Chùa Phước Duyên: Không gian thiền uyển 4.000m2 tĩnh lặng giữa lòng cố đô Huế

Tọa lạc dưới chân đồi Rú Vi, chùa Phước Duyên gây ấn tượng bởi kiến trúc hình chữ Khẩu và không gian tách biệt, phản ánh rõ nét tinh thần hướng nội của Phật giáo Huế.

Chùa Phước Duyên là một cơ sở Phật giáo rộng khoảng 4.000m2 tọa lạc tại vùng Hương Long, TP. Huế, nổi bật với phong cách kiến trúc thiền uyển khiêm nhường và tĩnh lặng. Khác với các ngôi quốc tự nhộn nhịp, Phước Duyên hiện diện như một lớp trầm tích văn hóa, giữ trọn vẻ nguyên sơ giữa quá trình đô thị hóa của cố đô.

Vị thế độc lập bên dòng Bạch Yến

Ngôi chùa nằm nép mình dưới chân đồi Rú Vi, sát bên sông Bạch Yến và cách khu dân cư khoảng 200m. Địa thế này tạo nên một không gian độc lập, yếu tố hiếm gặp trong quy hoạch chùa chiền vùng đồng bằng ven sông tại Huế. Với diện tích 4.000m2, công trình không quá lớn nhưng gây ấn tượng bởi sự hài hòa tuyệt đối với cảnh quan tự nhiên.

Toàn cảnh khu chùa Phước Duyên khi nhìn từ trên cao, được xây dựng trên diện tích 4.000m2.

Toàn cảnh khu chùa Phước Duyên khi nhìn từ trên cao, được xây dựng trên diện tích 4.000m2.

Theo truyền thống địa phương, khu vực này từng là nơi tọa lạc của ngôi chùa cổ Ốc Tiêu, vốn đã bị phá hủy trong thời kỳ Tây Sơn. Đến năm 1948, Hòa thượng Thích Đảnh Lễ đã quyết định dựng lại ngôi chùa mới và đặt tên là Phước Duyên, mang hàm ý về nhân duyên lành giữa đạo và đời.

Ngôi chùa nằm giữa làng quê yên ả.

Ngôi chùa nằm giữa làng quê yên ả.

Kiến trúc hình chữ Khẩu độc đáo

Một trong những điểm đặc trưng nhất của chùa Phước Duyên là mặt bằng kiến trúc được thiết kế theo hình chữ Khẩu, quay về hướng Đông Nam. Đây là hướng truyền thống trong kiến trúc Phật giáo miền Trung, giúp tạo ra một không gian khép kín nhưng vẫn thông thoáng, tách biệt sinh hoạt tu tập khỏi những náo nhiệt bên ngoài.

Phía bên ngoài ngôi chùa.

Phía bên ngoài ngôi chùa.

Bố cục công trình bao gồm:

Chánh điện: Gồm ba gian nằm ở phía trước cùng hai liêu hai bên.
Giảng đường: Nằm ở phía Tây Nam, là nơi tổ chức các hoạt động tu học.
Hậu đường và Khách đường: Phía Tây Bắc là hậu đường, phía Đông là khách đường kết nối với nhà dài năm gian, phục vụ việc tiếp đón Phật tử và làm trai đường.

Cổng chùa sở hữu kiến trúc độc đáo.

Cổng chùa sở hữu kiến trúc độc đáo.

Cách tổ chức này ưu tiên sinh hoạt tu tập làm trung tâm, không quá chú trọng vào tính phô diễn hình thức hay các trục nghi lễ rườm rà. Điều này giúp ngôi chùa giữ được tinh thần thiền uyển đúng nghĩa.

Không gian bên trong ngôi chùa.

Không gian bên trong ngôi chùa.

Sự giao thoa thẩm mỹ trong khuôn viên

Toàn bộ khuôn viên chùa được phân chia thành hai khu vực với những sắc thái thẩm mỹ và tâm linh riêng biệt:

Khu A (Không gian tưởng niệm): Điểm nhấn là tượng Quan Thế Âm Bồ Tát đặt giữa vườn cây cảnh cắt tỉa tỉ mỉ. Đáng chú ý, các bảo tháp của Hòa thượng Thích Đảnh Lễ và ngài Thanh Tuệ mang phong cách kiến trúc gợi nhắc đến Phật giáo Thái Lan và Miến Điện, tạo nên sự khác biệt so với tháp truyền thống tại Huế.

Công trình mang đậm dấu ấn Phật giáo và kiến trúc cung đình.

Công trình mang đậm dấu ấn Phật giáo và kiến trúc cung đình.

Khu B (Không gian thiền quán): Tập trung vào sự tĩnh lặng với hồ Tâm tinh tế. Cạnh đó là Tàng Kinh Các, nơi lưu trữ các tác phẩm Phật học và kinh sách, đóng vai trò như một kho tàng tri thức tinh thần của ngôi chùa.

Không gian bên trong chùa Phước Duyên.

Không gian bên trong chùa Phước Duyên.

Giá trị bảo tồn và văn hóa cố đô

Trải qua nhiều đợt trùng tu, chùa Phước Duyên vẫn kiên trì giữ vững tinh thần giản dị, không mở rộng quy mô một cách ồ ạt. Các nỗ lực bảo tồn tập trung vào việc duy trì chánh điện và mối liên kết hữu cơ với thiên nhiên xung quanh. Ngôi chùa không đại diện cho quyền lực tôn giáo hay nghi lễ cung đình mà gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cư dân địa phương.

Dù qua nhiều lần trùng tu, công trình vẫn giữ được tinh thần kiến trúc ban đầu.

Dù qua nhiều lần trùng tu, công trình vẫn giữ được tinh thần kiến trúc ban đầu.

Giữa lòng Huế hiện đại, chùa Phước Duyên vẫn sừng sững như một không gian tu tập thanh tịnh, là chứng nhân cho mỹ học Phật giáo Thuận Hóa xưa và nay.

Công trình sở hữu không gian khoáng đạt, yên bình.

Công trình sở hữu không gian khoáng đạt, yên bình.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/chua-phuoc-duyen-khong-gian-thien-uyen-4000m2-tinh-lang-giua-long-co-do-hue-422034.html