Chuyển đổi số: Từ nền tảng vững chắc đến yêu cầu bứt phá

HNN - Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 12-NQ/TU, từ một địa phương không có nhiều lợi thế vượt trội về công nghiệp công nghệ, Huế từng bước khẳng định vị trí của mình trên bản đồ chuyển đổi số quốc gia.

Người dân Huế sử dụng ứng dụng Hue-S như một kênh tương tác số. Ảnh: Bảo Phước

Người dân Huế sử dụng ứng dụng Hue-S như một kênh tương tác số. Ảnh: Bảo Phước

Nền tảng quan trọng là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Chuyển đổi số trở thành nhiệm vụ xuyên suốt trong đổi mới quản trị và phục vụ. Chính từ nền tảng nhận thức đó, Huế đã đạt được những kết quả khá toàn diện. 16/18 chỉ tiêu đến năm 2025 đã hoàn thành và vượt kế hoạch. Đặc biệt, ở lĩnh vực chính quyền số, Huế tiếp tục là một trong những địa phương đi đầu cả nước. Hệ thống quản lý văn bản, điều hành điện tử được triển khai đồng bộ; dịch vụ công trực tuyến phát triển mạnh; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trên môi trường mạng ngày càng cao; mô hình “một cửa số hóa tập trung” từng bước phát huy hiệu quả.

Đáng chú ý hơn là Huế đã xây dựng được một nền tảng số mang tính đặc trưng: Hue-S. Từ một ứng dụng ban đầu, Hue-S trở thành một “hệ sinh thái số” gắn với đời sống hằng ngày của người dân. Với hàng trăm nghìn người dùng thường xuyên, Hue-S không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà là biểu hiện của một phương thức tương tác mới giữa chính quyền và xã hội, nơi người dân không chỉ tiếp nhận dịch vụ, mà còn tham gia vào quá trình quản trị đô thị.

Ở kinh tế số, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 15% GRDP vào năm 2025. Phần lớn doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; thương mại điện tử bắt đầu lan tỏa vào các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP. Số lượng doanh nghiệp công nghệ số vượt mục tiêu đề ra, cho thấy một hệ sinh thái mới đang dần hình thành, dù còn ở quy mô khiêm tốn...

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất có lẽ vẫn là dữ liệu. Dữ liệu chuyên ngành còn phân tán, chưa đồng bộ, chưa được chuẩn hóa và liên thông đầy đủ. Trong khi đó, chuyển đổi số ở giai đoạn mới không thể chỉ dừng ở số hóa quy trình, mà phải tiến tới quản trị dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu chưa trở thành “tài nguyên chung” của hệ thống, thì việc phân tích, dự báo, điều hành thông minh sẽ còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, sự phát triển chưa đồng đều vẫn là một thách thức. Một số địa phương còn thiếu hạ tầng, thiết bị; nhân lực công nghệ thông tin còn mỏng; nhận thức và kỹ năng số của cán bộ, người dân chưa đồng đều.

Chuyển đổi số hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, trong khi việc huy động nguồn lực xã hội, thu hút doanh nghiệp công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn hạn chế. Điều này khiến cho nhiều sáng kiến chưa thể đi xa, nhiều mô hình chưa được nhân rộng. Có thể thấy, chuyển đổi số của Huế trong 5 năm qua đã đi tốt ở giai đoạn “khởi tạo nền tảng” và “mở rộng ứng dụng”. Nhưng bước vào giai đoạn mới, khi Huế chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu đặt ra là cần sâu hơn, thông minh hơn và tạo ra giá trị lớn hơn.

Trước hết, chuyển đổi số cần gắn chặt với mô hình phát triển đô thị mới của Huế. Một đô thị di sản - văn hóa - sinh thái - thông minh không thể chỉ là nơi ứng dụng công nghệ, mà phải là nơi công nghệ phục vụ cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nâng cao chất lượng sống, tạo ra các ngành kinh tế mới. Điều đó đòi hỏi một tư duy tích hợp, trong đó chuyển đổi số không tách rời quy hoạch đô thị, phát triển kinh tế và quản trị xã hội.

Thứ hai, dữ liệu phải trở thành trục chính của giai đoạn tới. Việc xây dựng kho dữ liệu dùng chung, chuẩn hóa dữ liệu ngành, kết nối từ thành phố đến cơ sở, hình thành các trung tâm phân tích và dự báo cần được xem là ưu tiên hàng đầu. Khi dữ liệu được khai thác hiệu quả, Huế mới có thể bước sang giai đoạn quản trị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách thực chất.

Thứ ba, chuyển đổi số phải gắn với các ngành có lợi thế của Huế. Du lịch thông minh, di sản số, bảo tàng số, giáo dục số, y tế số, thương mại điện tử cho sản phẩm đặc trưng… không chỉ là những khái niệm, mà cần được cụ thể hóa thành các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Đây chính là con đường để chuyển đổi số đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Thứ tư, nhân lực số cần được xác định là khâu đột phá. Không chỉ đào tạo cán bộ công chức, mà cần xây dựng một hệ sinh thái đào tạo - nghiên cứu - doanh nghiệp, gắn với Đại học Huế và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Một thành phố trực thuộc Trung ương trong thời đại số không thể thiếu một lực lượng nhân lực chất lượng cao.

Cuối cùng, điều quan trọng nhất là giữ được bản sắc của Huế trong chuyển đổi số. Huế không cần một chuyển đổi số ồn ào, phô trương, mà cần một chuyển đổi số tinh tế, hiệu quả, nhân văn, nơi công nghệ phục vụ con người, chứ không thay thế con người; nơi di sản được bảo tồn bằng những phương thức mới; nơi mỗi người dân cảm nhận được sự thuận tiện, an toàn và tin cậy trong môi trường số.

Phía trước vẫn là một hành trình dài, với những yêu cầu cao hơn và thách thức lớn hơn. Nếu tiếp tục giữ vững tinh thần đổi mới, kiên trì và biết chọn đúng trọng tâm, Huế hoàn toàn có thể chuyển từ một địa phương “làm tốt chuyển đổi số” trở thành một hình mẫu về đô thị số có bản sắc, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai được kết nối bằng công nghệ, nhưng vẫn giữ trọn vẹn hồn cốt của một đô thị di sản.

Hương Bình

Nguồn Thừa Thiên Huế: https://huengaynay.vn/kinh-te/khoa-hoc-cong-nghe/chuyen-doi-so-tu-nen-tang-vung-chac-den-yeu-cau-but-pha-165547.html