Chuyên ngành tim mạch làm chủ công nghệ cao từ quá trình chuẩn bị bài bản

Ảnh: Bệnh viện Thống Nhất

Mới đây, bệnh nhân nữ P.T.D, 60 tuổi, nhập viện Khoa Đột quỵ - Bệnh viện Đà Nẵng trong tình trạng lơ mơ, nói khó, liệt nửa người. Bác sĩ xác định bà bị rung nhĩ - nguyên nhân trực tiếp gây ra cục máu đông và tắc mạch máu não lớn. Dù được can thiệp lấy huyết khối cấp cứu, nhưng do não phù nề nghiêm trọng, bệnh nhân vẫn đối mặt với nguy cơ tử vong cao. Các bác sĩ đã phải hội chẩn gấp để phẫu thuật mở hộp sọ giải áp, bảo tồn phần não chưa tổn thương.

Trong khi đó, bệnh nhân L.T.H, 68 tuổi, từng bị đột quỵ nhẹ và phát hiện nguyên nhân do rung nhĩ. Sau 3 tháng điều trị tích cực, sức khỏe bà ổn định gần như bình thường. Cho rằng mình đã khỏi bệnh và lo ngại tác dụng phụ của thuốc chống đông, bệnh nhân tự ý ngưng thuốc 10 ngày. Hậu quả là một cơn đột quỵ tái phát rất nặng ập đến. Dù nhập viện trong "giờ vàng", nhưng cục máu đông quá lớn gây tổn thương não diện rộng, bệnh nhân phải chịu di chứng tàn phế.

Tương tự, từng được chỉ định phẫu thuật hở van hai lá 10 năm trước nhưng trì hoãn, ông Thức, 62 tuổi (TP.HCM) mới đây xuất hiện khó thở, bác sĩ phát hiện rung nhĩ, suy tim. Dù uống thuốc đều đặn và tái khám định kỳ, sức khỏe ông vẫn đi xuống. Một tháng nay ông mệt nhiều hơn, khả năng gắng sức giảm, khó thở khi nằm khiến giấc ngủ ban đêm thường xuyên gián đoạn.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, ThS.BSCKII. Huỳnh Hoàng Khang, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết: “Phẫu thuật ở thời điểm này không còn là can thiệp sớm, nhưng vẫn có cơ hội phục hồi chức năng tim và hạn chế bệnh tiếp tục tiến triển. Bên cạnh sửa van, việc xử trí nguy cơ huyết khối liên quan đến rung nhĩ cũng rất quan trọng nhằm giảm nguy cơ biến cố thuyên tắc, đặc biệt là đột quỵ”.

Bệnh nhân tái khám sau một tuần phẫu thuật sửa van tim. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Tin vui cho bệnh nhân, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) vừa thực hiện thành công 4 ca triệt đốt rung nhĩ bằng công nghệ từ xung điện (PFA). Đây là những ca can thiệp đầu tiên sau khi bệnh viện được Bộ Y tế cấp phép triển khai thường quy kỹ thuật này, do chính đội ngũ bác sĩ của bệnh viện thực hiện. 

Một trong những người bệnh được điều trị trong đợt này là chị P.N.M.T. (52 tuổi, ngụ TP.HCM). Khoảng 2 - 3 năm qua, chị thường xuyên xuất hiện những cơn hồi hộp, tim đập nhanh, với tần suất ngày càng tăng, kể cả khi nghỉ ngơi hoặc làm việc bình thường. Khi đang chạy xe, chị cũng từng phải tấp vào lề vì ngộp thở, lo sợ ngất xỉu. Sau quá trình thăm khám, bệnh nhân được tư vấn và đăng ký thực hiện kỹ thuật PFA.

Ca can thiệp diễn ra trong khoảng 30 phút. Sau 2 ngày can thiệp, bệnh nhân đã ăn uống, đi lại nhẹ nhàng và chưa xuất hiện trở lại những cơn tim đập nhanh như trước. TS.BS Trương Quang Khanh, Trưởng khoa Nhịp tim, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết kết quả thuận lợi của 4 ca đầu tiên là cơ sở để bệnh viện tiếp tục triển khai kỹ thuật, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả điều trị.

