Chú ý những hành vi có thể bị xử lý vi phạm đất đai

Xử lý hình sự nếu vi phạm nghiêm trọng về đất đai

Từ ngày 25/1/2026, Thông tư liên tịch số 11/2025 do 11 bộ, ngành Trung ương ban hành sẽ chính thức có hiệu lực, trong đó, người dân cần chú ý các hành vi liên quan đến đất đai nếu gây lãng phí nghiêm trọng sẽ có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, tại Điều 8 của Thông tư 11/2025 quy định những dấu hiệu vi phạm trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác có khả năng gây lãng phí.

Việc xác định hậu quả lãng phí trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác có thể căn cứ vào một trong các dấu hiệu.

Thứ nhất, lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên không đúng quy định pháp luật, gây thất thoát và lãng phí nguồn lực đất đai.

Thứ hai, gây ô nhiễm, hủy hoại tài nguyên, năng lượng quốc gia trong quá trình sử dụng, khai thác đất đai và tài nguyên liên quan.

Chú ý 7 hành vi vi phạm đất đai có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ảnh minh họa: IT

Thứ ba, giao đất, cho thuê đất, giao rừng, cho thuê rừng, thu hồi đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền, không phù hợp quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt.

Thứ tư, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án theo quy định; hoặc chậm xác định giá đất, dẫn đến thất thu ngân sách.

Thứ năm, sử dụng đất không đúng mục đích; để đất bỏ hoang quá 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao trên thực địa; hoặc chậm tiến độ sử dụng đất quá 24 tháng so với cam kết trong dự án đầu tư.

Thứ sáu, cố ý trì hoãn giải phóng mặt bằng, chậm triển khai dự án; khởi công khi chưa được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không đúng quy định, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Thứ bảy, quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án nhà ở không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị – nông thôn hoặc chương trình phát triển nhà ở đã được phê duyệt.

Với những quy định trên đây liên quan đến 7 hành vi vi phạm đất đai có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người dân cần nắm rõ thông tin và chủ động đề phòng, và để tránh vi phạm, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi thực hiện giao dịch, sử dụng đất. Việc hiểu đúng pháp luật đất đai không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo đảm trật tự, kỷ cương trong quản lý và sử dụng đất đai.

Quang Minh