liều vắc xin HPV: Việt Nam có thể hưởng lợi gì?
TS Aimée R. Kreimer - Viện Ung thư Quốc gia (Hoa Kỳ) chia sẻ, đã có đủ cơ sở khoa học cho việc chỉ cần tiêm phòng 1 liều vắc xin ngừa HPV, thay vì hai liều như nhiều quốc gia đang áp dụng. Điều này có thể giúp Việt Nam và nhiều nước tiết kiệm được khoản tiền lớn.
TS Aimée R. Kreimer là một trong 4 chủ nhân giải thưởng Chính VinFuture 2025. Bà đang có chuyến công tác tại Việt Nam và chia sẻ với báo chí về những thông tin mới nhất liên quan đến vắc xin ngừa HPV.

TS Aimée R. Kreimer.
98 quốc gia đã tiêm một liều
Thưa bà, bà có thể chia sẻ mục đích chuyến công tác lần này tại Việt Nam, gần một năm sau khi bà được vinh danh Giải thưởng Chính VinFuture 2025?
TS Aimée R. Kreimer: Lần này tôi sang Việt Nam để tham dự cuộc họp trao đổi về vấn đề phòng ngừa ung thư cổ tử cung và thảo luận về các tiến triển mới nhất cũng như các khuyến nghị chính sách ở cấp độ toàn cầu.
Cuộc họp kéo dài 1,5 ngày tại Đại học VinUni, do VinUni đồng tổ chức cùng Đại học Antwerp (Bỉ). Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia toàn cầu từ UNICEF, CHAI (Quỹ Y tế Clinton), các công ty dược phẩm và đại diện chính phủ Việt Nam.
Các bài trình bày xoay quanh ung thư do virus HPV, chương trình tiêm chủng và tầm soát ung thư cổ tử cung tại Việt Nam. Các đại biểu trong và ngoài nước đã chia sẻ các ví dụ thực tế từ quốc gia của họ về cách triển khai tiêm vắc xin HPV. Các bên cũng cùng nhau đưa ra các giải pháp để giúp cho Việt Nam có thể đạt được nhiều tiến bộ hơn trong chương trình tiêm chủng phòng chống ung thư do virus HPV.
Chúng tôi mong muốn rằng chính phủ cũng người dân Việt Nam sẽ được cập nhật thông tin cũng như cũng biết cách làm thế nào chúng ta có thể phòng chống ung thư cổ tử cung một cách tốt hơn.

TS Aimée R. Kreimer tham gia cuộc họp cùng các đồng nghiệp nhiều nước tại Đại học VinUni.
Bà có thể chia sẻ những thông tin cập nhật mới nhất về vắc xin phòng HPV?
TS Aimée R. Kreimer: Tôi là một nhà nghiên cứu vắc xin đang làm việc cho chính phủ Hoa Kỳ. Vai trò của tôi là tạo ra và truyền đạt các bằng chứng khoa học chính xác nhất để các quốc gia tự đưa ra quyết định phù hợp.
Một trong những lĩnh vực nghiên cứu của tôi là xem xét cần bao nhiêu liều vắc xin HPV để bảo vệ trẻ em gái và phụ nữ. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy một liều mang lại hiệu quả bảo vệ tương đương với hai liều, giúp chương trình tiêm chủng đơn giản và tiết kiệm chi phí hơn nhiều.
Tháng 10 vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã rà soát lại toàn bộ bằng chứng liên quan đến tiêm vắc xin HPV. Dự kiến tháng 12 tới, họ sẽ đưa ra các khuyến nghị mới, khẳng định một liều là cách hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ em gái và phụ nữ. Khi có các khuyến nghị của WHO thì chính sách trên toàn cầu về bệnh này cũng sẽ bắt đầu thay đổi.
Tôi cũng lưu ý thêm là dù chưa có khuyến nghị chính thức của WHO, hiện có 98 quốc gia khuyến nghị tiêm một liều vắc xin HPV, trong tổng số khoảng 150-160 quốc gia đã đưa tiêm chủng HPV vào chương trình tiêm chủng mở rộng.
Đáng lưu ý, trong số 98 quốc gia đó, không chỉ có các nước đang phát triển mà cả các quốc gia phát triển như Canada, Úc, Vương quốc Anh. Họ áp dụng một liều không phải vì thiếu tiền mua hai liều, mà vì một liều có hiệu quả bảo vệ tốt tương đương hai liều.
Điều này sẽ giúp chương trình tiêm chủng phòng ngừa ung thư cổ tử cung đơn giản hơn, đồng thời giảm đi một nửa chi phí. Bạn chỉ cần tiêm mũi đầu tiên vì mũi đầu tiên đã là tất cả những gì bạn cần.

