Chuyên gia thuế 'giải mã' những rủi ro dễ mắc trong quản trị tài chính doanh nghiệp

Diễn đàn giúp doanh nghiệp chủ động quản trị rủi ro thuế

Sáng nay (28/6), Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP.HCM tổ chức chương trình Cà phê Doanh nhân lần 2 với chủ đề “Thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân - Những rủi ro cần tránh”.

Sự kiện thu hút gần 100 doanh nhân, doanh nghiệp hội viên quan tâm, tham dự

Sự kiện thu hút gần 100 doanh nhân, doanh nghiệp hội viên tham dự. Qua đó, doanh nghiệp được cập nhật các quy định mới, đồng thời nhận diện sớm những sai sót có thể dẫn đến truy thu, xử phạt khi thanh tra, kiểm tra thuế.

Tham dự chương trình có ông Phan Đình Tuệ - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP.HCM; Ông Bùi Văn Liệu - Phó Chủ tịch Thường trực Hội; Ông Đỗ Quốc Tuấn - Nguyên Phó Trưởng phòng Thanh tra, Kiểm tra Cục Thuế TP.HCM; Ông Nguyễn Thành Chung - Chủ tịch Công ty Kiểm toán Tư vấn IFA cùng các thành viên Ban Chấp hành Hội.

Ông Phan Đình Tuệ - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP.HCM phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc, ông Phan Đình Tuệ cho rằng, việc cập nhật kịp thời các quy định về thuế sẽ giúp doanh nghiệp phòng ngừa những sai sót không đáng có, hạn chế nguy cơ bị truy thu, xử phạt và nâng cao năng lực quản trị tài chính.

“Trong bối cảnh các quy định về thuế và kế toán ngày càng được hoàn thiện, siết chặt, doanh nghiệp không chỉ cần tập trung phát triển kinh doanh mà còn phải đặc biệt quan tâm đến việc tuân thủ pháp luật.

Chỉ khi hoạt động minh bạch, hệ thống kế toán được thực hiện đúng chuẩn mực, nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ thì doanh nghiệp mới có thể phát triển bền vững và hạn chế những rủi ro pháp lý không đáng có.

Thời gian gần đây đã xuất hiện nhiều vụ việc liên quan đến vi phạm trong lĩnh vực thuế và kế toán, cho thấy đây không còn là câu chuyện của riêng các doanh nghiệp lớn.

Chính vì vậy, Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP.HCM tổ chức chương trình Cà phê Doanh nhân với chủ đề về thuế.

Chúng tôi mong muốn thông qua những chia sẻ từ các chuyên gia, doanh nghiệp sẽ chủ động phòng ngừa rủi ro, nâng cao năng lực quản trị tài chính và phát triển ổn định trong môi trường kinh doanh ngày càng đòi hỏi tính minh bạch và tuân thủ cao”, ông Tuệ nói.

Chương trình vì thế được thiết kế theo hướng trao đổi các tình huống thực tế thay vì chỉ giới thiệu quy định pháp luật. Những ví dụ được chuyên gia chia sẻ đều xuất phát từ quá trình thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp, giúp người tham dự dễ hình dung và có thể áp dụng ngay vào hoạt động quản trị.

Chi phí được trừ là “điểm nóng”

Ông Đỗ Quốc Tuấn - Nguyên Phó Trưởng phòng Thanh tra, Kiểm tra Cục Thuế TP.HCM chia sẻ những thông tin thiết thực.

Chia sẻ tại chương trình, ông Đỗ Quốc Tuấn cho biết, trong thực tế thanh tra, doanh thu thường không phải nội dung dễ điều chỉnh nếu doanh nghiệp đã kê khai đầy đủ. Ngược lại, các khoản chi phí mới là phần cơ quan thuế tập trung rà soát nhiều nhất.

Theo ông Tuấn, một khoản chi muốn được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế phải đồng thời đáp ứng ba điều kiện: phát sinh thực tế và liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; đồng thời đáp ứng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với những khoản thuộc diện bắt buộc.

“Chỉ cần thiếu một trong ba điều kiện này thì khoản chi hoàn toàn có thể bị loại khi quyết toán thuế”, ông Tuấn lưu ý.

Từ thực tế thanh tra, chuyên gia dẫn nhiều ví dụ về các khoản chi tưởng chừng hợp lý nhưng vẫn không được chấp nhận. Chẳng hạn, doanh nghiệp mua tài sản, thiết bị hoặc quà tặng nhưng không chứng minh được khoản chi phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thì rất khó được tính vào chi phí được trừ.

Đối với các khoản mua hàng không có hóa đơn, doanh nghiệp chỉ được lập bảng kê trong một số trường hợp đặc biệt như mua nông sản, lâm sản, thủy sản trực tiếp từ người sản xuất hoặc người trực tiếp khai thác theo quy định. Tuy nhiên, bảng kê không phải là căn cứ duy nhất. Cơ quan thuế vẫn có quyền xác minh người bán, nguồn gốc hàng hóa và tính xác thực của giao dịch trước khi chấp nhận khoản chi.

