Chuyên gia hiến kế giúp TPHCM tăng trưởng và phát triển

Nâng chất lượng dòng vốn FDI

Ông Marc Knapper - nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors, Cố vấn Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM. Ảnh: N.T

Ông Marc Knapper - nguyên Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors, Cố vấn Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM: TPHCM có cơ hội thu hút các định chế tài chính quốc tế. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm của nhà đầu tư thành quyết định đầu tư, TPHCM cần đáp ứng những yêu cầu cụ thể về môi trường kinh doanh.

Nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm đến ba yếu tố: có đầu mối giải quyết công việc rõ ràng, phản hồi nhanh; quy trình cấp phép, đất đai và đầu tư minh bạch, có thời hạn xử lý dự đoán được; chính sách ổn định, nhất quán trong dài hạn.

Tiềm năng phát triển của TPHCM thu hút nguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước. Ảnh: S.X

TPHCM sớm xây dựng danh mục dự án ưu tiên trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh; đồng thời phát triển các dịch vụ tài chính quốc tế như tài trợ thương mại, thanh toán xuyên biên giới và quản lý rủi ro.

Đối với Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) cần phát triển hệ thống dịch vụ theo chuẩn mực quốc tế, hình thành cơ chế một cửa hỗ trợ nhà đầu tư và chuẩn bị đội ngũ nhân lực chuyên sâu về tài chính, kế toán, bảo hiểm và vận hành.

Knapper Global Advisors đang thúc đẩy kết nối các nhà đầu tư, ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế, đặc biệt từ Hoa Kỳ, Nhật Bản và những thị trường lớn để tìm hiểu cơ hội đầu tư tại TPHCM.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC. Ảnh: N.T

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC: Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). 9 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD.

Khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sản xuất và xuất khẩu. Song, quy mô xuất khẩu lớn chưa đồng nghĩa doanh nghiệp Việt Nam đã làm chủ công nghệ hoặc nắm giữ tỷ lệ giá trị gia tăng tương xứng.

Hiệu quả thu hút FDI thế hệ mới không nên đánh giá bằng số vốn đăng ký hoặc giải ngân mà phải thể hiện qua năng lực nghiên cứu, khả năng làm chủ công nghệ và tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước.

Việt Nam nói chung và TPHCM đang cần nguồn vốn lớn cho phát triển. VIFC-HCMC sẽ làm nhiệm vụ thu hút vốn và phải trở thành đầu mối định hướng dòng vốn quốc tế vào những lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao, phát triển công nghệ và nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước.

Thu hút đầu tư công nghệ cao

Ông Nguyễn Thế Duy - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex. Ảnh: N.T

Ông Nguyễn Thế Duy - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex: Việc mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập tạo cơ hội để TPHCM hình thành các trung tâm công nghiệp công nghệ cao và đô thị hiện đại.

Nhà đầu tư FDI thế hệ mới quan tâm quỹ đất, nhà xưởng, hạ tầng kết nối, khả năng tiếp cận công nghệ, nguồn nhân lực và hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ sản xuất.

Để đáp ứng yêu cầu này, Becamex đang phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới theo hướng thông minh, sinh thái và bền vững, gắn hạ tầng sản xuất với nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, tự động hóa và đào tạo nhân lực. Doanh nghiệp đồng thời thúc đẩy hợp tác với các đối tác quốc tế.

Một số khu công nghiệp đang đẩy mạnh chuyển đổi toàn diện sang mô hình xanh, thông minh và bền vững nhằm đón đầu dòng vốn FDI công nghệ cao. Ảnh: TL

Đáng chú ý, đơn vị định hướng phát triển Khu đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TPHCM thành hệ sinh thái tích hợp công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, đào tạo và đô thị hiện đại. Khu vực này được định hướng kết nối với trung tâm thành phố thông qua các tuyến cao tốc, đường sắt, metro và mạng lưới logistics vùng.

Chúng tôi mong muốn, TPHCM tiếp tục xây dựng những cơ chế đột phá, tạo điều kiện hình thành hệ sinh thái công nghiệp và khoa học công nghệ đủ sức thu hút các dự án FDI có giá trị gia tăng cao.

Ông Don Lâm - Giám đốc và cổ đông sáng lập VinaCapital. Ảnh: N.T

Ông Don Lâm - Giám đốc và cổ đông sáng lập VinaCapital: Từ nay đến năm 2045, Việt Nam cần khoảng 1.400 tỷ USD đầu tư hạ tầng. Nhu cầu vốn lớn đặt ra yêu cầu phát triển các kênh huy động tài chính dài hạn, VIFC-HCMC có thể đóng vai trò kết nối các định chế tài chính toàn cầu với những dự án trong nước.

