Chuỗi hành vi sai phạm liên tiếp trong vụ nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm

Các bị cáo tham gia đối đáp với quan điểm luận tội của đại diện Viện Kiểm sát. Ảnh: Kim Anh/TTXVN

Khâu nào cũng có tiêu cực

Trong phần tranh luận trước đó, nhiều luật sư bào chữa nêu quan điểm hành vi nhận hối lộ của các bị cáo thuộc Cục An toàn thực phẩm chỉ diễn ra ở một số trường hợp, một số hồ sơ. Số lượng hồ sơ bị tiêu cực ít hơn so với tổng số các hồ sơ mà Cục An toàn thực phẩm đã tiếp nhận thẩm xét và cấp giấy tiếp nhận, cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.

Trình bày tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát đánh giá, Cục An toàn thực phẩm có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm trong phạm vi cả nước. Tuy nhiên, Cục An toàn thực phẩm đã để xảy ra hành vi sai phạm dẫn đến hậu quả 34 bị cáo bị đưa ra xét xử về tội “Nhận hối lộ”.

Quá trình giải quyết vụ án, Viện Kiểm sát nhận thấy đây là một chuỗi hành vi sai phạm liên tiếp trong suốt các giai đoạn doanh nghiệp phải thực hiện các hồ sơ trình xin cấp giấy chứng nhận liên quan đến quy trình sản xuất, công bố, kinh doanh, quảng cáo, hậu kiểm… Trong quy trình khép kín này, doanh nghiệp đều phải chịu tác động bởi hành vi nhận hối lộ của các cán bộ Cục An toàn thực phẩm. Từ lãnh đạo cấp Cục đến lãnh đạo cấp phòng, chuyên viên, nhân viên, chuyên viên hợp đồng, thậm chí cả cán bộ lãnh đạo văn phòng.

Về phía doanh nghiệp, tại các bước, các quy trình sản xuất kinh doanh… phải chịu nhiều chi phí phát sinh và phiền toái từ tệ tham nhũng, tiêu cực. Từ việc kiểm tra của đoàn hậu kiểm GMP đến việc xin cấp giấy tiếp nhận công bố sản phẩm, cấp giấy xác nhận quảng cáo… đều có sai phạm nhận hối lộ trong từng giai đoạn. Theo đại diện Viện Kiểm sát, trong vụ án này, hành vi phạm tội không chỉ đơn giản là trong một hành vi, trong một lĩnh vực mà liên quan đến toàn bộ quy trình xử lý và liên quan đến toàn bộ chức năng nhiệm vụ của Cục An toàn thực phẩm.

Chủ trương nhận tiền là trái quy định

Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong trình bày tại phiên tòa. Ảnh: Kim Anh/TTXVN

Đối đáp tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát đã trích dẫn nội dung tự bào chữa của bị cáo Nguyễn Thanh Phong (cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế) băn khoăn về nhận định trong bản luận tội đối với mình. Bị cáo nêu ý kiến “đại diện Viện Kiểm sát nhận định rằng bị cáo đưa ra chủ trương cấp giấy tiếp nhận, cấp giấy GMP là trái quy định” là không đúng.

Về nội dung này, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng, bị cáo Phong hiểu chưa đúng nội dung luận tội của Viện Kiểm sát. Công tố viên khẳng định trong phần luận tội của Viện Kiểm sát không có nội dung nào nói rằng bị cáo Phong đưa ra chủ trương cấp giấy tiếp nhận hay cấp GMP trái quy định của pháp luật.

Cụ thể, trong bản luận tội của Viện Kiểm sát đã nhận định: “Bị cáo Phong đã không thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, đưa ra chủ trương làm trái quy định của pháp luật, đã có hành vi chỉ đạo, thống nhất cho các chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm nhận tiền ngoài lệ phí quy định của các cá nhân và doanh nghiệp trong quá trình thẩm xét hồ sơ cấp Giấy tiếp nhận, trong việc thẩm định, thẩm định lại, hậu kiểm GMP. Bị cáo đã để xảy ra sai phạm, tiêu cực có hệ thống, trong thời gian dài tại các phòng, trung tâm trực thuộc Cục”.

Theo công tố viên, việc nhận định bị cáo Phong đưa ra chủ trương làm trái quy định pháp luật ở đây là trái quy định pháp luật liên quan đến việc nhận tiền, vi phạm pháp luật về phòng chống tham nhũng, vi phạm quy tắc làm việc của cán bộ công chức, vi phạm về những điều đảng viên không được làm. “Các sai phạm đó không phải là quy định về cấp giấy tiếp nhận hay cấp GMP”, công tố viên nhấn mạnh.

Đối với nội dung các bị cáo nhận hối lộ khai "đã làm đúng quy định và doanh nghiệp đưa tiền chỉ là để cảm ơn" và về quan điểm các luật sư cho rằng cán bộ lãnh đạo của Cục chỉ "nhận tiền thụ động", đại diện Viện Kiểm sát cho rằng đương nhiên khi làm lãnh đạo, các bị cáo không thể nhận tiền trực tiếp từ cá nhân doanh nghiệp mà phải qua cấp dưới. Bản thân các doanh nghiệp bị xét xử về tội “Đưa hối lộ” trong vụ án này cũng phải trình bày hoàn cảnh khiến họ phải đưa tiền, có người trình bày phải đưa tiền, phải làm trái quy định của pháp luật để đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp. "Nếu cán bộ làm tâm huyết, không có chuyện doanh nghiệp phải chầu chực, thông qua người này người kia để tiếp cận, đưa tiền đâu", kiểm sát viên đánh giá.

Các bị cáo mong được giảm nhẹ hình phạt

Nói lời sau cùng trước Tòa, các bị cáo bày tỏ sự cảm ơn Hội đồng xét xử và đại diện Viện Kiểm sát đã lắng nghe các ý kiến, quan điểm được trình bày trong suốt quá trình xét xử. Nhiều bị cáo thể hiện sự ăn năn, hối hận và ý thức rõ trách nhiệm phải chịu trước pháp luật đối với những hành vi vi phạm của mình.

Nhóm các bị cáo bị truy tố về tội “Nhận hối lộ” đã gửi lời xin lỗi tới Đảng, Nhà nước, ngành y tế, các cơ quan tiến hành tố tụng và nhân dân cả nước vì những sai phạm đã làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, đơn vị, gây suy giảm niềm tin của xã hội đối với công tác quản lý nhà nước. Đồng thời, xin lỗi cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng về những hệ lụy phát sinh trong quá trình thực thi công vụ.

Các bị cáo nguyên là lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm thừa nhận mỗi khoản lợi ích không chính đáng nhận được đều gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin của người dân, công lý và sự liêm chính; mong những sai phạm của mình sẽ là bài học cảnh tỉnh đối với những người đang công tác trong lĩnh vực quản lý an toàn thực phẩm, góp phần phòng ngừa vi phạm. Bên cạnh đó, các bị cáo gửi lời xin lỗi tới cán bộ, nhân viên và gia đình vì đã để nhiều người liên quan phải chịu hệ lụy pháp lý; mong Hội đồng xét xử xem xét hoàn cảnh, vai trò của từng bị cáo để áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tạo điều kiện cho các bị cáo sớm trở về với xã hội, chăm lo gia đình và làm lại cuộc đời.

Hội đồng xét xử quyết định nghị án kéo dài. Dự kiến, chiều 14/1, Hội đồng xét xử sẽ tuyên án.

Kim Anh - Mai Chi (TTXVN)