TS Aimée R. Kreimer khuyến nghị việc tiêm 01 liều vắc xin HPV có hiệu quả tương đương với hai liều.
Cùng với việc cập nhật những thông tin mới nhất về phòng ngừa virus HPV? Bà có những chương trình, dự án hợp tác nào tại Việt Nam sau khi nhận giải VinFuture?
TS Aimée R. Kreimer: Trở về nhà sau lễ trao giải VinFuture là một trải nghiệm tuyệt vời và đáng tự hào của cá nhân tôi. Chính trải nghiệm đầy cảm hứng đó đã thôi thúc tôi đề xuất các đồng nghiệp của mình đến Việt Nam khi họ muốn tìm một địa điểm tại Châu Á để tổ chức chuỗi hội thảo khoa học về vắc xin HPV. Tôi đã nói với họ: "Chúng ta phải đến Việt Nam và hợp tác với Đại học VinUni".
Tôi đã gặp một số sinh viên tại đây, trong đó có một sinh viên ngành y. Chúng tôi vẫn giữ liên lạc và đang trao đổi để cùng làm một dự án. Dự án vẫn đang ở giai đoạn đầu thảo luận để tìm điểm giao thoa giữa chuyên môn y khoa của bạn ấy và chuyên môn dịch tễ học của tôi. Chúng tôi có thể sử dụng dữ liệu tại Việt Nam hoặc dữ liệu sẵn có tại viện nghiên cứu của tôi ở Mỹ, qua đó giúp bạn ấy học hỏi thêm các kỹ năng về dịch tễ học.
Các nhà khoa học trẻ, nhất là các nhà khoa học nữ thường gặp khó khăn khi theo đuổi con đường nghiên cứu. Bà có lời khuyên nào cho họ?
TS Aimée R. Kreimer: Bản thân tôi cũng gặp nhiều áp lực khi đi theo con đường nghiên cứu. Lời khuyên duy nhất của tôi là hãy kiên trì và đừng bao giờ bỏ cuộc.
Khi theo đuổi đam mê nghiên cứu, việc gặp thất bại hay phát hiện ra một hướng đi không hiệu quả là điều bình thường. Tìm ra điều không hiệu quả cũng quan trọng và có giá trị không kém gì tìm ra điều hiệu quả. Hãy coi đó là một phần của thành công, hãy kiên trì và không bỏ cuộc.
Cảm ơn bà!
Giải thưởng Chính VinFuture 2025 trị giá 3 triệu USD được trao cho 4 nhà khoa học: Tiến sĩ Douglas R Lowy, Tiến sĩ John T Schiller, Tiến sĩ Aimée R Kreimer và Giáo sư Maura Gillison vì những khám phá và phát triển vắc xin HPV nhằm phòng ngừa các khối u do virus papilloma ở người gây ra.
Các nghiên cứu nền tảng về protein capsid của virus papilloma ở người (HPV) do Tiến sĩ Douglas Lowy và Tiến sĩ John Schiller thực hiện đã dẫn đến sự phát triển của các loại vắc xin HPV hiệu quả cao, giúp ngăn ngừa hàng triệu ca ung thư cổ tử cung, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.
Việc tiêm chủng HPV với phác đồ liều đơn, được xác nhận qua các nghiên cứu lâm sàng có tính bước ngoặt của Tiến sĩ Aimée Kreimer, đã mở rộng khả năng tiếp cận trên toàn cầu và hiện đã được Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị.
Bên cạnh đó, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm dịch tễ học của Giáo sư Maura Gillison và Tiến sĩ Aimée Kreimer đã xác định mối liên hệ giữa HPV và ung thư vùng đầu – cổ, một mối đe dọa ung thư đáng chú ý có thể được giảm thiểu nhờ tiêm vắc xin HPV.
Thành tựu của Tiến sĩ Lowy, Tiến sĩ Schiller, Tiến sĩ Kreimer và Giáo sư Gillison đã cứu sống hàng triệu người và sẽ tiếp tục góp phần làm giảm gánh nặng ung thư toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.

