Chuyển đổi số từ những việc nhỏ trong mỗi gia đình nông thôn

Hội LHPN TP Bắc Ninh tổ chức lớp tập huấn tại xã Tân Dĩnh

Khi chuyển đổi số bắt đầu từ mỗi mái nhà

Chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới không chỉ nằm ở những hệ thống quản lý hay cơ sở dữ liệu quy mô lớn. Đôi khi, sự thay đổi bắt đầu từ một việc rất gần gũi: thay phiếu khảo sát bằng giấy bằng biểu mẫu trực tuyến trên điện thoại, giúp cán bộ Hội nắm bắt tình hình từng gia đình nhanh chóng và có hệ thống hơn.

Trong tháng 10/2026, Hội LHPN TP Bắc Ninh đã tổ chức 10 lớp tập huấn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại 10 xã phấn đấu về đích trong năm 2026 và 2027, gồm Lâm Thao, Trung Chính, Đông Cứu, Phật Tích, Tân Dĩnh, Phúc Hòa, Đồng Việt, Tam Giang, Tam Đa và Liên Bão.

Trong số này, 5 lớp tập trung bồi dưỡng năng lực, nâng cao nhận thức và tư duy cho cán bộ Hội làm công tác xây dựng nông thôn mới tại cơ sở. 5 lớp còn lại hướng đến tuyên truyền, vận động hội viên, phụ nữ thực hiện Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an", gắn với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Điểm nhấn của chương trình là hướng dẫn sử dụng Google Forms để rà soát hộ gia đình, kết hợp Google Sheets để tổng hợp và phân tích dữ liệu. Thay vì phát phiếu giấy, thu phiếu rồi nhập và cộng số liệu bằng phương pháp thủ công, cán bộ Hội có thể từng bước chuyển sang quy trình làm việc trên môi trường số.

Sự thay đổi này có ý nghĩa thiết thực đối với công tác Hội ở cơ sở, nơi cán bộ thường phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, trong khi việc nắm bắt hoàn cảnh và nhu cầu của từng gia đình đòi hỏi thời gian, sự kiên trì và phương pháp phù hợp.

Khi dữ liệu được tập hợp có hệ thống, việc rà soát không chỉ phục vụ báo cáo kết quả mà còn có thể trở thành căn cứ để xác định những vấn đề cần giải quyết. Một gia đình chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn cần được nhìn nhận cụ thể: tiêu chuẩn nào còn thiếu, nguyên nhân xuất phát từ điều kiện kinh tế, môi trường sống hay nhận thức, kỹ năng của các thành viên. Từ đó, hoạt động tuyên truyền và hỗ trợ mới có thể đi đúng nhu cầu.

Không chỉ thống kê đạt hay chưa đạt

Một trong những giá trị đáng chú ý của phương pháp rà soát trực tuyến là khả năng chỉ ra những tiêu chuẩn mà từng gia đình chưa đáp ứng, thay vì dừng lại ở kết quả đạt hoặc chưa đạt.

Với Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an", các tiêu chuẩn gắn với nhiều mặt của đời sống gia đình và cộng đồng. Đó không đơn thuần là những yêu cầu để hoàn thành một phong trào, mà liên quan trực tiếp đến điều kiện sinh hoạt, sự an toàn, sức khỏe, việc chăm sóc và giáo dục trẻ em, cũng như chất lượng các mối quan hệ giữa những người thân trong gia đình.

Bởi vậy, hiệu quả của công tác rà soát không nên chỉ được đo bằng số hộ đã được khảo sát hay số tiêu chí hoàn thành. Điều quan trọng hơn là thông tin thu thập được có giúp nhận diện đúng khó khăn của từng hộ và hỗ trợ họ cải thiện cuộc sống hay không.

Chẳng hạn, với một gia đình chưa bảo đảm vệ sinh môi trường, việc vận động cần đi cùng hướng dẫn những giải pháp phù hợp với điều kiện sinh hoạt. Với hộ còn khó khăn về kinh tế, cán bộ Hội cần nắm bắt hoàn cảnh để kết nối các chương trình hỗ trợ phù hợp nếu có. Với những vấn đề liên quan đến kiến thức chăm sóc, giáo dục trẻ em hoặc xây dựng môi trường sống an toàn, nội dung tuyên truyền cần cụ thể, dễ hiểu và có khả năng áp dụng trong đời sống.

Đây cũng là lý do việc ứng dụng công nghệ cần gắn với năng lực của cán bộ Hội. Công cụ trực tuyến có thể giúp thu thập, sắp xếp và phân tích dữ liệu thuận tiện hơn, nhưng không thể thay thế việc tìm hiểu hoàn cảnh thực tế, đối thoại với người dân và đồng hành cùng các gia đình trong quá trình thay đổi.

