Chung tay hành động vì môi trường bằng những việc làm bền bỉ

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An hưởng ứng Chiến dịch “Hãy làm sạch biển”, tích cực thu gom rác thải trên bãi biển để góp phần bảo vệ môi trường. Ảnh: Lê Thạch

Ngày Môi trường thế giới năm 2026 với chủ đề “Kêu gọi toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu” tiếp tục gửi đi thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của cộng đồng trong ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức toàn cầu, khi các hiện tượng thời tiết cực đoan, thiên tai bất thường, nước biển dâng và suy thoái hệ sinh thái diễn biến ngày càng phức tạp. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với mỗi quốc gia trong thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao năng lực thích ứng và khả năng chống chịu của cộng đồng trước tác động của biến đổi khí hậu. Cùng với đó, hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đưa ra tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).

Cùng với Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới (8/6) và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 tiếp tục truyền đi thông điệp về vai trò quan trọng của các khu bảo tồn biển và hệ sinh thái biển trong bảo tồn đa dạng sinh học, duy trì cân bằng sinh thái, bảo đảm sinh kế bền vững và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Điều này thể hiện nỗ lực toàn cầu trong bảo tồn, phục hồi và phát triển bền vững biển, đại dương, vì lợi ích của các thế hệ hôm nay và mai sau. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ nay đến hết tháng 6/2026, nhiều hoạt động hưởng ứng sẽ được triển khai rộng khắp trên cả nước như trồng cây xanh, thu gom và xử lý rác thải nhựa, phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ môi trường biển, đẩy mạnh truyền thông cộng đồng và lan tỏa các sáng kiến hành động vì khí hậu.

Hòa chung nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, những năm qua, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã triển khai nhiều mô hình, chương trình thiết thực nhằm giữ gìn hệ sinh thái nơi biên giới, biển, đảo.

Nổi bật là, Chiến dịch “Hãy làm sạch biển” được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trung tâm Tin tức VTV24, Đài Truyền hình Việt Nam phát động từ năm 2016 trên phạm vi toàn quốc. Sau một thập kỷ triển khai, chiến dịch đã đi vào nền nếp với nhiều hoạt động thiết thực như thu gom, xử lý rác thải, làm sạch bãi biển, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân dân và đoàn viên, thanh niên về vai trò của biển đối với đời sống con người. Bên cạnh đó, các phong trào “Ngày thứ Bảy tình nguyện”, “Ngày Chủ nhật xanh” được duy trì thường xuyên với nhiều hoạt động cụ thể như vệ sinh doanh trại, thu gom rác thải tại khu dân cư, bãi biển, khu vực cửa sông, phát quang đường tuần tra biên giới và cải tạo cảnh quan môi trường.

Mô hình “Ngôi nhà thân thiện” của Chi đoàn Đồn Biên phòng Sơn Trà, Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng với hình thức thu gom vỏ lon bia, chai nước ngọt nhằm mục đích bảo vệ môi trường và gây quỹ hoạt động Đoàn. Ảnh: Trúc Hà

Cùng với các hoạt động bảo vệ môi trường biển, phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” được các đơn vị Bộ đội Biên phòng duy trì thường xuyên, trở thành hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong xây dựng môi trường sinh thái xanh nơi biên giới, biển, đảo. Mỗi dịp đầu năm mới, cán bộ, chiến sĩ các đơn vị đồng loạt ra quân trồng cây xanh tại khuôn viên doanh trại, các tuyến đường tuần tra biên giới, khu vực ven biển, đất trống, đồi núi trọc và phối hợp với địa phương tổ chức trồng, chăm sóc cây xanh trên địa bàn.

Không chỉ góp phần phủ xanh đất trống, chống xói mòn, hạn chế tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu, phong trào còn nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân về vai trò của rừng, cây xanh đối với môi trường sống. Nhiều đơn vị chủ động lựa chọn các loại cây phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng từng khu vực để nâng cao hiệu quả sinh trưởng, góp phần cải tạo cảnh quan, giữ gìn môi trường sinh thái bền vững nơi phên giậu Tổ quốc. Từ phong trào này, nhiều tuyến đường xanh, hàng cây thanh niên được hình thành ở khu vực biên giới, ven biển, tạo diện mạo xanh, sạch, đẹp cho các địa bàn đóng quân; đồng thời lan tỏa tinh thần sống xanh, ý thức bảo vệ thiên nhiên trong cộng đồng dân cư.

Tiếp nối tinh thần ấy, phong trào “Nói không với rác thải nhựa” được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phát động và triển khai sâu rộng trong toàn lực lượng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cán bộ, chiến sĩ trong sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Tại nhiều cơ quan, đơn vị, các vật dụng nhựa như chai nước, ống hút dùng một lần dần được thay thế bằng bình, cốc thủy tinh và các sản phẩm thân thiện với môi trường. Riêng tại cơ quan Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, việc sử dụng chai nước nhựa trong hội họp, tiếp khách được thay thế bằng nước đun sôi để nguội hoặc nước trà rót vào bình, ly thủy tinh, góp phần hình thành nếp sống xanh trong môi trường quân đội.

Cùng với các phong trào lớn, nhiều cơ quan, đơn vị Bộ đội Biên phòng đã chủ động xây dựng và duy trì hiệu quả các mô hình bảo vệ môi trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa bàn đóng quân. Nhiều đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng bố trí “Thùng rác bảo vệ môi trường” để cán bộ, chiến sĩ thực hiện phân loại rác thải ngay từ nguồn, góp phần hình thành thói quen sống xanh trong sinh hoạt hằng ngày. Mô hình “Ngôi nhà thân thiện” được Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng triển khai mang lại hiệu quả thiết thực trong giảm thiểu rác thải nhựa và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho cán bộ, chiến sĩ. Hay mô hình “Ngôi nhà xanh - Tiếp sức em đến trường” của Bộ đội Biên phòng thành phố Huế không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, mà còn hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường...