Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa chuẩn bị thăm chính thức Việt Nam

Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28/11/1990. Năm 1996, EU mở Phái đoàn đại diện của Ủy ban Châu Âu (EC) tại Hà Nội.

Việt Nam và EU có 4 hiệp định song phương có hiệu lực bao gồm Hiệp định khung Đối tác và Hợp tác toàn diện (PCA); Hiệp định Thương mại tự do (EVFTA); Hiệp định Đối tác tự nguyện về thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT); Hiệp định về thiết lập khuôn khổ Việt Nam tham gia các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU (FPA).

Còn Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) hiện đã có 21/27 nước EU phê chuẩn và 6 nước thành viên EU chưa phê chuẩn.

Hai bên hiện có 8 cơ chế hợp tác, đối thoại bao gồm Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam – EU về triển khai PCA (UBHH) và 3 Tiểu ban trực thuộc (Chính trị; Phát triển bền vững; Quản trị tốt, Pháp quyền và Quyền con người); Ủy ban Thương mại thực thi EVFTA; Đối thoại Nhân quyền thường niên; Đối thoại Quốc phòng – An ninh; Cơ chế đối thoại giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Châu Âu.

Về hợp tác kinh tế, thương mại, kim ngạch thương mại 2 chiều 11 tháng năm 2025 đạt trên 66,8 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2024. EU là đối tác thương mại lớn thứ 4 (sau Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc), thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 (sau Trung Quốc và Mỹ) và thị trường nhập khẩu lớn thứ 5 (sau Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan) của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU và lớn nhất trong ASEAN.

Về đầu tư, tổng FDI của EU tại Việt Nam đạt 30 tỷ USD (không tính đầu tư qua bên thứ 3). EU đứng thứ 6/140 quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam có 98 dự án đầu tư sang EU với tổng vốn 434,88 triệu USD.

Về hợp tác phát triển, EU là một trong những nhà cung cấp viện trợ lớn cho Việt Nam. Trong giai đoạn 2021 – 2024, EU cam kết viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam 210 triệu Euro, ưu tiên 3 lĩnh vực là kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; doanh nghiệp có trách nhiệm và kỹ năng được nâng cao, tạo việc làm thỏa đáng; tăng cường quản trị, nhà nước pháp quyền và cải cách thể chế.

Năm 2025, EU tài trợ 74 triệu euro cho 2 dự án sử dụng vốn ODA của EU gồm Chương trình Đào tạo nghề Việt Nam – EU (54 triệu EUR) và Chương trình Hỗ trợ ngành lâm nghiệp Việt Nam – EU (20 triệu EUR).

Trong đại dịch Covid-19, EU và các nước thành viên đã hỗ trợ 31,8 triệu liều vắc-xin cho Việt Nam. EU đã hỗ trợ Việt Nam 800.000 Euro khắc phục hậu quả của cơn bão Yagi (9/2024) và 850.000 Euro khắc phục hậu quả các đợt bão lũ Buloi, Matmo và Kalmaegi (10/2025).

Về phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu, EU ưu tiên thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển xanh, bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu; đang triển khai một số dự án tại Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu…

Tường Minh