Chương trình mục tiêu quốc gia: Tạo động lực để người dân thay đổi tư duy

Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, nhiều hộ dân tại xã Phúc Lộc đã được hỗ trợ trâu, bò để phát triển chăn nuôi.

Hạ tầng được đầu tư, đời sống từng bước nâng cao

Xác định đầu tư hạ tầng là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, trong 5 năm qua, Thái Nguyên đã tập trung nguồn lực thực hiện các công trình thiết yếu tại vùng đồng bào DTTS và miền núi. Những công trình giao thông, trường học, nhà văn hóa, trạm y tế, hệ thống cấp nước sinh hoạt… không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn tạo động lực cho sự phát triển lâu dài.

Theo báo cáo của Sở Dân tộc và Tôn giáo, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng 1.380 công trình hạ tầng thiết yếu, đồng thời duy tu, bảo dưỡng 637 công trình được đầu tư từ các giai đoạn trước. Hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện đã góp phần cải thiện điều kiện đi lại, học tập, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt của người dân tại nhiều địa bàn còn khó khăn.

Đã có 44 công trình trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú và trường có học sinh bán trú được đầu tư xây dựng; 93 trường học được đầu tư cơ sở vật chất. Điều này giúp học sinh vùng đồng bào DTTS có điều kiện học tập tốt hơn, từng bước thu hẹp khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa miền núi với các địa bàn thuận lợi hơn.

Một trong những dấu ấn rõ nét của Chương trình là việc giải quyết nhu cầu nước sinh hoạt. Có thêm 98 công trình nước sạch tập trung được xây dựng, cung cấp nước cho hơn 8.600 hộ dân; cùng với đó, hơn 7.800 hộ được hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả đầu tư, mà còn cho thấy sự quan tâm thiết thực đối với những nhu cầu thiết yếu của người dân vùng cao...

Theo ông Vi Xuân Thạch, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Lực, việc triển khai Chương trình trên địa bàn xã đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm tỷ lệ hộ nghèo. Kết thúc năm 2025, Hiệp Lực có 103 hộ thoát nghèo, 61 hộ thoát cận nghèo.

Không riêng ở Hiệp Lực, Chương trình đã góp phần tạo chuyển biến toàn diện tại các xã vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh việc góp phần hoàn thiện hạ tầng nông thôn, Chương trình còn tạo động lực quan trọng để người dân thay đổi tư duy sản xuất, phát huy nội lực, từng bước vươn lên để cải thiện đời sống.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Chương trình còn hướng tới mục tiêu phát triển sinh kế bền vững. Nhiều lao động vùng đồng bào DTTS được hỗ trợ học nghề, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống cũng được quan tâm, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời tạo tiền đề phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, tổng nguồn lực huy động thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2021-2025 đạt gần 4.300 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương và địa phương chiếm hơn 4.212 tỷ đồng; nguồn vốn tín dụng chính sách đạt trên 69,6 tỷ đồng và Quỹ Vì người nghèo hỗ trợ hơn 17,3 tỷ đồng để xây dựng nhà ở cho 1.083 hộ trong năm 2025.

Việc sử dụng nguồn vốn được triển khai hiệu quả với tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 90% kế hoạch. Đây là cơ sở quan trọng để các dự án phát huy hiệu quả, góp phần từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào DTTS với khu vực đồng bằng.

Tiếp nối hành trình phát triển bền vững

Giai đoạn 2026-2030, hành trình đồng hành cùng đồng bào DTTS tại Thái Nguyên tiếp tục được nối dài với tinh thần kế thừa, phát huy hiệu quả những kết quả đã đạt được. Nhiều nội dung của giai đoạn trước được chuyển tiếp nhằm bảo đảm các dự án không bị gián đoạn và nguồn lực đầu tư được sử dụng hiệu quả.

Với vai trò cơ quan thường trực, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên đã chủ động ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các địa phương rà soát nguồn vốn, xây dựng kế hoạch thực hiện, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá tiến độ thực hiện.

Theo rà soát, tổng nguồn vốn được kéo dài sang năm 2026 đạt hơn 327 tỷ đồng. Trong đó, hơn 204 tỷ đồng tiếp tục thực hiện theo cơ chế của giai đoạn 2021-2025 và khoảng 122 tỷ đồng được chuyển sang triển khai theo nội dung của Chương trình giai đoạn 2026-2030.

Nguồn vốn này tập trung cho các công trình hạ tầng còn dang dở, những nhiệm vụ chưa hoàn thành trong năm 2025 cũng như các dự án cần thêm thời gian để triển khai. Việc chuyển tiếp nguồn vốn góp phần phát huy tối đa hiệu quả đầu tư công, tránh lãng phí nguồn lực; các địa phương, đơn vị đã và đang tập trung thực hiện, phấn đấu hoàn thành, giải ngân ở mức cao nhất theo kế hoạch đã đề ra.

Có thể thấy, hành trình đồng hành cùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được đo bằng số lượng công trình hoàn thành hay tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư. Quan trọng hơn, đó là quá trình tạo dựng niềm tin, khơi dậy ý chí vươn lên và phát huy nội lực của người dân để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Khi những tuyến đường tiếp tục nối dài đến các bản làng, nước sạch đến với nhiều hộ dân hơn, trẻ em được học tập trong điều kiện tốt hơn và người dân có thêm cơ hội phát triển sản xuất, diện mạo vùng đồng bào DTTS của Thái Nguyên sẽ tiếp tục khởi sắc. Đây chính là nền tảng để vùng đồng bào DTTS của Thái Nguyên tiếp tục phát triển toàn diện, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống và vững bước trên con đường xây dựng nông thôn mới.