Chương trình dược phẩm bình ổn: Hữu danh, thực chất chưa ổn

Hữu danh nhưng kém thực chất

Năm 2025-2026, chương trình bình ổn dược phẩm tại TP.HCM có 8 doanh nghiệp đăng ký tham gia với 20 nhóm thuốc sản xuất trong nước gồm 290 mặt hàng. Tất cả mặt hàng trong Chương trình được cho rằng đảm bảo chất lượng, bao gồm thuốc điều trị các bệnh thường gặp, các bệnh mạn tính, nhu cầu sử dụng nhiều, được xây dựng dựa trên nhu cầu dùng thuốc thiết yếu của người dân Thành phố như: nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt, kháng viêm (Paracetamol, Meloxicam…); nhóm thuốc trị ho, long đàm (Acetylcystein, Bromhexin…); nhóm thuốc chống dị ứng (Chlorpheniramin, Fexofenadin…); thuốc chống loét dạ dày, tá tràng (Omeprazole, Simethicon…); nhóm thuốc tim mạch (Atenolol, Methyldopa…).

Theo báo cáo, tính đến quý 4/2025, có 2.711 điểm bán thuốc bình ổn tại TP.HCM, trong đó gồm nhà thuốc tư nhân, nhà thuốc bệnh viện và các nhà thuốc của doanh nghiệp. Giá bán thuốc bình ổn thấp hơn giá thị trường tối thiểu 5%, do đơn vị tham gia chương trình xây dựng, đăng ký với Sở Y tế, được Sở Tài chính phê duyệt và giữ ổn định đến hết quý 1/2026. Doanh số bán thuốc bình ổn trong quý 4/2025 là 10.804.185.635 đồng, tăng 226,7% so với doanh số cùng kỳ năm trước.

Tỉ lệ tăng trưởng “đẹp” này được tính trên một nền giá trị còn rất thấp. Cụ thể, nếu lấy tổng doanh số chia cho số điểm bán trong tất cả số ngày (92 ngày) trong quý 4/2025 thì doanh số dược phẩm bình ổn tại mỗi điểm bán chỉ đạt hơn 43.300 đồng mỗi ngày. Mức giảm giá 5% tại mỗi điểm bán tương ứng 2.166 đồng - không thực sự có ý nghĩa và không giải quyết được nhiệm vụ của chương trình là bình ổn giá dược phẩm thiết yếu.

Dược phẩm bình ổn – bình ổn được bao nhiêu?

Theo một nghiên cứu của VinUni Business Insiders, thị trường dược phẩm tại Việt Nam năm 2025 với 2 kênh OTC (thuốc không kê đơn) và ETC (kênh bán trong bệnh viện) với doanh thu lần lượt đạt 1,8 tỉ USD và 5,7 tỉ USD. Tổng giá trị thị trường dược phẩm bán ra qua 2 kênh này là 7,5 tỉ USD, tương đương hơn 197.000 tỉ đồng. TP.HCM là 1 trong 2 thị trường dược phẩm lớn nhất nước, với doanh số hàng tỉ USD mỗi năm.

Cả nước hiện có khoảng 50.000 nhà thuốc, trong đó gồm có 3 chuỗi nhà thuốc lớn nhất nước là Long Châu (hơn 2.200 nhà thuốc), Pharmacity (khoảng 1.000 nhà thuốc) và An Khang (trên 500 nhà thuốc) cùng với hàng chục ngàn điểm bán nhỏ lẻ tỏa rộng khắp. Riêng trên địa bàn TP.HCM, hiện có gần 10.000 nhà thuốc trong danh sách quản lý.

Xét về cả doanh số thị trường và số điểm bán, chương trình bình ổn dược phẩm thiết yếu tại TP.HCM còn như “muối bỏ bể”, không chỉ chưa đạt kỳ vọng người dân mà thực sự chưa tạo được vai trò bình ổn trên thị trường.

Chính vì thế, con số tăng trưởng 226,7% không có nhiều giá trị thực chất, bởi người tiêu dùng chưa thực sự được hưởng lợi một cách đáng kể từ nó.

Được biết, chương trình bình ổn giá dược phẩm thiết yếu triển khai tại TP.HCM đến nay đã được 15 năm (bắt đầu từ năm 2011-2012), tuy nhiên hiệu quả đạt được vẫn không cao, đặc biệt là về doanh thu và giá trị đóng góp để bình ổn thị trường.

Thế Lâm