Chủ quan với tăng huyết áp, nam thanh niên 25 tuổi đối mặt suy thận giai đoạn cuối

Đái tháo đường và tăng huyết áp kéo dài có thể gây tổn thương thận, dẫn đến suy thận giai đoạn cuối. Đáng chú ý, bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng và phải lọc máu định kỳ.

25 tuổi suy thận giai đoạn cuối vì chủ quan bệnh tăng huyết áp

Trong lần khám sức khỏe xin việc, bệnh nhân M. 25 tuổi được phát hiện mắc tăng huyết áp vô căn. Tuy nhiên, vì không có triệu chứng rõ rệt, anh chủ quan không theo dõi sức khỏe. Đến khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường, anh đi khám thì bàng hoàng nhận chẩn đoán mắc suy thận giai đoạn cuối.

Từ một người trẻ đang ở độ tuổi lao động, anh phải đối mặt với biến chứng nặng nề của tăng huyết áp. Cuộc sống gắn liền với bệnh viện, mỗi tuần 3 lần lọc máu để duy trì sự sống.

Thực tế, các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp, biến chứng suy thận có thể âm thầm hình thành và tiến triển qua nhiều năm. Đáng nói, tâm lý chủ quan, chỉ điều trị bệnh nền mà bỏ qua việc kiểm tra chức năng thận định kỳ đang khiến nhiều người bỏ lỡ thời điểm phát hiện tổn thương sớm. Khi cơ thể xuất hiện triệu chứng rõ rệt, thận có thể đã suy giảm chức năng nghiêm trọng, người bệnh phải đối mặt với lọc máu chu kỳ, kéo theo gánh nặng điều trị và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ sinh năm 1961 bị suy thận đang phải lọc máu tại bệnh viện chia sẻ, bà bị đái tháo đường từ năm 1994, đến năm 2000 lại phát hiện thêm bệnh tăng huyết áp.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Mỹ Đức)

"Suốt nhiều năm, tôi vẫn uống thuốc và duy trì điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Nhưng bệnh kéo dài, chức năng thận ngày càng suy giảm mà bản thân không nhận biết được rõ ràng. Đến năm 2020, bác sĩ thông báo thận đã bị suy yếu. Tình trạng ngày càng nặng, đến tháng 8/2025 đến nay, tôi phải lọc máu định kỳ. Bây giờ, mỗi tuần phải đến bệnh viện lọc máu 3 lần, sinh hoạt và cuộc sống bị ảnh hưởng rất nhiều", nữ bệnh nhân chia sẻ.

Những đối tượng nào có nguy cơ mắc bệnh thận mạn?

Theo các bác sĩ, bệnh thận mạn có thể gặp ở nhiều đối tượng, nhưng nguy cơ cao hơn ở người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp kéo dài hoặc kiểm soát chưa tốt.

Ngoài ra những người mắc bệnh tim mạch, suy tim; có tiền sử bệnh thận, sỏi thận hoặc bệnh lý đường tiết niệu; bệnh thận di truyền; sử dụng thuốc kéo dài hoặc sử dụng thuốc không phù hợp có nguy cơ gây tổn thương thận; người cao tuổi hoặc có nhiều bệnh lý phối hợp...

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Thắng, Phó Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu, phụ trách Đơn nguyên Thận nhân tạo, Bệnh viện đa khoa Mỹ Đức cho biết, bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm, khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Vì vậy, nhiều người không nhận biết được tình trạng tổn thương thận cho đến khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.

Đặc biệt, người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc có các yếu tố nguy cơ cần chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc theo dõi thường xuyên giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó có biện pháp can thiệp và kiểm soát bệnh phù hợp.

Chủ động kiểm tra chức năng thận, tránh bỏ lỡ thời điểm phát hiện bệnh

Các bác sĩ khuyến cáo, kiểm tra chức năng thận định kỳ là giải pháp quan trọng giúp phát hiện bệnh thận mạn ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng. Những phương pháp thường được sử dụng gồm xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận, xét nghiệm nước tiểu để phát hiện albumin hoặc protein niệu và siêu âm thận khi có chỉ định.

Đặc biệt, những người có nguy cơ cao như người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric máu; người cao tuổi, thừa cân, béo phì; người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như phù, thay đổi màu sắc hoặc lượng nước tiểu, tiểu đêm nhiều, mệt mỏi kéo dài.

Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn, việc điều trị và theo dõi cần được duy trì lâu dài. Tái khám đúng lịch giúp bác sĩ đánh giá diễn biến bệnh, phát hiện những thay đổi và điều chỉnh kế hoạch điều trị khi cần thiết.

Tùy thuộc vào tình trạng, người bệnh có thể được theo dõi huyết áp, chức năng thận, albumin hoặc protein niệu, điện giải, tình trạng thiếu máu, rối loạn chuyển hóa và các bất thường về khoáng chất – xương. Tần suất tái khám phụ thuộc vào nguyên nhân, giai đoạn bệnh, mức độ albumin niệu, diễn biến chức năng thận và các bệnh lý phối hợp.

Một lưu ý quan trọng là người bệnh không tự ý sử dụng thuốc, nhất là các thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận khi dùng không đúng chỉ định hoặc kéo dài. Người dân cũng không nên tự mua và sử dụng các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc Đông y hoặc thuốc không rõ nguồn gốc; không tự ý ngừng hoặc thay đổi liều thuốc, bởi chức năng thận có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn và hiệu chỉnh liều của nhiều loại thuốc.

Đồng thời, người bệnh cần có chế độ dinh dưỡng và lối sống hợp lý, cần được điều chỉnh theo chức năng thận và bệnh lý đi kèm. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được hướng dẫn kiểm soát lượng muối, protein, kali, phospho và nước trong khẩu phần.

Duy trì cân nặng hợp lý, vận động phù hợp, không hút thuốc và hạn chế rượu bia góp phần kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch và hỗ trợ bảo vệ chức năng thận. Đối với người khỏe mạnh, nên duy trì khám sức khỏe tổng quát định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Riêng những người đã mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric máu hoặc các bệnh lý có nguy cơ gây tổn thương thận, cần được bác sĩ đánh giá và tầm soát chức năng thận định kỳ, tần suất tùy thuộc tình trạng bệnh và nguy cơ của từng người.

Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, acid uric và các yếu tố nguy cơ chuyển hóa là một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ chức năng thận, hạn chế bệnh tiến triển.