Chương trình lập pháp 2027: Chuẩn bị sớm, điều chỉnh ít hơn, chất lượng cao hơn

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, năm 2027, Chính phủ chuyển mạnh từ làm nhiều luật sang làm tốt, bảo đảm ổn định và kiến tạo phát triển. Theo Chủ tịch Quốc hội, khối lượng luật được ban hành trong thời gian qua rất lớn, góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn, nhưng vấn đề quan trọng hiện nay là tổ chức thực hiện, đưa pháp luật vào cuộc sống.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Chương trình lập pháp thời gian qua còn điều chỉnh nhiều; một số hồ sơ chuẩn bị chưa kỹ, gửi chậm, đánh giá tác động chưa sâu, có dự án phải lùi, rút hoặc xin áp dụng thủ tục rút gọn.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: QH.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, khi đưa một dự án vào Chương trình phải cơ bản rõ vấn đề, rõ chính sách, rõ phạm vi, rõ nguồn lực, rõ khả năng hoàn thành. Không lấy việc điều chỉnh Chương trình để bù cho dự báo chưa tốt, không lấy thủ tục rút gọn để bù cho chuẩn bị chưa kỹ.

Cùng với đó, cần giữ kỷ luật về tính ổn định và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Pháp luật phải phản ứng nhanh với thực tiễn nhưng không đồng nghĩa với việc sửa đổi liên tục. Trên tinh thần này, Chủ tịch Quốc hội thống nhất chưa đưa vào Chương trình những dự án chưa đủ độ chín, phạm vi còn giao thoa hoặc chưa rõ sự cần thiết phải ban hành một đạo luật riêng.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chương trình lập pháp năm 2027 phải được thiết kế theo logic chung của cả hệ thống pháp luật, không theo nhu cầu riêng của từng cơ quan. Đối với các lĩnh vực mới như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ số và phương tiện bay không người lái, cần rà soát tổng thể hệ sinh thái pháp luật, xác định rõ ranh giới điều chỉnh trước khi quyết định có cần xây dựng một luật riêng hay không.

Phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 21/9. Ảnh: QH.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu thực hiện thực chất tư duy lập pháp mới, theo đó luật quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, có tính nguyên tắc, ổn định; những vấn đề thường xuyên biến động được giao đúng thẩm quyền để bảo đảm linh hoạt. Tuy nhiên, việc phân định giữa lập pháp và lập quy không có nghĩa là đẩy phần khó xuống cấp dưới, đồng thời phải chú trọng kỹ thuật xây dựng pháp luật để phòng ngừa lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Việc thực hiện Chương trình lập pháp phải được siết chặt kỷ luật ngay từ đầu. Chính phủ và các cơ quan cần chuẩn bị từ sớm, từ xa, cơ quan thẩm tra tham gia ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách. Việc bổ sung Chương trình trong năm chỉ là ngoại lệ, không trở thành phương thức làm việc thường xuyên. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Chương trình lập pháp năm 2027 cần đáp ứng ba yêu cầu: chuẩn bị sớm, điều chỉnh ít hơn, chất lượng cao hơn.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp. Ảnh: QH.

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, Chính phủ đang khẩn trương rà soát Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật để xác định đầy đủ các nhiệm vụ lập pháp cần bổ sung. Chính phủ sẽ chỉ đề xuất bổ sung những dự án luật thực sự cấp thiết, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng, bảo đảm điều kiện chuẩn bị, đồng thời hạn chế tối đa việc xin bổ sung, xin rút hoặc xin lùi.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí về nguyên tắc xem xét thông qua Nghị quyết về Chương trình lập pháp năm 2027 với 23 trong tổng số 28 dự án được các cơ quan đề xuất.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành đổi tên Luật Quản lý, phát triển vật liệu xây dựng thành Luật về vật liệu xây dựng; đề nghị đẩy sớm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế bảo vệ môi trường lên Kỳ họp thứ 3, dự kiến tháng 5/2027.