Đằng sau việc triển khai thành công kỹ thuật tim mạch tiên tiến này là quá trình chuẩn bị về nhân lực, chuyên môn và tổ chức thực hiện. Đối với PFA, yêu cầu này càng quan trọng bởi triệt đốt rung nhĩ là thủ thuật đòi hỏi khả năng xác định chính xác vùng mô đích, kiểm soát hệ thống thiết bị và xử trí kịp thời các tình huống phát sinh.

Đằng sau việc triển khai thành công kỹ thuật tim mạch tiên tiến này là quá trình chuẩn bị về nhân lực, chuyên môn. Ảnh: Bệnh viện Thống Nhất

Bệnh viện Thống Nhất đã cử đội ngũ chuyên gia tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu trực tiếp tại Nhật Bản. Quá trình đào tạo giúp các bác sĩ tiếp cận quy trình chuyên môn, phương thức vận hành thiết bị và kinh nghiệm thực hành trong lĩnh vực triệt đốt rung nhĩ bằng năng lượng xung điện.

Sau khi tiếp thu kiến thức và quy trình kỹ thuật, bệnh viện tiến hành các bước chuẩn bị, thực hiện thí điểm trên một số người bệnh trước khi được Bộ Y tế chính thức cho phép triển khai thường quy. Sự xuất hiện của công nghệ này giúp người bệnh có thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật hiện đại ngay trong nước, giảm nhu cầu phải ra nước ngoài điều trị.

Trước đó, Viện Tim mạch - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) cũng đã thực hiện thành công 04 ca triệt đốt rung nhĩ PFA, với sự hỗ trợ chuyên môn của PGS, TS Kelvin Chua Chi Ming - chuyên gia điện sinh lý tim hàng đầu đến từ Bệnh viện Gleneagles, Singapore.

Đây là dấu mốc quan trọng đánh dấu việc bệnh viện trở thành đơn vị y tế đầu tiên trong Quân đội và là cơ sở thứ 3 trên cả nước (sau Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Thống Nhất) triển khai một trong những công nghệ điều trị rối loạn nhịp tim hiện đại nhất hiện nay.

Trong 04 trường hợp được can thiệp có 01 bệnh nhân rung nhĩ cơn, 03 bệnh nhân rung nhĩ dai dẳng. Đáng chú ý, một số bệnh nhân đồng thời mắc các rối loạn nhịp phức tạp như cuồng nhĩ, nhanh nhĩ kết hợp với rung nhĩ dai dẳng. Điều này đòi hỏi lập bản đồ điện học ba chiều chính xác và chiến lược can thiệp toàn diện.

Với kinh nghiệm chuyên môn cùng sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại, ê-kíp can thiệp đã triệt đốt thành công tất cả các ổ loạn nhịp, hoàn thành mục tiêu cô lập tĩnh mạch phổi và xử trí triệt để các rối loạn nhịp đi kèm. 04 ca bệnh đều thành công ngay trong lần can thiệp đầu tiên, không ghi nhận biến chứng trong và ngay sau thủ thuật.

PFA là một trong những công nghệ điều trị rối loạn nhịp tim hiện đại nhất hiện nay. Ảnh: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Điểm khác biệt quan trọng của PFA so với các phương pháp triệt đốt truyền thống nằm ở cơ chế sử dụng năng lượng. PFA sử dụng các xung điện trường cường độ cao, thời gian ngắn, tạo ra hiện tượng điện thẩm không hồi phục ở tế bào đích. Cơ chế này giúp tác động lên mô cơ tim với tính chọn lọc tương đối cao, đồng thời hạn chế sự phụ thuộc vào hiệu ứng nhiệt.

Nhờ đặc tính đó, PFA có tiềm năng giảm nguy cơ tổn thương nhiệt đối với một số cấu trúc nhạy cảm nằm gần vùng triệt đốt, trong đó có thực quản và các cấu trúc liên quan đến tĩnh mạch phổi. Bên cạnh yếu tố an toàn, thời gian cung cấp năng lượng của PFA rất ngắn. Tùy từng trường hợp, thời gian thực hiện có thể được tối ưu, qua đó hỗ trợ giảm thời gian gây mê và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục của người bệnh.

Dù vậy, PFA không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn nguy cơ biến chứng. Hiệu quả và độ an toàn còn phụ thuộc vào đặc điểm bệnh lý, tình trạng sức khỏe, chỉ định điều trị, thiết bị được sử dụng và kinh nghiệm của ê-kíp can thiệp. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp cần được thực hiện trên cơ sở đánh giá chuyên môn đối với từng bệnh nhân.