Chuyên gia lão hóa chia sẻ 3 thói quen tuyệt vời giúp tăng tuổi thọ

Tiến sĩ về lão hóa Thomas Rando. (Nguồn: UCLA)

Sau nhiều thập kỷ nghiên cứu lão hóa tế bào gốc, Tiến sĩ Thomas Rando, 68 tuổi, Chủ tịch Liên đoàn Nghiên cứu Lão hóa Mỹ (AFAR), nhận ra những lời khuyên sống thọ hiệu quả nhất lại vô cùng quen thuộc: ăn uống lành mạnh và vận động đều đặn.

Ông cho biết nhiều loại thuốc kéo dài tuổi thọ thử nghiệm trên động vật thực chất không hiệu quả hơn chế độ ăn cân bằng và tập thể dục. Theo Rando, các can thiệp khoa học hiện nay chủ yếu "bù đắp" cho việc con người khó duy trì lối sống lành mạnh.

Khác với một số đồng nghiệp trong lĩnh vực nghiên cứu lão hóa, ông không sử dụng thực phẩm bổ sung mà tin lối sống lành mạnh - như ăn thực phẩm tự nhiên và chăm sóc cơ thể đúng cách - mới là chìa khóa của tuổi thọ. "Từ chính các nghiên cứu của tôi, nếu bạn ăn uống hợp lý, ngủ đủ và tập luyện đều đặn thì rất khó để các loại thực phẩm bổ sung tạo ra khác biệt đáng kể", ông nói.

Dưới đây, Rando chia sẻ ba thói quen giúp sống thọ mà ông đã duy trì suốt nhiều năm.

Bắt đầu chạy bộ từ tuổi 30

Bước sang tuổi 30, Tiến sĩ Rando nhận ra lịch làm việc dày đặc khiến ông khó duy trì các môn thể thao đồng đội. Thay vào đó, ông chọn chạy bộ một mình vài km mỗi ngày, vài buổi mỗi tuần. Từ một giải chạy 5 km theo lời rủ của đồng nghiệp, Rando dần "nghiện" thi đấu, lần lượt chinh phục cự ly 10 km, bán marathon rồi marathon, và gắn bó với bộ môn này suốt nhiều thập kỷ.

Theo Rando, không phải ai cũng cần chạy marathon, nhưng vận động thể chất có tác dụng "trẻ hóa" rõ rệt. Nhiều nghiên cứu cho thấy tập luyện đều đặn giúp giảm nguy cơ tim mạch và Alzheimer. Hiện gặp chấn thương gân Achilles, ông giảm tần suất chạy và tăng cường tập sức mạnh - yếu tố quan trọng để duy trì cơ bắp khi tuổi cao. Ngoài lợi ích sức khỏe, chạy bộ còn giúp ông minh mẫn và giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.

Nhịn ăn một ngày mỗi tuần

Tiến sĩ Rando nhìn chung tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải, được xem là một trong những chế độ ăn lành mạnh nhất thế giới. Ông ưu tiên protein nạc, rau củ và trái cây, đồng thời hạn chế thịt đỏ, tinh bột và thực phẩm chế biến sẵn. "Tôi rất thích một bữa tối với bít tết và thỉnh thoảng vẫn tự thưởng cho mình", Rando nói. "Nhưng đa phần bữa tối của tôi là món chay hoàn toàn, hoặc chỉ kèm một chút thịt nhẹ hay cá".

Trong nhiều thập kỷ, ông thực hành nhịn ăn gián đoạn bằng cách bỏ bữa sáng. Bữa trưa thường khá nhẹ, với đậu edamame và trứng luộc, còn bữa tối là bữa ăn lớn nhất trong ngày. Một số nghiên cứu cho thấy nhịn ăn gián đoạn có thể giúp kiểm soát đường huyết và đốt mỡ, song cũng có nghiên cứu đưa ra kết quả trái chiều về lợi ích bền vững lâu dài của phương pháp này.

Trong vài năm gần đây, Rando còn thực hành nhịn ăn 24 giờ một lần mỗi tuần, một hình thức khác của ăn theo khung giờ hạn chế. Vì bữa tối là bữa ăn lớn nhất trong ngày, ông thường bắt đầu nhịn ăn từ sau bữa tối hôm trước đến bữa tối hôm sau, thay vì bắt đầu nhịn ăn từ buổi sáng.

Tuy vậy, ông không quá nghiêm khắc với việc nhịn ăn. "Lối sống của tôi không thuận tiện để nhịn ăn nhiều ngày liên tiếp, một phần vì tập thể dục, một phần vì phải đi ăn trưa, ăn tối với mọi người", ông nói. "Nhưng tôi tin nhịn ăn là một cách để hướng tới lão hóa lành mạnh".

Vì nhịn ăn gián đoạn vẫn đang được nghiên cứu, bao gồm cả những rủi ro dài hạn tiềm ẩn, Rando xem đây là "một bước đi dựa trên niềm tin".

"Tôi tin theo khoa học rằng việc này sẽ mang lại lợi ích lâu dài", ông nói, nhưng thừa nhận không cảm nhận tác động tức thì như khi tập thể dục. "Tôi chỉ thấy đói thôi".

Duy trì các mối quan hệ xã hội

Về mặt xã hội, công việc giúp Rando giao tiếp nhiều người. Là chủ tịch AFAR, ông hợp tác với các nhà nghiên cứu, ngồi trong nhiều ủy ban và dự các sự kiện, đồng thời cũng dành thời gian gặp gỡ ngoài công việc.

Mặc dù khó đo lường chính xác ảnh hưởng của các mối quan hệ xã hội đến tuổi thọ, Rando cho rằng có nhiều bằng chứng thực tế ủng hộ điều này. Một ví dụ từ nghiên cứu của ông là Dr. Ira Eliasoph, 96 tuổi, từng tiết lộ các mối quan hệ vững chắc giúp ông sống lâu. "Tôi tin các tương tác xã hội thực sự quan trọng khi con người ngày càng lớn tuổi", Rando nói.

(theo Ngôi sao)