Chủ xe điện có thể gặp nhiều hiện tượng lạ khi pin về 0%, không chỉ hết điện

Xe điện, giống như xe xăng, luôn tính toán phạm vi còn lại dựa trên dung lượng pin và hiệu suất tiêu thụ. Khi pin gần về 0%, xe thường giảm công suất vận hành, thậm chí có thể ngừng hoạt động hoàn toàn, gây khó khăn cho người lái trong việc xử lý tình huống.

Màn hình hiển thị trạng thái sạc pin xe điện với dung lượng còn lại 9%, cảnh báo thời gian sạc kéo dài. Ảnh: Jalopnik

Giống như xe chạy xăng, xe điện (EV) liên tục tính toán phạm vi di chuyển dựa trên lượng năng lượng còn lại trong pin. Lượng điện trong pin tương tự như lượng xăng trong bình nhiên liệu, đều cung cấp năng lượng để xe vận hành.

Các nhà sản xuất xe điện thường hiển thị phần trăm pin còn lại, tương tự như đồng hồ đo xăng truyền thống. Tuy nhiên, để biết chính xác quãng đường còn lại, người dùng cần biết dung lượng pin và hiệu suất tiêu thụ điện trên mỗi dặm hoặc mỗi kWh. Điều này đòi hỏi phải tính toán khá phức tạp, không đơn giản như việc nhìn vào đồng hồ xăng.

Khi pin gần cạn, xe điện thường chuyển sang chế độ giới hạn hiệu suất, gọi là limp mode, khiến khả năng tăng tốc giảm rõ rệt. Ví dụ, hướng dẫn sử dụng của Chevrolet Equinox EV cho biết người lái sẽ cảm nhận được sự giảm tốc nhưng các hệ thống hỗ trợ phanh và lái vẫn hoạt động bình thường. Hyundai Ioniq 5 cảnh báo tốc độ có thể bị giới hạn và xe khó leo dốc. Trong khi đó, hướng dẫn của Kia EV6 thậm chí khuyên người lái nên tìm nơi an toàn và gọi cứu hộ.

Một điểm phức tạp khác là ắc quy 12 volt, vốn cung cấp điện cho các hệ thống phụ trợ của xe. Khi ắc quy chính hết điện, ắc quy 12 volt sẽ không được sạc lại, dẫn đến nguy cơ mất hoàn toàn nguồn điện, khiến xe không thể vận hành hoặc thậm chí không thể sạc lại được.

Nhiều video trên YouTube cho thấy xe điện có thể tiếp tục chạy khi pin báo 0%, nhưng phạm vi còn lại rất hạn chế. Tesla được cho là giữ một khoảng dự phòng khoảng 15 dặm dù đồng hồ báo 0%. Hướng dẫn của Hyundai cho biết khi đèn cảnh báo phạm vi bật ở mức 10% pin, xe vẫn còn khoảng 18 đến 31 dặm, nhưng con số thực tế có thể khác.

Khi pin chính cạn kiệt, xe sẽ giảm công suất và cuối cùng ngừng hoạt động hoàn toàn. Các mẫu xe như Kia EV6, Hyundai Ioniq 5, Chevrolet Equinox EV và Tesla Model 3 đều có cảnh báo về việc giới hạn công suất và tốc độ, yêu cầu người lái dừng xe an toàn.

Khác với xe xăng có thể được tiếp nhiên liệu ngay lập tức, xe điện gặp khó khăn hơn khi hết pin giữa đường. Ngoài pin chính, ắc quy 12 volt cũng rất quan trọng vì nó điều khiển các hệ thống phụ trợ như phanh điện tử và chế độ kéo xe. Nếu ắc quy 12 volt cũng hết điện, xe có thể mất hoàn toàn nguồn điện và không thể kích hoạt các chức năng cần thiết để sạc lại hoặc di chuyển.

Cục An toàn Giao thông Quốc lộ Mỹ (NHTSA) từng điều tra các mẫu Kia EV6 và Hyundai Ioniq 5 do lỗi hệ thống sạc ắc quy 12 volt, dẫn đến việc hai hãng này phải thu hồi xe. Tesla cũng bị điều tra tương tự với mẫu Model Y. Điều này đặt ra câu hỏi về mức độ an toàn khi cả pin chính và ắc quy 12 volt đều hết điện.

Ắc quy 12 volt còn giúp xe kích hoạt chế độ phụ trợ để thả phanh điện tử và chuyển xe sang chế độ kéo, tương tự như số mo (neutral) trên xe xăng, giúp tránh hư hại hệ truyền động khi xe được kéo đi. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ắc quy 12 volt cần được kích điện trước khi có thể sạc lại pin chính.

Để tránh những tình huống khó xử này, người dùng nên tận dụng hệ thống định vị GPS trên xe điện để được hướng dẫn đến các trạm sạc trước khi pin cạn kiệt. Ngoài ra, mang theo bộ chuyển đổi sạc Level 1 dùng cổng điện gia dụng có thể giúp nạp thêm điện chậm nhưng hữu ích khi không có trạm sạc nhanh gần đó.