Chú trọng tính thực chất, bền vững của chỉ tiêu kéo giảm tội phạm và xây dựng địa bàn không ma túy

Qua thảo luận tại phiên họp, đặt trong thực trạng các loại tội phạm ngày càng diễn biến hết sức phức tạp, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) và các đại biểu khác bày tỏ tán thành cao sự cần thiết đầu tư Chương trình.

Quan tâm đến việc sau 5 năm, 10 năm thực hiện Chương trình, người dân được thụ hưởng những kết quả cụ thể gì và mức độ an toàn của xã hội được cải thiện ra sao, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị chú trọng tính thực chất và bền vững của chỉ tiêu kéo giảm tội phạm và xây dựng địa bàn không ma túy.

Đánh giá cao Chương trình đặt mục tiêu hàng năm giảm 10% số vụ tội phạm về trật tự xã hội; đến năm 2030 có trên 50% xã, phường, đặc khu không có ma túy, đại biểu đề nghị làm rõ hơn cơ sở và phương pháp đánh giá đối với chỉ tiêu giảm 10% số vụ tội phạm hàng năm.

Theo đại biểu, cần thống nhất số liệu gốc, phạm vi thống kê và cách đánh giá để bảo đảm phản ánh đúng tình hình tội phạm, không chỉ đơn thuần là giảm số vụ được ghi nhận.

“Đối với mục tiêu 50% xã phường không còn ma túy, theo tôi, vấn đề quan trọng không chỉ là có bao nhiêu xã được công nhận, mà là bao nhiêu xã giữ được kết quả đó một cách bền vững. Vì vậy, tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chí đánh giá việc duy trì địa bàn không có ma túy, nhất là khả năng phòng ngừa phát sinh người nghiện mới, người tái nghiện và nguy cơ tái hình thành các điểm, tụ điểm tệ nạn ma túy”, đại biểu nói.

Cùng với đó, đại biểu cũng đề nghị chuyển mạnh từ chỉ tiêu tuyên truyền sang hiệu quả thay đổi nhận thức và hành vi, nhất là đối với thanh thiếu niên; quan tâm đến kết quả tái hòa nhập cộng đồng sau cai nghiện ma túy...

Quan tâm đến việc bảo vệ người dân trước lừa đảo công nghệ cao và hỗ trợ người bị hại, đại biểu Trần Thị Thanh Lam (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị, bổ sung vào khoản 1, Điều 3 giao Chính phủ hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan Công an, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, doanh nghiệp viễn thông trên cơ sở Trung tâm điều hành liên ngành về cảnh báo sớm, xác minh, ngăn chặn dòng tiền có dấu hiệu lừa đảo.

Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn phản hồi, cơ chế chia sẻ thông tin và xử lý yêu cầu khẩn cấp.

Đặc biệt, đại biểu đề nghị xây dựng cơ chế bảo vệ đặc thù cho tài khoản ngân hàng của người cao tuổi, ví dụ như cảnh báo đa tầng, hoặc xác lập liên kết với người dân khi phát sinh giao dịch chuyển tiền bất thường ở quy mô lớn, mở rộng quy mô nhân rộng mô hình ứng dụng cảnh báo an ninh mạng tại 100% đơn vị hành chính cấp xã.

Để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả sử dụng nguồn lực, đề cập đến tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình, đại biểu Dương Khắc Mai chỉ ra, Chính phủ đề xuất tổng nguồn lực cho giai đoạn 2026 - 2030 là 45.301,2 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương là hơn 39.000 tỷ đồng.

Đồng tình với nội dung này nhưng đại biểu cũng cho biết, theo báo cáo thẩm định, phương án nguồn ngân sách trung ương do Bộ Tài chính đề xuất là hơn 29.000 tỷ đồng, thấp hơn nhu cầu của Chính phủ là hơn 10.000 tỷ đồng.

Báo cáo tiếp thu giải trình của Bộ Công an đã làm rõ sự cần thiết của nguồn vốn bổ sung nhưng vẫn giữ nguyên phương án đề xuất và định hướng tiếp tục rà soát, sắp xếp, ưu tiên cân đối nguồn lực trong quá trình thực hiện.

Cho rằng cần làm rõ không chỉ sự cần thiết đầu tư mà khả năng đảm bảo nguồn lực để thực hiện, đại biểu đề nghị Chính phủ phân định rõ vốn đã có cơ sở cân đối, phần vốn dự kiến bổ sung; đồng thời rà soát sự tự ưu tiên phân kỳ đầu tư phù hợp với khả năng chuẩn bị và triển khai các nhiệm vụ.

“Việc quyết định quy mô vốn cần gắn với khả năng thực hiện trên thực tế đảm bảo tính khả thi”, đại biểu nói.

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu QH nêu tại phiên họp, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, về việc tích hợp Chương trình, công tác phòng, chống ma túy không chỉ là đấu tranh với tội phạm ma túy, mà còn bao gồm xác định tình trạng nghiện, cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai, hỗ trợ tái hòa nhập và nhiệm vụ y tế, xã hội đặc thù.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu QH nêu tại phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Việc giữ tên gọi bảo đảm nhận diện đầy đủ 2 nhóm nhiệm vụ; đồng thời khẳng định sự kế thừa Chương trình được QH quyết định tại Nghị quyết 163. Do đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã đề nghị tên Chương trình là Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.

Chương trình sau tích hợp cơ bản kế thừa và giữ nguyên mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực đã được QH quyết định tại Nghị quyết 163; tiếp tục tổ chức thực hiện, bảo đảm liên tục, không gián đoạn các nhiệm vụ phòng, chống ma túy.

Về phân định nhiệm vụ, tránh trùng lặp và cơ cấu các dự án, Bộ trưởng khẳng định, Chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát theo từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí, ưu tiên dùng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp, không bố trí hoặc thanh toán 2 lần cho cùng 1 nhiệm vụ.

Về các mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu và tính khả thi, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, các mục tiêu, chỉ tiêu về phòng, chống ma túy đến năm 2030 được kế thừa theo Nghị quyết 163 đã được QH phê duyệt.

Đối với giai đoạn 2031 - 2035, trên cơ sở tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, diễn biến tình hình ma túy và khả năng cân đối nguồn lực, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu báo cáo QH xem xét, quyết định theo thẩm quyền, bảo đảm kế thừa, thực hiện đầy đủ các mục tiêu được QH quyết định, tính thực tiễn, khả thi và phù hợp với yêu cầu công tác phòng, chống ma túy trong giai đoạn tiếp theo.

Về kinh phí thực hiện Chương trình, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 là ngân sách Trung ương, địa phương và nguồn huy động hợp pháp khác. Giai đoạn 2031 - 2035, theo Bộ trưởng, kinh phí nêu trong hồ sơ là mức dự kiến định hướng cho các nhiệm vụ phòng, chống tội phạm. Sau khi đánh giá, tổng kết giai đoạn 2030, sẽ rà soát, đánh giá và báo cáo QH xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Về phân bổ vốn, Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tiếp tục ưu tiên địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách. Việc phân bổ phải căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao dịch vượt quá định mức vốn đối ứng.