Chủ tịch Quốc hội: Mở rộng khu vực cấm khói thuốc, xử phạt nghiêm như kinh nghiệm từ Singapore

Quốc hội Khóa XVI

Sáng 21/10, theo nghị trình, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Nêu ý kiến tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đồng tình với việc mở rộng khu vực cấm hút thuốc, đồng thời nhấn mạnh quy định chỉ hiệu quả khi có cơ chế kiểm tra, xử phạt nghiêm minh.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Ảnh: QH

Đề xuất cấm hút thuốc hoàn toàn tại quán bar, nhà hàng

Một trong những điểm mới đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất chuyển một số địa điểm từ mô hình có khu vực hút thuốc riêng sang cấm hút thuốc hoàn toàn. Các địa điểm này bao gồm: khách sạn, quán bar, karaoke, vũ trường và nhà hàng. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung tàu thủy và tàu hỏa vào nhóm phương tiện giao thông công cộng bị cấm hút thuốc hoàn toàn.

Nêu ý kiến về quy định này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ sự đồng tình với việc mở rộng các khu vực không khói thuốc. Nhấn mạnh đến quyền được bảo vệ sức khỏe của những người không hút thuốc, ông cho rằng việc bố trí các điểm hút thuốc cần được thực hiện một cách rõ ràng và đúng quy định.

Để luật đi vào thực tiễn, Chủ tịch Quốc hội đã dẫn kinh nghiệm của Singapore về việc xử phạt hành vi vứt tàn thuốc nơi công cộng. Theo đó, chỉ cần người dân vứt tàn thuốc ra đường, nếu bị camera ghi lại thì người vi phạm có thể bị phạt 300 đô la Singapore. Từ bài học này, ông khẳng định quy định chỉ phát huy hiệu quả khi có cơ chế kiểm tra, giám sát và xử phạt nghiêm minh.

Dù vậy, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc mở rộng địa điểm cấm hút thuốc cần phải có một lộ trình rõ ràng; cần có giai đoạn chuyển tiếp hợp lý và hỗ trợ doanh nghiệp điều chỉnh hoạt động nhằm bảo đảm thực thi đồng bộ.

Cảnh báo sức khỏe chiếm 85% bao bì là chưa đủ để thay đổi hành vi

Liên quan đến các biện pháp tuyên truyền và kiểm soát, dự thảo luật đề xuất tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá từ 50% lên 85% trên mỗi mặt chính trước và sau bao thuốc. Đi kèm với đó là việc bổ sung số điện thoại tổng đài hỗ trợ cai nghiện và quy định thay đổi mẫu cảnh báo định kỳ.

Về việc này, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cảnh báo sức khỏe là cần thiết, nhưng bấy nhiêu là chưa đủ để thay đổi hành vi của người nghiện thuốc lá. Do đó, ông yêu cầu chính sách cần phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa việc cảnh báo với các biện pháp quản lý, phòng ngừa và hỗ trợ cai nghiện hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý cần quy định rõ thời hạn thay đổi mẫu cảnh báo và đi kèm với cơ chế giám sát để tránh tình trạng doanh nghiệp trì hoãn thực hiện.

Đối với dịch vụ cai nghiện, ông nhất trí với việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá theo hướng hậu kiểm, nhưng yêu cầu phải tuân thủ nghiêm túc các hướng dẫn của Bộ Y tế.

Đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết trước đây cũng có ý kiến khác nhau giữa các cơ quan về việc cấm hoàn toàn hay chỉ thí điểm cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định lại quan điểm "không thí điểm đối với những sản phẩm đã được xác định là có tác hại đến sức khỏe. Khi cơ quan y tế xác định rõ tác hại thì cần có biện pháp quản lý kiên quyết".

Ông đề nghị cần tăng cường thực hiện quy định cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi; kiểm soát việc mua bán qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số; sử dụng phương tiện kỹ thuật, nghiệp vụ để phát hiện và xử lý vi phạm…