Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2035: Giao địa phương chủ động, hạn chế tối đa việc xin ý kiến các bộ, cơ quan Trung ương

Chiều 22/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình).

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp - Ảnh: CP

Các nội dung chủ yếu của Chương trình

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, sau khi thẩm định, dự thảo Nghị định quy định các nhóm nội dung chủ yếu sau:

Một là mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi, đối tượng và các nhiệm vụ của Chương trình sau khi hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia.

Hai là cơ chế, chính sách thực hiện các nhiệm vụ theo từng lĩnh vực và nhóm đối tượng; cơ chế đầu tư xây dựng, hỗ trợ phát triển sản xuất và thực hiện các chính sách hỗ trợ.

Ba là cơ chế huy động, phân bổ, giao, điều chỉnh, quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán nguồn lực; nội dung chi, mức chi, mức hỗ trợ và thủ tục hành chính.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: CP

Bốn là phân cấp, phân quyền; trách nhiệm của các cơ quan Trung ương, địa phương; công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá, báo cáo và quản lý cơ sở dữ liệu của Chương trình.

Năm là hiệu lực thi hành; việc thay thế, bãi bỏ hoặc tiếp tục áp dụng các văn bản có liên quan; xử lý chuyển tiếp đối với nhiệm vụ, dự án, dự toán, hợp đồng, tài sản và đối tượng thụ hưởng đã được phê duyệt trước khi Nghị định có hiệu lực, bảo đảm thực hiện Chương trình liên tục và không tạo khoảng trống pháp lý.

Phân cấp mạnh, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và rõ kết quả đầu ra

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thống nhất chủ trương ban hành một nghị định của Chính phủ quy định đầy đủ, đồng bộ các nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ để tổ chức thực hiện Nghị quyết số 46/2026/QH16 của Quốc hội.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kết luận cuộc họp - Ảnh: CP

Về hệ thống chỉ tiêu, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung vào các nội dung cốt lõi, thiết thực, đưa ra những chỉ tiêu, thứ tự ưu tiên: (1) Nước sạch sinh hoạt, (2) nhà ở, (3) đất sản xuất, (4) y tế, (5) giáo dục và đào tạo. Phó Thủ tướng đề nghị rà soát lại, chỉ đưa ra những chỉ tiêu tổng hợp, đo lường được trên phạm vi cả nước, còn những chỉ tiêu chi tiết khác thì giao cho địa phương tự cụ thể hóa để thực hiện.

Đối với kinh phí thường xuyên, Phó Thủ tướng đồng ý với đề xuất của Bộ Tài chính và nhấn mạnh nguyên tắc tiết kiệm, dành tối đa nguồn lực cho các khoản chi trực tiếp phục vụ mục tiêu của Chương trình. Theo đó, ngân sách Trung ương của Chương trình không sử dụng để chi tiền lương, phụ cấp, hoạt động thường xuyên của bộ máy, các hoạt động đối ngoại, tham quan, học tập kinh nghiệm, lễ kỷ niệm hoặc những nhiệm vụ đã được bố trí từ nguồn kinh phí khác.

Về phân cấp, phân quyền và phân định trách nhiệm, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát toàn bộ dự thảo Nghị định theo hướng phân cấp mạnh, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm và rõ kết quả đầu ra.

Những nội dung thuộc thẩm quyền của địa phương thì giao địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả; hạn chế tối đa cơ chế phải xin ý kiến các bộ, cơ quan Trung ương đối với từng trường hợp cụ thể.

Các bộ quản lý ngành tập trung thực hiện chức năng quản lý nhà nước, xây dựng hoặc hướng dẫn tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, tiêu chí, phương pháp chuyên môn theo quy định của pháp luật chuyên ngành; thực hiện kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, các bộ chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các lĩnh vực trong Chương trình thuộc Bộ quản lý. Bộ Tài chính tiếp thu toàn bộ các ý kiến tại cuộc họp, khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 trình Chính phủ xem xét, ban hành.