Chuẩn hóa người dạy nghề: Mở rộng cửa cho chuyên gia, tăng tính thực tiễn đào tạo

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn người dạy nghề, với nhiều điểm mới đáng chú ý như chuyển từ đánh giá bằng cấp sang năng lực, mở rộng đối tượng giảng dạy và tăng cường gắn kết với doanh nghiệp.

Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025, đồng thời triển khai chủ trương đổi mới đào tạo nghề theo hướng linh hoạt, thực chất và bám sát nhu cầu thị trường lao động.

Theo đó, tiêu chuẩn người dạy nghề được thiết kế theo 4 nhóm: Đạo đức nghề nghiệp; trình độ và kỹ năng thực hành; năng lực sư phạm; và cơ chế đánh giá, công nhận. Điểm nổi bật là việc đánh giá năng lực thông qua hội đồng chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào bằng cấp như trước đây.

Dự thảo Thông tư mới được xây dựng theo hướng chuyển mạnh sang đánh giá năng lực thực tế. Ảnh minh họa

Dự thảo Thông tư mới được xây dựng theo hướng chuyển mạnh sang đánh giá năng lực thực tế. Ảnh minh họa

Theo dự thảo, tiêu chuẩn đối với người dạy nghề được thiết kế theo 4 nhóm tiêu chí gồm: Đạo đức nghề nghiệp; trình độ và kỹ năng thực hành; năng lực sư phạm; cùng cơ chế đánh giá, công nhận. Điểm đáng chú ý là việc xác định năng lực sẽ không chỉ dựa trên văn bằng, chứng chỉ như trước, mà được xem xét thông qua hội đồng chuyên môn.

Cách tiếp cận này mở ra khả năng thu hút thêm lực lượng tham gia giảng dạy trong giáo dục nghề nghiệp, như chuyên gia kỹ thuật, nghệ nhân, thợ lành nghề và người lao động có tay nghề cao đang làm việc tại doanh nghiệp.

Đây được xem là một bước điều chỉnh quan trọng nhằm đưa tri thức thực tiễn, công nghệ mới và kinh nghiệm sản xuất trực tiếp vào quá trình đào tạo, qua đó góp phần khắc phục khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc tổ chức đánh giá, công nhận và công khai danh sách người đủ điều kiện giảng dạy. Đồng thời, các cơ sở phải xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và người tham gia giảng dạy.

Về yêu cầu chuyên môn, người dạy nghề phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm an toàn lao động, đồng thời đáp ứng yêu cầu về bảo mật công nghệ và quy trình sản xuất trong quá trình giảng dạy. Dự thảo cũng phân định tiêu chuẩn theo từng trình độ đào tạo.

Cụ thể, ở trình độ cao đẳng, người dạy phải có kỹ năng nghề chuyên sâu, khả năng xử lý tình huống thực tiễn và cập nhật công nghệ mới; đối với trình độ trung cấp, yêu cầu tập trung vào năng lực thực hiện các công việc chính của nghề; còn ở trình độ sơ cấp và trung học nghề, trọng tâm là kỹ năng cơ bản, thao tác nghề và bảo đảm an toàn trong thực hành.

Bên cạnh yêu cầu về kỹ năng nghề, người dạy cũng phải có năng lực sư phạm phù hợp, bao gồm khả năng tổ chức giảng dạy, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và ứng dụng công nghệ trong đào tạo. Riêng ở trình độ cao đẳng, người dạy còn được yêu cầu tham gia xây dựng chương trình, giáo trình và tài liệu đào tạo.

Một nội dung đáng chú ý khác của dự thảo là việc nhấn mạnh vai trò liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp. Việc mời chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy không chỉ giúp người học tiếp cận nhanh hơn với công nghệ, quy trình và kỹ năng nghề mới, mà còn góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 50 trường cao đẳng chất lượng cao, việc nâng chuẩn đội ngũ giảng dạy được xem là một trong những điều kiện then chốt để nâng cao chất lượng đào tạo nghề, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Hằng Phạm

Nguồn Doanh nhân & Công lý: https://doanhnhan.congly.vn/chuan-hoa-nguoi-day-nghe-mo-rong-cua-cho-chuyen-gia-tang-tinh-thuc-tien-dao-tao.html