Một nội dung khác cũng được nhiều doanh nghiệp quan tâm là việc thuê cá nhân cung cấp dịch vụ hoặc thuê tài sản. Theo ông Tuấn, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán và thực hiện đúng nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân nếu thuộc diện phải khấu trừ. Việc thiếu hồ sơ hoặc thực hiện không đúng quy định đều có thể khiến khoản chi bị loại khi quyết toán.

Trả lời câu hỏi nếu doanh nghiệp có khoản tiền mặt, nhưng vẫn vay ngân hàng để hoạt động, vậy có được khấu trừ chi phí không?

Ông Tuấn cho biết, chi phí lãi vay là một trong những nội dung thường xuyên được cơ quan thuế rà soát.

“Nếu doanh nghiệp vẫn đang duy trì lượng tiền nhàn rỗi lớn nhưng tiếp tục phát sinh các khoản vay hoặc sử dụng vốn vay không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thì cơ quan thuế sẽ xem xét mục đích sử dụng vốn và có thể loại phần chi phí lãi vay không đáp ứng điều kiện”, ông Tuấn phân tích.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần đặc biệt lưu ý các quy định về thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo đó, đối với các khoản chi thuộc diện bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng theo quy định, nếu doanh nghiệp thanh toán bằng tiền mặt thì khoản chi có thể không đủ điều kiện để được tính vào chi phí được trừ.

Đối với thuế giá trị gia tăng đầu vào của các hợp đồng mua bán trả chậm, doanh nghiệp vẫn được kê khai khấu trừ khi hóa đơn phát sinh. Tuy nhiên, nếu đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng mà chưa thực hiện thanh toán đúng hình thức thì phải điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ. Sau khi hoàn tất thanh toán đúng quy định, doanh nghiệp mới được kê khai khấu trừ trở lại.

Theo ông Tuấn, đây là sai sót khá phổ biến bởi nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng kê khai thuế đầu vào mà chưa theo dõi chặt chẽ tiến độ thanh toán theo hợp đồng, dẫn đến phải điều chỉnh hồ sơ hoặc bị truy thu khi thanh tra.

Nhiều băn khoăn về thuế thu nhập cá nhân

Về thuế thu nhập cá nhân, điều kiện khấu trừ chi phí, thuê tài sản của cá nhân, thu nhập từ tiền lương, tiền công cũng như những quy định mới của chính sách thuế… ông Đỗ Quốc Tuấn cho biết có một số quy định mới đã được ban hành nhưng vẫn đang chờ hướng dẫn chi tiết. Vì vậy, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật văn bản pháp luật để bảo đảm việc áp dụng đúng quy định, tránh phát sinh rủi ro trong quá trình kê khai và quyết toán.

Ông Tuấn hướng dẫn, để theo dõi về thuế thu nhập cá nhân còn tồn đọng, phát sinh hay không, các cá nhân nên chủ động tải ứng dụng eTaxMobile.

Một nội dung được nhiều doanh nhân quan tâm là thuế đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán.

Theo giải đáp của chuyên gia, thuế chuyển nhượng chứng khoán hiện được tính theo tỷ lệ 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, không phụ thuộc vào việc giao dịch có phát sinh lãi hay lỗ. Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi nhà đầu tư bán chứng khoán bị thua lỗ vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo tỷ lệ trên giá trị chuyển nhượng.

Kết thúc chương trình, nhiều doanh nghiệp đánh giá những chia sẻ từ chuyên gia đã giúp làm rõ các tình huống phát sinh thường gặp trong thực tiễn, từ điều kiện ghi nhận chi phí, khấu trừ thuế GTGT, xử lý chi phí lãi vay đến các nghĩa vụ về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Thông qua những phân tích từ góc nhìn của cơ quan quản lý thuế và chuyên gia kiểm toán, chương trình đã mang đến cho doanh nghiệp bức tranh toàn diện hơn về công tác quản trị thuế. Trong bối cảnh chính sách ngày càng hoàn thiện và yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, việc chủ động rà soát quy trình kế toán, lưu trữ chứng từ và cập nhật quy định mới được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ nguồn lực tài chính và phát triển bền vững.

Theo ông Phan Đình Tuệ, Hội Doanh nghiệp Nghệ Tĩnh tại TP.HCM sẽ tiếp tục duy trì chuỗi Cà phê Doanh nhân với các chuyên đề thiết thực, bám sát nhu cầu của doanh nghiệp.

“Mục tiêu của Hội không chỉ là kết nối cộng đồng doanh nhân mà còn đồng hành cùng hội viên trong việc cập nhật chính sách, nâng cao năng lực quản trị và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Tuệ chia sẻ.