Chuẩn bị từ sớm, từ xa các phương án phòng, chống thiên tai

Cán bộ Đồn Biên phòng Phước Tỉnh kiểm tra hệ thống thông tin liên lạc trước khi tàu xuất bến. Ảnh: Văn Danh

Phòng ngừa từ cơ sở

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu làm cho thời tiết trên biển diễn biến khó lường hơn. Mưa lớn, dông lốc, áp thấp nhiệt đới, bão, triều cường, sạt lở bờ biển xuất hiện với cường độ mạnh, phạm vi rộng, tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất của nhân dân ven biển. Đối với ngư dân, một thông tin dự báo thời tiết bị bỏ qua, một thiết bị thông tin liên lạc bị hư hỏng, một chiếc áo phao bị thiếu trên tàu đều có thể trở thành nguy cơ khi sóng gió bất ngờ ập đến.

Địa bàn do Đồn Biên phòng Phước Tỉnh quản lý có xã Long Hải với bờ biển dài 14,7km, kéo dài từ khu vực đèo Nước Ngọt đến cửa sông Cửa Lấp. Đây là địa bàn có hoạt động kinh tế biển phát triển, nhân dân chủ yếu làm nghề khai thác hải sản và dịch vụ hậu cần nghề cá. Tính đến tháng 5/2026, toàn xã Long Hải có 1.215 tàu cá. Số lượng phương tiện lớn, tần suất hoạt động cao đặt ra yêu cầu ngày càng khắt khe đối với công tác quản lý, kiểm soát, tuyên truyền, kêu gọi tàu thuyền và tổ chức cứu hộ, cứu nạn khi có thiên tai.

Từ thực tiễn ở cơ sở, Đồn Biên phòng Phước Tỉnh xác định, phòng, chống thiên tai phải được chuẩn bị ngay trong điều kiện bình thường, bằng những phần việc cụ thể, thiết thực, sát với đời sống ngư dân. Theo đó, đơn vị thường xuyên rà soát, bổ sung phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; phân công cán bộ phụ trách địa bàn, nắm chắc số lượng phương tiện, chủ tàu, thuyền trưởng, ngư trường hoạt động, tần số liên lạc và số điện thoại của từng chủ phương tiện. Trong đó, công tác tuyên truyền được triển khai theo phương châm sát địa bàn, sát chủ phương tiện, sát từng nhóm nghề. Cán bộ đơn vị trực tiếp gặp gỡ chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên để tuyên truyền quy định về bảo đảm an toàn khi hoạt động trên biển; hướng dẫn cách sử dụng thiết bị thông tin liên lạc, áo phao, phao tròn, bình chữa cháy, dụng cụ cấp cứu ban đầu. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các tình huống dễ phát sinh trong mùa mưa bão như tàu mất liên lạc, cháy nổ, va chạm trên biển, người rơi xuống nước, hỏng máy, gặp dông lốc bất ngờ hoặc phải khẩn trương di chuyển vào khu neo đậu tránh trú.

Thiếu tá Đặng Thanh Bình, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Phước Tỉnh cho biết, để giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do thiên tai gây ra, đơn vị tăng cường tuyên truyền, vận động chủ tàu, thuyền trưởng, thuyền viên chấp hành nghiêm quy định về an toàn lao động, an toàn hàng hải và phòng, chống thiên tai. Cùng với đó, cán bộ đơn vị thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn các nội dung thiết thực như phòng ngừa đâm va trên biển, sơ cấp cứu ban đầu, phòng cháy, chữa cháy trên tàu, bảo đảm thông tin liên lạc và sử dụng trang thiết bị cứu sinh. Khi ngư dân nắm chắc quy định, có kỹ năng xử lý tình huống, thiệt hại về người và tài sản sẽ được hạn chế từ sớm.

Cán bộ Đồn Biên phòng Phước Tỉnh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân về các giải pháp phòng, chống thiên tai, tai nạn trên biển. Ảnh: Văn Danh

Sẵn sàng phương án, không để bị động trước tình huống xấu

Trong phòng, chống thiên tai, sự chủ động về triển khai phương án, phương tiện và con người quyết định trực tiếp đến hiệu quả ứng phó. Vì vậy, Đồn Biên phòng Phước Tỉnh luôn duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, trực phòng, chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn; thường xuyên nắm diễn biến thời tiết trên biển, đặc biệt là khi có khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới, bão hoặc mưa lớn kéo dài.

Thượng tá Trương Huy Phương, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Phước Tỉnh cho biết: "Đơn vị luôn coi công tác chuẩn bị là yếu tố then chốt. Trên cơ sở phương án đã xây dựng, đơn vị phối hợp, hiệp đồng với cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng thực hiện phương châm "bốn tại chỗ". Khi có tình huống, đơn vị có thể nhanh chóng điều động cán bộ, chiến sĩ, phương tiện, trang bị đến khu vực xung yếu để hỗ trợ nhân dân".

Theo Thượng tá Trương Huy Phương, các phương án được chuẩn bị theo nhiều cấp độ, từ kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú, kiểm soát phương tiện không bảo đảm an toàn, hỗ trợ chằng néo tàu cá, di dời tài sản, sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm đến tìm kiếm cứu nạn khi có tai nạn trên biển. Tại các khu vực cửa sông, cửa biển, bến neo đậu, cán bộ Biên phòng phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức kiểm tra, nhắc nhở, không để người dân ở lại trên tàu khi bão đổ bộ; kiên quyết không cho phương tiện xuất bến trong trường hợp không bảo đảm điều kiện an toàn hoặc khi có lệnh cấm biển.

Cùng với đó, công tác huấn luyện, luyện tập được triển khai thường xuyên, bám sát tình huống thực tế địa bàn. Cán bộ, chiến sĩ được rèn luyện kỹ năng sử dụng trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn; kỹ thuật bơi cứu người bị nạn, sơ cấp cứu người bị đuối nước, xử lý cháy nổ trên tàu, tiếp cận phương tiện gặp nạn trong điều kiện thời tiết xấu. Qua luyện tập, khả năng hiệp đồng, cơ động và xử lý nhanh của đơn vị được nâng lên, tạo cơ sở để ứng phó hiệu quả khi có sự cố.

Đồng chí Ngô Thanh Phúc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Hải cho biết: "Trước những diễn biến phức tạp, khó lường của thời tiết trên biển, địa phương luôn xác định công tác phòng, chống thiên tai phải được chuẩn bị từ sớm, từ xa, với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cán bộ Biên phòng và các cơ quan chức năng. Khi có thông tin về bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, dông lốc hoặc các hình thái thời tiết nguy hiểm, địa phương phối hợp với các lực lượng khẩn trương thông báo cho chủ phương tiện, thuyền trưởng đang hoạt động trên biển; tổ chức kiểm đếm, giữ liên lạc, quản lý chặt tàu thuyền, hướng dẫn phương tiện rời khỏi khu vực nguy hiểm, vào nơi tránh trú an toàn. Mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra".