Chung tay giảm thiểu rác thải nhựa

Tuy nhiên, để tạo chuyển biến bền vững, yếu tố quyết định vẫn là thay đổi thói quen sinh hoạt của mỗi người dân, gắn với việc nhân rộng các mô hình thiết thực, hiệu quả.

CHỦ TRƯƠNG ĐÚNG, HÀNH ĐỘNG ĐỒNG BỘ

Thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, giảm thiểu rác thải nhựa, Đồng Tháp cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch sát thực tiễn.

Các tổ chức chính trị - xã hội đã và đang nhân rộng các mô hình giảm rác thải nhựa gắn với đời sống người dân.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò nòng cốt, phối hợp các sở, ngành, đoàn thể triển khai sâu rộng các phong trào: “Chống rác thải nhựa”, “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường”, tăng cường quản lý chất thải rắn…

Các hoạt động tuyên truyền được tổ chức thường xuyên, đa dạng về hình thức, gắn với các sự kiện môi trường như: Ngày Môi trường thế giới (5-6), Tháng hành động Vì môi trường…

Qua đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về tác hại của rác thải nhựa từng bước được nâng lên, chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống.

Không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền, nhiều địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, lồng ghép nội dung giảm thiểu rác thải nhựa vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Đây là nền tảng quan trọng để phong trào đi vào chiều sâu, tránh hình thức.

Một trong những điểm sáng của Đồng Tháp là việc phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng và nhân rộng các mô hình giảm rác thải nhựa gắn với đời sống người dân.

Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong với gần 500 Câu lạc bộ “Phụ nữ hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần”, “Phụ nữ hạn chế sử dụng túi ni-lông”.

Các mô hình không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, mà còn gắn với hoạt động cụ thể như: Thu gom, phân loại, tái chế rác thải nhựa, gây quỹ hỗ trợ hội viên có hoành cảnh khó khăn.

Tại nhiều địa phương, mô hình “Ngôi nhà xanh” do Hội Liên hiệp Phụ nữ triển khai phát huy hiệu quả. Các điểm thu gom rác thải tái chế được đặt tại khu dân cư, trường học, cơ quan, vừa tạo thói quen phân loại rác tại nguồn, vừa gây quỹ từ việc bán phế liệu để hỗ trợ an sinh xã hội.

Riêng tại xã Tân Thuận Bình, các Chi hội phụ nữ đều thành lập Câu lạc bộ Phụ nữ hạn chế sử dụng nhựa.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đặng Thị Thúy Trang cho biết, trung bình mỗi năm, các thành viên trong Câu lạc bộ tổ chức từ 15 - 20 đợt thu gom, thu được hàng tấn phế liệu nhựa. Các thành viên còn tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân về chống rác thải nhựa.

Ở khu vực nông thôn, Hội Nông dân duy trì các mô hình: “Cánh đồng không rác thải nhựa”, “Thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng”. Nhiều nơi bố trí bể chứa bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, góp phần hạn chế tình trạng vứt bỏ bừa bãi gây ô nhiễm môi trường.

Đoàn Thanh niên với mô hình “Ngày Chủ nhật xanh”, “Đổi rác thải nhựa lấy cây xanh, nhu yếu phẩm” thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên và người dân tham gia. Những hoạt động này không chỉ góp phần làm sạch môi trường, mà còn lan tỏa thông điệp sống xanh, tiêu dùng bền vững.

Xác định giáo dục và truyền thông là nền tảng lâu dài, Đồng Tháp đưa nội dung “Chống rác thải nhựa” vào 100% trường học trên địa bàn.

Các mô hình: “Trường học không rác thải nhựa”, “Biến rác thành quà”, “Góc đổi rác lấy quà”, “Kế hoạch nhỏ”… được triển khai hiệu quả, giúp học sinh hình thành ý thức bảo vệ môi trường từ sớm.

Nhiều trường học chủ động thay thế ly nhựa, ống hút nhựa bằng sản phẩm thân thiện môi trường; khuyến khích học sinh sử dụng bình nước cá nhân. Đây là những thay đổi nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn trong việc hình thành thói quen tiêu dùng bền vững.

Việc giáo dục học sinh chính là cách tạo ra sự thay đổi bền vững nhất; khi các em có ý thức, các em sẽ tác động ngược lại gia đình, từ đó lan tỏa ra cộng đồng.

Các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh tăng cường tuyên truyền, xây dựng chuyên trang, chuyên mục về bảo vệ môi trường, lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả. Qua đó, góp phần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng theo hướng tích cực.

HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN XANH

Điều đáng ghi nhận là các mô hình không chỉ dừng ở phong trào, mà đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ người dân.

Tại một số khu dân cư, hình ảnh người dân mang theo túi vải khi đi chợ, sử dụng bình nước cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần trở nên quen thuộc.

Nhiều gia đình chủ động phân loại rác tại nguồn, tận dụng rác hữu cơ làm phân bón, góp phần giảm lượng rác thải ra môi trường. Chị Nguyễn Thị Lan (xã Chợ Gạo) chia sẻ: “Trước đây đi chợ, tôi thường dùng nhiều túi ni-lông, nhưng giờ đã thay bằng túi vải. Ban đầu thấy bất tiện, nhưng làm riết thành quen, lại thấy mình góp phần bảo vệ môi trường nên rất vui”.

Một số địa phương triển khai mô hình “Chợ dân sinh hạn chế rác thải nhựa”, vận động tiểu thương sử dụng bao bì thân thiện môi trường, hạn chế túi ni-lông.

Người dân khi đi chợ dần hình thành thói quen mang theo giỏ xách, túi vải, góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa phát sinh hằng ngày.

Không chỉ người dân, nhiều cơ sở kinh doanh, quán ăn, quán cà phê cũng bắt đầu thay đổi thói quen, sử dụng ống hút giấy, ly thủy tinh hoặc vật liệu thân thiện môi trường, góp phần lan tỏa lối sống xanh.

Trong định hướng phát triển giai đoạn 2025 - 2030, Đồng Tháp đặt mục tiêu phát triển nhanh nhưng bền vững, gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu. Trong đó, giảm thiểu rác thải nhựa là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

Để đạt mục tiêu này, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn; khuyến khích tái sử dụng, tái chế; hỗ trợ các mô hình kinh tế tuần hoàn; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường.

Đồng thời, chú trọng nhân rộng các mô hình hiệu quả từ cơ sở như: “Khu dân cư không rác thải nhựa”, “Tuyến đường xanh - sạch - đẹp”, “Văn phòng xanh”, “Chợ xanh”…; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có sáng kiến, cách làm hay.

Thực tế cho thấy, mọi chủ trương, chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi có sự đồng thuận và tham gia tích cực của người dân. Giảm thiểu rác thải nhựa không phải là việc làm lớn lao, mà bắt đầu từ những hành động nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày.

Mỗi người dân có thể góp phần bằng cách: Mang theo túi vải khi đi chợ, sử dụng bình nước cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn, ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường… Khi những hành động này trở thành thói quen sẽ tạo thành sức mạnh lớn, góp phần bảo vệ môi trường sống.

Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự chung tay của cộng đồng, Đồng Tháp đang từng bước xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp, hướng tới phát triển bền vững, vì chất lượng cuộc sống hôm nay và các thế hệ mai sau.