Chủ tịch Tập đoàn Hòa Bình: Thị trường bất động sản khởi sắc, ngành xây dựng chịu áp lực kép

Theo ghi nhận, thị trường bất động sản trong năm 2025 và những ngày đầu năm 2026 đang cho thấy có những chuyển biến tích cực. Sự "ấm lên" của thị trường bất động sản đã tác động và tạo tín hiệu khởi sắc lớn đối với ngành xây dựng.

Ông Lê Viết Hải - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo Phụ nữ Việt Nam cũng như nhận định ngành xây dựng trong năm 2026.

Ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình.

Đối diện 2 thách thức lớn

PV: Ông có nhận định gì về ngành xây dựng năm 2026 khi thị trường bất động sản đang phát đi những tín hiệu tích cực?

Ông Lê Viết Hải: Năm 2026 là một năm có những sự thay đổi phục hồi rõ nét của ngành xây dựng sau giai đoạn thay đổi, điều chỉnh kéo dài. Sau giai đoạn biến động khốc liệt, thị trường bất động sản hiện nay không chỉ ấm lên mà đã có những thay đổi về chất.

Đầu tiên phải đề cập đến vấn đề hành lang pháp lý thông suốt. Việc thực thi hiệu quả các bộ luật liên quan đến đất đai và kinh doanh bất động sản từ những năm trước đã tạo ra sự minh bạch. Đây chính là những tín hiệu tích cực giúp các dự án bị đình trệ trước đây đồng loạt khởi động lại.

Bên cạnh đó, chúng ta có thể thấy sự bùng nổ của phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá rẻ. Đây là động lực cực kỳ lớn cho các nhà thầu nói chung và Hòa Bình nói riêng.

Tuy nhiên, dù tín hiệu rất tích cực, nhưng với tư cách là người trong cuộc, tôi vẫn có những nỗi lo nhất định. Khi các dự án đồng loạt triển khai vào năm 2026, ngành xây dựng sẽ phải đối mặt với 2 thách thức lớn.

Thứ nhất, giá nguyên vật liệu và nhân lực. Nhu cầu tăng đột biến dễ dẫn đến tình trạng khan hiếm vật tư và thiếu hụt lao động tay nghề cao. Nếu không có sự chuẩn bị từ sớm, các nhà thầu dễ rơi vào tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm.

Thứ hai, yêu cầu khắt khe về ESG. Năm 2026, tiêu chuẩn "xây dựng xanh" không còn là lựa chọn mà sẽ dần trở thành bắt buộc. Những doanh nghiệp không kịp chuyển đổi số (áp dụng BIM, AI vào quản lý và vận hành) và không đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững sẽ tự đào thải mình khỏi cuộc chơi.

Ngành xây dựng năm 2026 giống như một con tàu đã vượt qua giông bão và đang đón những luồng gió thuận. Tuy nhiên, thuyền trưởng phải rất tỉnh táo để điều phối nguồn lực, tránh những va chạm không đáng có trong một thị trường đang hồi sinh mạnh mẽ.

PV: So với giai đoạn trầm lắng 2022 – 2024, ngành xây dựng đã phục hồi ra sao thưa ông?

Ông Lê Viết Hải: Nhìn lại giai đoạn 2022 - 2024, đây quả thật là một "cuộc sát hạch khắc nghiệt nhất" của ngành xây dựng Việt Nam nói chung và Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình nói riêng. Sự phục hồi của ngành xây dựng có thể thấy rõ nét nhất qua sự thay đổi của các yếu tố: Pháp lý, dòng tiền, và chất lượng.

Trong giai đoạn 2022 - 2024, khó khăn lớn nhất không phải là không có việc để làm, mà là có dự án nhưng không thể triển khai do vướng mắc pháp lý và dòng vốn bị tắc nghẽn. Hiện tại, các bộ Luật Đất đai, Luật Kinh doanh Bất động sản mới đã đi vào thực tế, giúp các chủ đầu tư tự tin bung hàng. Nếu giai đoạn trước dự án "đắp chiếu" hàng loạt, thì nay các công trường đã sáng đèn trở lại từ Nam chí Bắc.

Giai đoạn 2022 - 2024 là thời kỳ của nợ đọng. Tại thời điểm đó, thị trường rung động khi nhiều trái phiếu phát hành bằng tài sản hình thành trong tương lai không được chấp thuận. Trong hoàn cảnh ấy, các chủ đầu tư ưu tiên xử lý áp lực của họ trước, còn thanh toán cho nhà thầu gần như bị gác lại.

Nhà thầu xây dựng khi đó rơi vào cảnh chịu lỗ vì lãi suất cao và nợ xấu từ các chủ đầu tư mất khả năng thanh toán. Nhưng ở thời điểm hiện tại, dòng tiền trong ngành đã có những dấu hiệu thay đổi tích cực, các khoản nợ đọng cũ đã được xử lý đáng kể.

Quan trọng hơn, các hợp đồng ký mới từ năm 2025 trở đi đã có những điều khoản bảo lãnh thanh toán chặt chẽ hơn, giúp nhà thầu không còn phải "đem con bỏ chợ" hay lấy vốn tự có để nuôi dự án như trước.