Song song với các lớp tập huấn do Hội LHPN thành phố tổ chức, Hội LHPN các xã tiếp tục triển khai tập huấn từ nguồn ngân sách được bố trí tại cơ sở. Hội LHPN thành phố hỗ trợ cử báo cáo viên trực tiếp hướng dẫn phương pháp rà soát trực tuyến, giúp cán bộ Hội cơ sở nắm được cách thực hiện và từng bước nâng cao chất lượng đánh giá các hộ gia đình theo 11 tiêu chí của Cuộc vận động.

Việc hướng dẫn trực tiếp có ý nghĩa quan trọng, bởi chuyển đổi phương thức làm việc không chỉ là thay một công cụ. Cán bộ Hội còn cần hiểu nội hàm từng tiêu chuẩn, biết cách thu thập thông tin, nhận diện vấn đề và sử dụng kết quả rà soát phục vụ công tác vận động, hỗ trợ hội viên.

Đồng thời, dữ liệu liên quan đến hoàn cảnh gia đình cần được quản lý phù hợp, bảo đảm quyền riêng tư của người dân. Việc sử dụng biểu mẫu trực tuyến chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng hướng dẫn rõ ràng, thao tác thuận tiện và sự tin tưởng của các hộ gia đình.

Từ mô hình điểm đến những thay đổi bền vững

Cùng với việc đổi mới cách rà soát, Hội LHPN TP Bắc Ninh đang chỉ đạo Hội LHPN xã Tân Yên thành lập mô hình điểm "Chi hội phụ nữ xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an". Hoạt động triển khai gồm hướng dẫn phương pháp rà soát trực tuyến, hỗ trợ ra mắt mô hình và tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng vận hành, phân tích nội hàm các tiêu chuẩn của Cuộc vận động.

Mô hình điểm có thể trở thành nơi cụ thể hóa những nội dung vốn dễ được tiếp cận dưới dạng khẩu hiệu thành các hoạt động gần gũi với đời sống. Khi cán bộ và hội viên hiểu rõ từng tiêu chuẩn, chi hội có điều kiện xây dựng cách vận động phù hợp với đặc điểm địa bàn, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm để các gia đình cùng thực hiện.

Tuy nhiên, để một mô hình thực sự tạo ra chuyển biến, việc thành lập mới chỉ là bước đầu. Điều cần quan tâm là cách duy trì hoạt động, khả năng huy động hội viên tham gia và kết quả cải thiện đời sống của các gia đình sau quá trình triển khai. Việc rà soát cũng cần được thực hiện phù hợp với thực tế, tránh tạo thêm thủ tục hoặc khiến người dân cảm thấy các tiêu chí chỉ là yêu cầu hành chính.

Với những địa bàn đang phấn đấu đạt mục tiêu nông thôn mới, dữ liệu từ các hộ gia đình có thể hỗ trợ cán bộ Hội xác định những nội dung cần ưu tiên tuyên truyền, vận động. Nếu được tổng hợp và sử dụng đúng cách, thông tin này còn giúp tổ chức Hội phối hợp với chính quyền địa phương xem xét những hình thức hỗ trợ phù hợp, gắn nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới với nhu cầu thực tế của người dân.

Đặc biệt, khi chuyển đổi số được triển khai từ cấp cơ sở, khả năng tiếp cận của người dân cần được đặt lên hàng đầu. Không phải gia đình nào cũng có điều kiện sử dụng điện thoại thông minh thành thạo hoặc thuận tiện thực hiện các biểu mẫu trực tuyến. Vì vậy, cán bộ Hội vẫn cần hướng dẫn trực tiếp, hỗ trợ những người gặp khó khăn về kỹ năng số và bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình đổi mới phương thức hoạt động.

Từ các lớp tập huấn trong tháng 10/2026 đến việc xây dựng mô hình điểm tại Tân Yên, hướng đi của Hội LHPN thành phố Bắc Ninh cho thấy nỗ lực đưa công nghệ vào những công việc cụ thể của tổ chức Hội. Giá trị của cách làm này không chỉ nằm ở việc tiết kiệm thời gian, giảm chi phí giấy tờ hay thuận tiện tổng hợp số liệu, mà còn ở khả năng giúp công tác vận động đi sát hơn với từng gia đình.

Xây dựng nông thôn mới, xét đến cùng, không chỉ là hoàn thành các tiêu chí trên địa bàn. Đó còn là quá trình nâng cao chất lượng sống, tạo dựng môi trường an toàn, giữ gìn vệ sinh, chăm lo cho trẻ em và vun đắp những gia đình biết yêu thương, tôn trọng, chia sẻ với nhau.

Khi công nghệ giúp cán bộ Hội hiểu rõ hơn những nhu cầu còn bỏ ngỏ, còn sự đồng hành giúp mỗi gia đình từng bước tháo gỡ khó khăn, chuyển đổi số mới thực sự trở thành một phương thức phục vụ người dân. Từ những thay đổi nhỏ trong cách làm việc hôm nay, mục tiêu xây dựng gia đình hạnh phúc và những miền quê văn minh, đáng sống sẽ có thêm nền tảng để được thực hiện bền vững.