Chuyện những người 'vác tù và' ở Yên Xuân

Tìm "gốc" mâu thuẫn để gỡ "nút thắt"

Nhiều năm gắn bó với công tác hoà giải ở cơ sở, bà Quách Thị Hạnh, Trưởng ban Công tác Mặt trận, Tổ trưởng Tổ hòa giải thôn Tiến Xuân 1, xã Yên Xuân đã có nhiều câu chuyện đáng nhớ.

Một buổi sinh hoạt của Ban Công tác Mặt trận thôn Tiến Xuân 1. Ảnh nhân vật cung cấp

Bà Hạnh cho biết, thôn Tiến Xuân 1 hiện có 539 hộ dân với gần 2.300 nhân khẩu, trong khi Tổ hòa giải chỉ có 6 thành viên. Dù lực lượng mỏng, địa bàn nông thôn còn không ít hạn chế về nhận thức pháp luật, nhưng lợi thế lớn nhất của những người làm hòa giải nơi đây chính là tình làng nghĩa xóm gắn kết, trong thôn ai cũng biết mặt, biết tên.

Mới đây, Tổ hòa giải đã can thiệp thành công một vụ mâu thuẫn có nguy cơ dẫn đến bạo lực và rạn nứt hôn nhân của một cặp vợ chồng ngoài 60 tuổi trong thôn.

Nguyên nhân xuất phát từ sự nghi ngờ, ghen tuông vô cớ của người vợ khi thấy chồng đi làm bảo vệ bên ngoài, cộng thêm việc người chồng mắc bệnh tiểu đường dẫn đến xáo trộn sức khỏe. Lâu ngày tích tụ, đỉnh điểm là cuộc cãi vã khiến người chồng nóng giận dùng cán chổi cạy cửa và va vào tay vợ. Tình huống căng thẳng đến mức người vợ quả quyết đòi ly hôn.

Ngay trong đêm nhận được thông tin, bà Hạnh cùng các thành viên Tổ hòa giải đã tức tốc đến tận nhà để lắng nghe, an ủi và phân tích cho người vợ hiểu. Mọi người tỉ tê giải thích rằng người chồng vẫn rất yêu thương, chở che cho bà, nhược điểm duy nhất chỉ là do sức khỏe hạn chế vì bệnh tật chứ không hề có "người thứ ba".

Đồng thời, Tổ hòa giải chủ động liên lạc, động viên người chồng trở về nhà. Nhờ sự can thiệp kịp thời, chân thành, hai vợ chồng đã thấu hiểu, xua tan mọi nghi ngờ. "Ngay ngày hôm sau, vợ chồng họ đã vui vẻ hòa thuận, thậm chí còn bật karaoke hát chung cả buổi", bà Hạnh mỉm cười nhớ lại.

Thắp sáng cái "tình", phân tích cái "lý"

Cùng chung quan điểm với bà Hạnh, ông Phạm Xuân Khánh, người có uy tín trong cộng đồng, Phó Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Yên Xuân cho biết, nguyên tắc cốt lõi của người làm hòa giải là phải tìm ra nguyên nhân sâu xa của mâu thuẫn.

Bà Quách Thị Hạnh chia sẻ về công tác hoà giải trên địa bàn. Ảnh: Công Phương

"Trưởng thôn là người quản lý nhà nước ở cơ sở, còn người có uy tín lại mang vai trò gieo niềm tin và sự vận động. Muốn hòa giải thành công, người có uy tín trong cộng đồng không được đặt mình vào vị trí “ông nọ bà kia” để phán xét, mà phải đi sâu vào tâm tư, đạo đức và cuộc sống của người dân", ông Khánh nhấn mạnh.

Kể về câu chuyện hoà giải, ông Phạm Xuân Khánh cho hay, vụ việc một hộ dân trong thôn tự ý lấn chiếm đất tập thể, làm cản trở việc thi công con đường chung của làng. Nhận thấy người dân chưa hiểu hết quy định và lợi ích lâu dài, ông đã trực tiếp đến nhà trò chuyện, phân tích:

"Nhà nước mở rộng đường giao thông là mang lại lợi ích lớn cho cả cộng đồng và giúp đất đai gia đình mình được mở rộng. Mình đang sử dụng phần đất không thuộc quyền sở hữu của nhà mình, nay lại cản trở công trình chung thì vừa vi phạm pháp luật, vừa mất tình làng nghĩa xóm", ông Khánh phân tích. Sau khi nghe giải thích thấu tình đạt lý, hộ gia đình đã vui vẻ tự nguyện trả lại mặt bằng cho đơn vị thi công.

Theo ông Khánh, làm công tác hòa giải giống như người bác sĩ bắt bệnh. Muốn chữa khỏi bệnh phải kê đúng thuốc. Muốn gỡ được mâu thuẫn phải nắm chắc pháp luật, thấu hiểu chủ trương của Đảng, Nhà nước và biết đặt mình vào vị trí của người trong cuộc.

Ông Trần Đức Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Xuân cho biết, công tác hòa giải ở cơ sở tại thôn Tiến Xuân 1 đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giữ gìn tình làng nghĩa xóm và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn. Sự tham gia tích cực của những người có uy tín trong cộng đồng đã góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Thời gian tới, đội ngũ hòa giải viên tiếp tục nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải, chủ động nắm bắt tình hình từ cơ sở, kịp thời tháo gỡ những mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, an toàn.