Nói về Hòa Bình, giai đoạn 2022 - 2024 là giai đoạn chúng tôi "vượt bão" trong tình thế "ngàn cân treo sợi tóc", nhưng bước qua giai đoạn này, Hòa Bình đã cơ bản giải quyết được bài toán "nút thắt" dòng tiền thông qua hoán đổi nợ và phát hành cổ phiếu riêng lẻ. Tập đoàn đã thoát lỗ và có lợi nhuận trở lại trong các quý năm 2025. Cùng với đó, nửa cuối năm 2025 và đầu 2026, Hòa Bình đã ký kết thành công nhiều dự án lớn như Gold Coast Vũng Tàu, Eco Retreat, … và khởi công đồng loạt nhiều dự án trên khắp cả nước.

Năm 2026 cũng sẽ là năm Hòa Bình đẩy mạnh hơn trong việc mở rộng phát triển ra thị trường nước ngoài, chúng tôi không chỉ xây dựng công trình, chúng tôi xuất khẩu tinh hoa ngành xây dựng Việt Nam.

Năm 2022 - 2024 là lúc chúng ta phải đấu tranh để tồn tại. Còn năm 2026 là lúc chúng ta thay đổi để phát triển. Về tổng sản lượng ngành xây dựng năm 2026 dự kiến đạt tương đương với thời điểm đỉnh cao năm 2019, nhưng với một tâm thế khác. Về chất lượng, như đã đề cập đến ở câu hỏi trên, sự phục hồi của ngành xây dựng đi kèm với yêu cầu về tiêu chuẩn xanh (ESG) và công nghệ số.

Chúng ta vẫn chưa phục hồi hoàn toàn vì hệ quả của giai đoạn trước vẫn còn ảnh hưởng phần nào đến các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng. Tuy nhiên, tinh thần của toàn ngành hiện nay đã khác, chúng ta không còn phải lo lắng bao giờ thị trường ấm lên, mà giờ điều chúng ta quan tâm đến là làm sao cải tiến kỹ thuật để thi công kịp tiến độ và đạt tiêu chuẩn xanh.

PV: Những chỉ dấu nào cho thấy ngành xây dựng đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới?

Theo ông Hải, ngành xây dựng sẽ phải đối mặt với 2 thách thức lớn là giá nguyên vật liệu và nhân lực; tiếp theo là yêu cầu khắt khe về ESG.

Ông Lê Viết Hải: Dưới góc nhìn của tôi, năm 2026 không chỉ là sự phục hồi đơn thuần, mà là sự khởi đầu của một chu kỳ tăng trưởng "vàng" với những đặc điểm rất khác biệt so với trước đây.

Thứ nhất, "làn sóng" đầu tư công đóng vai trò quan trọng. Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh giải ngân đầu tư công với quy mô chưa từng có vào hạ tầng giao thông, sân bay, bến cảng. Những siêu dự án như Sân bay Long Thành giai đoạn tiếp theo, cao tốc Bắc – Nam, các dự án Metro đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa. Nó không chỉ tạo việc làm trực tiếp cho ngành xây dựng hạ tầng mà còn mở ra không gian phát triển cho các khu đô thị, khu công nghiệp mới xung quanh, kéo theo nhu cầu xây dựng dân dụng và công nghiệp tăng vọt.

Thứ hai, nút thắt pháp luật được tháo gỡ. Các dự án bất động sản không còn bị đình trệ vì các thủ tục chồng chéo. Nguồn cung dự án mới dồi dào là cơ hội phát triển trực tiếp cho các nhà thầu. Khi pháp lý minh bạch, niềm tin của nhà đầu tư quay trở lại, dòng tiền sẽ luân chuyển mạnh mẽ vào các công trình.

Thứ ba, sự bùng nổ của phân khúc Nhà ở xã hội và Nhà ở thương mại giá rẻ. Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội đang vào giai đoạn về đích với các gói tín dụng ưu đãi được giải ngân thực chất hơn. Đây là mảng thị trường có quy mô rất lớn, đòi hỏi các nhà thầu phải có năng lực thi công nhanh, giá thành tối ưu.

Thứ tư, dòng vốn FDI. Việc Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu khiến nhu cầu xây dựng nhà xưởng, hạ tầng công nghiệp tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ.

Những chỉ dấu này cho thấy một chu kỳ tăng trưởng bền vững hơn, dựa trên giá trị thực và năng lực thi công thay vì dựa vào đầu cơ tài chính như các chu kỳ trước. Tại Hòa Bình, chúng tôi đã sẵn sàng tâm thế, nguồn lực để không chỉ đón đầu mà còn góp phần đóng góp vào sự phát triển trong chu kỳ mới này.

Cần liên kết để tạo sức mạnh

PV: Mỗi kỳ phát triển sẽ gắn với một thách thức mới do xu thế thời cuộc, trong lần này ngành xây dựng sẽ đối diện thách thức nào? Và doanh nghiệp xây dựng nói chung và Hòa Bình nói riêng sẽ chuẩn bị ra sao?