VinaCapital đang làm việc với các doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn để tìm kiếm cơ hội hợp tác tại TPHCM, trong đó có hoạt động xúc tiến thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển với một doanh nghiệp công nghệ Hoa Kỳ.

VinaCapital đang hợp tác với G42, Microsoft và các đối tác khác để lập kế hoạch phát triển một trung tâm AI tại TPHCM, hướng đến hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Bên cạnh đó, chúng tôi định hướng phát triển hoạt động đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ và khởi nghiệp, gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của VIFC-HCMC.

AI là trợ lực phát triển kinh tế

Ông San Eng - Chủ tịch WorkOptional.ai (Singapore): Làn sóng AI đang mở ra một thị trường mới đối với trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán và các dịch vụ hạ tầng phục vụ tác nhân AI có khả năng thực hiện công việc thay con người.

Việt Nam có lợi thế trong tiếp nhận công nghệ từ nhiều thị trường, sở hữu các nền tảng số nội địa và nguồn nhân lực có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới.

Các đại biểu, chuyên gia tham dự Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026. Ảnh: Q, Thanh

Tôi nghĩ, TPHCM nên nghiên cứu phát triển hạ tầng phục vụ nền kinh tế tác nhân AI, đồng thời tăng cường kết nối giữa VIFC-HCMC với các nhà đầu tư và doanh nghiệp công nghệ.

Chúng tôi đang đề xuất tổ chức các phiên làm việc với đối tác tại Việt Nam trước quý I/2027 để tìm kiếm cơ hội hợp tác, phát triển các nền tảng công nghệ, tài chính phù hợp với xu hướng kinh tế AI.

Ông Jesse Choi - Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực ASEAN. Ảnh: N.T

Ông Jesse Choi - Tổng Giám đốc Tập đoàn Sunwah khu vực ASEAN: TPHCM nên tạo điều kiện để doanh nghiệp thử nghiệm các giải pháp công nghệ trong môi trường thực tế. Do nhiều công nghệ đã có khả năng ứng dụng vào sản xuất, đô thị và logistics nhưng việc chuyển từ nghiên cứu sang thương mại hóa còn phụ thuộc vào địa điểm thử nghiệm, tiêu chuẩn an toàn và cơ chế quản lý.

Có thể thấy ứng dụng AI trong tối ưu hóa xử lý nước thải. Giải pháp công nghệ này có thể giúp tiết kiệm khoảng 20-25% chi phí vận hành. Các công nghệ như thiết bị bay không người lái và phương tiện điện tự lái cũng có tiềm năng ứng dụng trong logistics và dịch vụ đô thị.

TPHCM nên hỗ trợ địa điểm triển khai thí điểm, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế quản lý rủi ro và lộ trình đưa công nghệ vào ứng dụng thương mại. Khi doanh nghiệp có môi trường thử nghiệm phù hợp, thành phố sẽ có thêm cơ hội thu hút hoạt động nghiên cứu và hình thành những sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới.

Quản trị đô thị thông minh

Bà Alissa Raj - Phó Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á thuộc Tổ chức C40 Cities. Ảnh: N.T

Bà Alissa Raj - Phó Giám đốc Khu vực Đông và Đông Nam Á thuộc Tổ chức C40 Cities: Quản trị dữ liệu trong khu vực công có sự khác biệt căn bản so với khu vực tư nhân. Để AI thực sự hỗ trợ quản trị đô thị, chính quyền cần mở rộng khả năng tiếp cận dữ liệu và thiết lập cơ chế tương tác hiệu quả với cộng đồng.

Khi được kết nối với dữ liệu của các cơ quan chuyên môn, thông tin từ cộng đồng sẽ giúp chính quyền nắm bắt tình hình thực tế nhanh hơn, nhất là trong những tình huống cần phản ứng khẩn cấp.

Kinh nghiệm từ Singapore, dữ liệu tổng hợp về tiêu thụ điện, nước theo từng khối nhà hoặc khu vực địa lý có thể giúp chính quyền và các nhà nghiên cứu phát hiện sớm tình trạng thất thoát tài nguyên, lãng phí năng lượng hoặc sự cố kỹ thuật. Cách công khai này vừa tạo thêm nguồn thông tin phục vụ quản lý, vừa góp phần bảo vệ quyền riêng tư cá nhân.

Bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM. Ảnh: N.T

Bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM: Thành phố phải xây dựng khung quản trị dữ liệu đô thị tích hợp. Trong đó, cần xác định minh bạch ba yếu tố: chủ thể chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu, mục đích sử dụng dữ liệu được phép và trách nhiệm giải trình đối với quyết định cuối cùng.

Để khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán giữa các sở, ngành cần hình thành cơ quan điều phối chuyên trách. Mỗi đơn vị phải bảo đảm chất lượng dữ liệu thuộc lĩnh vực quản lý, đồng thời xác định rõ điều kiện và phạm vi chia sẻ để phục vụ công tác điều hành chung.

TPHCM nỗ lực trở thành siêu đô thị toàn cầu. Ảnh: N.T

Về nhiệm vụ cụ thể, chúng tôi đề xuất, trong 24 tháng tới, TPHCM tập trung kết nối dữ liệu chống ngập với quản lý, điều hành giao thông đô thị. Đây là hai lĩnh vực có quan hệ mật thiết, tác động trực tiếp đến đời sống người dân, nhất là khi xảy ra mưa lớn hoặc triều cường.

Thông qua phân tích dữ liệu đa nguồn theo thời gian thực, AI có thể hỗ trợ dự báo tình huống, đề xuất phương án phân luồng giao thông, xác định tuyến đường ưu tiên và điều động lực lượng ứng cứu.

An toàn dữ liệu trong kỷ nguyên lượng tử

TS. Stephen Oh - Giám đốc Công nghệ Công ty Điện toán lượng tử Hàn Quốc (Korea Quantum Computing). Ảnh: N.T

TS. Stephen Oh - Giám đốc Công nghệ Công ty Điện toán lượng tử Hàn Quốc (Korea Quantum Computing): Thời điểm máy tính lượng tử đạt đủ năng lực đe dọa một số hệ thống mật mã hiện hành chưa được xác định, nhưng quá trình chuẩn bị và chuyển đổi sẽ không đơn giản.

Đây là thách thức thực sự đối với bảo mật dữ liệu và an ninh hệ thống, đòi hỏi các đơn vị phải sớm đánh giá hiện trạng, lựa chọn phương án và từng bước đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Đối với TPHCM, việc bảo vệ dữ liệu cần được đặt trong quá trình phát triển theo mô hình siêu đô thị, khi hoạt động quản lý, điều hành ngày càng dựa trên dữ liệu lớn và AI. Các hệ thống phục vụ giao dịch tài chính, ngân hàng, dịch vụ công và vận hành hạ tầng cần được bảo vệ lâu dài.

PGS.TS Lê Quốc Cường, Thành viên Tiểu ban Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Ban Nghiên cứu Phát triển TPHCM. Ảnh: N.T

PGS.TS Lê Quốc Cường, Thành viên Tiểu ban Khoa học Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số, Ban Nghiên cứu Phát triển TPHCM: Cần tính đến kịch bản ngày lượng tử - thời điểm máy tính lượng tử đủ năng lực phá vỡ một số thuật toán mật mã khóa công khai hiện hành. Dữ liệu liên quan đến an ninh, quốc phòng, hành chính công, y tế, giao thông, năng lượng và giao dịch tài chính cần được bảo vệ theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Để chuẩn bị, TPHCM phải tập trung vào bốn nhóm vấn đề gồm cơ chế thử nghiệm chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, thương mại hóa công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Trước hết, thành phố cần nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mã hóa kháng lượng tử và truyền thông lượng tử. Đồng thời, cần xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật cho hạ tầng số, chú trọng khả năng nâng cấp, thay thế thuật toán mật mã mà không phải đầu tư lại toàn bộ hệ thống.

Bên cạnh đó, cần kiểm toán, đánh giá hiện trạng an toàn dữ liệu trong các lĩnh vực trọng yếu, ưu tiên tài chính, ngân hàng và hành chính công. Việc rà soát sẽ giúp nhận diện hệ thống có nguy cơ bị ảnh hưởng, xác định thứ tự ưu tiên và xây dựng phương án chuyển đổi theo từng giai đoạn.

Ngoài ra, TPHCM cần hoàn thiện cơ chế sở hữu trí tuệ, thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp hình thành từ kết quả nghiên cứu. Chính sách thu hút chuyên gia mật mã, an toàn thông tin cần gắn với đào tạo nhân lực và hợp tác nghiên cứu quốc tế.