Chủ tàu cá từ chối nhận chuyển khoản, Cục Thuế nói gì?

Cục Thuế vừa có văn bản trả lời kiến nghị của Liên đoàn Thương mại Việt Nam (VCCI). Theo kiến nghị, Hiệp hội Nước mắm truyền thống phản ánh các hộ (chủ tàu) đánh bắt cá tại các địa phương thường không đủ điều kiện ký xác nhận bán cá làm nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất nước mắm do họ lo ngại khi doanh số bán cá vượt quá quy định, không có hóa đơn sẽ phải nộp thuế theo quy định. Vì lý do này, họ từ chối nhận tiền thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng, trong khi cơ sở sản xuất cần có căn cứ, chứng từ chứng minh việc thu mua nguyên liệu.   

Trước thực tế đó, VCCI kiến nghị cơ quan thuế tại các địa phương có làng nghề nước mắm hướng dẫn, hỗ trợ các tàu cá thực hiện việc xác nhận bán cá cho cơ sở sản xuất, tạo thuận lợi cho hoạt động thu mua nguyên liệu, đồng thời giúp doanh nghiệp sản xuất nước mắm có đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định của pháp luật thuế. 

(Ảnh minh họa)

Về vấn đề này, Cục Thuế cho biết, tại Luật thuế GTGT năm 2024, Luật thuế TNDN năm 2025, Luật thuế TNCN năm 2025, Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 5/3/2026 của Chính phủ và các văn bản sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn thi hành đã quy định cụ thể về nghĩa vụ lập hoá đơn, khai thuế, nộp thuế đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh. Theo đó, đối với các trường hợp hộ (chủ tàu) đánh bắt cá cần căn cứ thực tế đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình để thực hiện nghĩa vụ thuế (nếu có) đúng quy định pháp luật thuế.

Về việc hướng dẫn các hộ (chủ tàu), cá nhân xác nhận bán cá cho tổ chức sản xuất nước mắm khi thu mua nguyên liệu, theo Cục Thuế, tại Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ đã quy định cụ thể về các khoản chi được trừ và điều kiện để được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Nghị định có quy định các trường hợp: mua sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra; mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh (không bao gồm trường hợp mua của người đánh bắt trực tiếp bán ra) có mức doanh thu dưới ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT phải có chứng từ chi trả tiền theo quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ cho người bán (đối với trường hợp giá trị mua hàng hóa, dịch vụ trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt) và Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm (bảng kê không yêu cầu người bán ký xác nhận).

“Như vậy, pháp luật thuế hiện hành đã có hướng dẫn đối với vấn đề mà Hiệp hội nước mắm truyền thống kiến nghị. Cục Thuế đề nghị VCCI tiếp tục phối hợp với cơ quan thuế trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn các hộ gia đình, cá nhân/chủ tàu đánh bắt thủy sản và các tổ chức thu mua, sản xuất nước mắm thực hiện đúng quy định của pháp luật về thuế, hóa đơn, chứng từ”, Cục Thuế khẳng định.