Ông Lê Viết Hải: Nngành xây dựng sẽ phải đối diện với 2 thách thức lớn. Đó là giá nguyên vật liệu và nhân lực. Nhu cầu tăng đột biến dễ dẫn đến tình trạng khan hiếm vật tư và thiếu hụt lao động tay nghề cao. Nếu không có sự chuẩn bị từ sớm, các nhà thầu dễ rơi vào tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm.

"Rào cản xanh" và áp lực ESG. Năm 2026, tiêu chuẩn "xây dựng xanh" không còn là lựa chọn mà sẽ dần trở thành bắt buộc. Những doanh nghiệp không kịp chuyển đổi số (áp dụng BIM, AI vào quản lý và vận hành) và không đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững sẽ tự đào thải mình khỏi cuộc chơi.

Theo tôi, đối với ngành xây dựng nói chung "Liên kết để tạo sức mạnh". Chúng ta không nên làm việc theo cách "mạnh ai nấy chạy". Nên xây dựng hệ sinh thái, các doanh nghiệp cần bắt tay nhau, từ nhà sản xuất vật liệu đến nhà thầu và đơn vị thiết kế để tối ưu hóa chi phí.

Một dự án do Hòa Bình triển khai xây dựng. Ảnh: Phước Nguyên

Như bài học trong gian khó của Hòa Bình, năm 2024, doanh nghiệp phải xoay xở để trả hàng nghìn tỷ đồng nợ đến hạn trong khi nguồn thu gần như không có. Giải pháp được lựa chọn là hoán đổi một phần nợ thành cổ phiếu cho các nhà cung cấp và nhà thầu phụ, qua đó giảm áp lực tài chính và tăng vốn điều lệ. Nhiều đối tác chấp nhận đồng hành vì họ trân trọng cách Hòa Bình ứng xử từ những ngày thuận lợi, khi doanh nghiệp sẵn sàng ứng tiền trước để hỗ trợ nhà thầu phụ lúc khó khăn.

Sự đồng hành đó, không phải là điều ngẫu nhiên. Trong nhiều năm, Hòa Bình duy trì kỷ luật công trường và cách làm việc song phẳng với nhà thầu phụ, từ thanh toán, phối hợp thị công đến xử lý vướng mắc. Chính nền tảng ấy giúp doanh nghiệp giữ được niềm tin của đối tác, để khi khó khăn xảy ra, vẫn có những nhà cung cấp và nhà thầu phụ sẵn sàng chia sẻ, thậm chí hoán đổi nợ.

Thêm vào đó, để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về ESG và công nghệ tiên tiến, chuẩn hóa công nghệ là điều cần thiết. Việc phổ cập BIM trên toàn ngành là bắt buộc để giảm thiểu lãng phí và minh bạch hóa tiến độ.

Đối với Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình, chúng tôi đã có những chiến lược cụ thể để đối diện với những thách thức trên.

Từ sớm, Hòa Bình đã đầu tư xây dựng các chuẩn quản trị như ISO, sau đó là BIM và quản lý dự án, rồi tích hợp BIM với ERP để kiểm soát tiến độ, chi phí và chất lượng. Gần đây, chúng tôi không ngừng đào tạo đội ngũ, đưa công nghệ AI, hệ thống Monitoring Center vào quản trị rủi ro và điều hành công trường từ xa.

Hòa Bình đang hệ thống lại các yếu tố trọng yếu, từ đó áp dụng các tiêu chuẩn xây dựng bền vững tại các công trình. Chúng tôi coi trọng việc tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải là tiêu chuẩn đo lường hiệu quả công việc trong thời gian tới.

Thêm vào đó, xuất khẩu dịch vụ xây dựng vẫn là khát vọng vươn ra biển lớn mà Hòa Bình đang hướng tới. Thị trường Việt Nam dù tiềm năng nhưng mức độ cạnh tranh cao. Để giải quyết bài toán tăng trưởng, Hòa Bình chọn con đường vươn ra biển lớn. Chúng tôi tập trung vào các thị trường như Trung Đông hay Úc, nơi nhu cầu xây dựng cao. Đây là cách chúng tôi giải quyết được phần nào bài toán cạnh tranh giá rẻ ở nội địa.

Có thể thấy, thách thức năm 2026 không dành cho những doanh nghiệp chậm chạp. Tôi tin rằng với bản lĩnh và sự nhạy bén của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Hòa Bình nói riêng, sẽ có những cú bật để đưa ngành xây dựng Việt ghi dấu ấn trên bản đồ thế giới.

PV: Ông kỳ vọng như thế nào về ngành xây dựng trong năm 2026

Ông Lê Viết Hải: Ở tâm thế của một người đã dành cả cuộc đời để xây cho đời những công trình bền vững, kỳ vọng của tôi đối với ngành xây dựng trong năm 2026 không chỉ dừng lại ở những con số tăng trưởng doanh thu hay lợi nhuận. Tôi kỳ vọng vào một cuộc chuyển mình mang tính lịch sử, đưa ngành xây dựng Việt Nam từ một ngành "gia công" giá rẻ trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, với nguồn nhân lực tri thức cao.

Xin cảm ơn ông!

Phước Nguyên