Chủ tịch Hà Nội: Nếu cứ ngập sẽ rất khó làm đường sắt đô thị, công trình ngầm

Sáng 23/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về tình hình và giải pháp tiêu lũ trên lưu vực sông Tích, sông Bùi.

Theo ông Vũ Đại Thắng, thời gian qua, Hà Nội xuất hiện những đợt mưa bất thường, gây ngập tại một số khu vực. Ở nội đô, sau khi mưa kết thúc, các lực lượng và phương tiện được huy động, nước rút tương đối nhanh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân từng bước trở lại bình thường.

Tuy nhiên, tình hình tại khu vực phía Tây thành phố diễn biến khác. Đến nay, một số nơi vẫn ngập sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, đi lại và sản xuất của người dân.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu xử lý tình trạng úng ngập phía Tây để thành phố thực hiện những định hướng phát triển dài hạn. Ảnh: PL

Đáng chú ý, đường gom đại lộ Thăng Long cùng một số khu vực thuộc Hạ Bằng, Hòa Lạc vẫn chưa hết ngập; có thời điểm cơ quan chức năng phải phân luồng giao thông.

“Ngập kéo dài không còn đơn thuần do mưa, bởi mưa đã kết thúc nhiều ngày”, Chủ tịch Hà Nội nói.

Báo cáo bước đầu cho thấy tình trạng trên chủ yếu liên quan đến mực nước sông Tích, sông Bùi dâng cao, cùng lượng lũ từ khu vực Hòa Bình, Phú Thọ đổ về.

Dẫn báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương và thực tế theo dõi nhiều năm, ông Vũ Đại Thắng cho biết ngập úng tại lưu vực sông Bùi, sông Tích không phải vấn đề mới.

Tình trạng úng ngập ở đường gom đại lộ Thăng Long. Ảnh: Tiến Dũng

Tình trạng này đã diễn ra thường xuyên, nhưng mật độ, cường độ và thời gian tiêu thoát nước có xu hướng gia tăng, đặc biệt trong năm 2026.

Theo Chủ tịch Hà Nội, nguyên nhân gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan, từ mưa lớn, biến đổi khí hậu đến diễn biến nguồn nước từ thượng nguồn.

Trước mắt, ông yêu cầu các địa phương thuộc lưu vực sông Bùi, sông Tích chủ động thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị phương án ứng phó với những tình huống có thể xảy ra trong mùa mưa năm nay.

Việc xử lý ngập úng phía Tây, theo ông Vũ Đại Thắng, không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt cho người dân. Đây còn là điều kiện để Hà Nội thực hiện những định hướng phát triển dài hạn.

Xử lý ngập úng phía Tây Hà Nội để phát triển không gian ngầm, đường sắt đô thị

Khu vực phía Tây đang được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng của Thủ đô. Nếu không xử lý căn cơ tình trạng ngập úng, nhiều định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm có thể bị ảnh hưởng, nhất là phát triển không gian ngầm, đường sắt đô thị và các công trình hạ tầng quy mô lớn.

“Không thể nói không khắc phục được tình trạng lũ rừng ngang. Nếu tiếp tục như hiện nay thì rất khó triển khai các công trình ngầm, đường sắt đô thị tại khu vực này”, ông Vũ Đại Thắng nói.

Cuộc họp của lãnh đạo UBND TP với các sở, ngành, xã, phường để tìm giải pháp tiêu lũ trên lưu vực sông Tích, sông Bùi. Ảnh: PL

Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị nghiên cứu tổng thể khu vực phía Tây dựa trên số liệu về địa hình, thủy văn, lượng mưa và diễn biến qua nhiều năm; đồng thời xây dựng quy hoạch cao độ, thủy văn một cách bài bản.

Phạm vi nghiên cứu không chỉ dừng lại ở những điểm đang ngập hoặc một tuyến sông riêng lẻ, mà phải tính toán sự kết nối giữa ba dòng sông quan trọng gồm sông Bùi, sông Tích và sông Đáy.

Theo yêu cầu của Chủ tịch Hà Nội, việc nghiên cứu phải làm rõ khả năng kết nối, điều tiết của toàn bộ hệ thống; đồng bộ dữ liệu thủy văn, địa hình, địa mạo, hướng dòng chảy và cao trình đê.

Thành phố không chủ trương xử lý riêng từng tuyến đê hoặc chia cắt giải pháp theo địa giới hành chính. Những kiến nghị liên quan đến kênh, đê, kè của từng xã cũng phải được xem xét trong tổng thể toàn lưu vực, tránh tình trạng giải quyết một điểm nhưng phát sinh vấn đề tại khu vực khác.

Do lưu vực sông Đáy liên quan đến nhiều địa phương, ông Vũ Đại Thắng đề nghị nghiên cứu cơ chế phối hợp liên vùng, bảo đảm việc điều tiết và xử lý ngập được triển khai đồng bộ.

Chủ tịch Hà Nội giao Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường phối hợp chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan tổng hợp tài liệu, huy động thêm các viện nghiên cứu trung ương để xây dựng đề án tổng thể, sớm đưa ra giải pháp xử lý tình trạng ngập úng.

Trong khi chờ giải pháp dài hạn, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu tăng cường phối hợp vận hành hồ chứa, trạm bơm và hệ thống sông.

Một giải pháp khác được Chủ tịch Hà Nội yêu cầu đẩy nhanh là nạo vét các dòng sông nhằm tăng dung tích dòng chảy và khả năng tiêu thoát nước, qua đó hạn chế áp lực phải nâng cao trình đê.

Đối với các công trình bị ảnh hưởng, thành phố ghi nhận đề xuất hỗ trợ khắc phục, tu bổ của địa phương và yêu cầu từng nơi lập báo cáo cụ thể.

Các sở, ngành và địa phương phải tiếp tục bám sát địa bàn, chủ động ứng phó tình huống phát sinh, đồng thời khẩn trương hoàn thiện nghiên cứu tổng thể để từng bước xử lý căn cơ tình trạng ngập úng tại lưu vực sông Bùi, sông Tích.