Chuẩn hóa thuật ngữ, nâng cao an toàn trong du lịch mạo hiểm

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa công bố TCVN 14671:2026 - Du lịch mạo hiểm - Từ vựng, được xây dựng trên cơ sở chấp nhận tương đương ISO 3163:2022. Theo Quyết định số 3650/QĐ-BKHCN ngày 30/8/2026, TCVN 14671:2026 - Du lịch mạo hiểm - Từ vựng được công bố là tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực du lịch.

Thống nhất 52 thuật ngữ về du lịch mạo hiểm

Tiêu chuẩn được xây dựng nhằm thống nhất và làm rõ các thuật ngữ sử dụng trong hoạt động du lịch mạo hiểm, qua đó tạo cơ sở chung cho các tổ chức, doanh nghiệp, người hướng dẫn, người tham gia và cơ quan quản lý trong trao đổi, cung cấp và sử dụng thông tin.

TCVN 14671:2026 quy định 52 thuật ngữ và định nghĩa, tập trung vào các nhóm nội dung gồm khái niệm chung và chủ thể trong hoạt động du lịch mạo hiểm; các loại hình hoạt động; an toàn và ứng phó; địa hình, lộ trình và mức độ khó; hỗ trợ hoạt động; tính bền vững và khả năng tiếp cận.

Phạm vi tiêu chuẩn bao gồm những thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong nhiều loại hình du lịch mạo hiểm trên cạn và dưới nước, đồng thời đề cập các nội dung liên quan đến an toàn, dịch vụ, lộ trình, địa hình, mức độ khó và hỗ trợ trong quá trình hoạt động.

Hoạt động dù lượn trên cánh đồng Khau Phạ. (Nguồn: Trung tâm Thông tin du lịch)

Hỗ trợ phát triển du lịch mạo hiểm an toàn, bền vững

Các hoạt động được đề cập trong tiêu chuẩn khá đa dạng, từ đu dây xuống vách, bay khinh khí cầu, nhảy bungee, chèo thuyền canoe, vượt hẻm vực, vượt thác, leo núi, leo vách, leo núi đá đến đạp xe địa hình, du lịch xe địa hình, mô tô nước, dù lượn đôi, dù kéo, chèo thuyền vượt ghềnh thác, trượt ván trên cát, đi bộ đường dài mạo hiểm và du lịch hang động.

Tiêu chuẩn cũng xác định các thuật ngữ liên quan đến an toàn và ứng phó như tai nạn, sự cố, tình huống khẩn cấp, sơ cứu, tự ứng cứu, hệ thống dây đeo an toàn và hệ thống thiết bị tự kết nối. Các khái niệm về lộ trình, đường mòn, đường mòn đơn, kỹ thuật di chuyển theo phương thẳng đứng và mức độ khó cũng được làm rõ.

Ngoài ra, TCVN 14671:2026 đề cập đến các thuật ngữ về hỗ trợ hoạt động, khuyết tật, tính bền vững và phát triển bền vững.

Tiêu chuẩn có thể được tham khảo áp dụng bởi các đơn vị cung cấp hoạt động du lịch mạo hiểm; trưởng nhóm, hướng dẫn viên và người giám sát; người tham gia; các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ liên quan, cũng như cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia quản lý, tổ chức, cung cấp và sử dụng các hoạt động du lịch mạo hiểm.

Việc thống nhất hệ thống thuật ngữ được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin giữa đơn vị cung cấp dịch vụ, người tham gia và các bên liên quan; đồng thời hỗ trợ lựa chọn hoạt động, lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ và cung cấp thông tin một cách rõ ràng, nhất quán.

TCVN 14671:2026 cũng tạo cơ sở để xây dựng, áp dụng và liên kết với các tiêu chuẩn liên quan đến quản lý an toàn, năng lực của người hướng dẫn, thông tin dành cho người tham gia và phát triển bền vững. Qua đó, tiêu chuẩn góp phần hỗ trợ phát triển du lịch mạo hiểm theo hướng an toàn, chuyên nghiệp và bền vững.