Chuyện quản lý: Giữ lấy rừng đầu nguồn!

Mới đây, tỉnh đã ban hành quyết định phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững trên địa bàn này. Mục tiêu trong giai đoạn 2025-2034 là bảo vệ nguyên vẹn toàn bộ diện tích 17.751,59ha rừng hiện tại, trong đó có 17.740,59ha rừng tự nhiên và 11ha rừng trồng; đồng thời bảo vệ tốt diện tích 265,49ha rừng trồng chưa thành rừng.

Qua đó, duy trì độ che phủ của rừng trên 90%; nâng cao chất lượng rừng, tăng cường khả năng bảo vệ đất và giữ nước của rừng; giữ gìn, bảo tồn hệ động, thực vật rừng, đặc biệt là các loài quý hiếm, đặc hữu, có nguy cơ tuyệt chủng tại khu vực phía Bắc dãy Trường Sơn (lim xanh, gụ mật, gụ lau, sến mật, lá khôi, voọc Hà Tĩnh, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn, trăn đất, trăn gấm, sóc đen...); duy trì hệ sinh thái rừng nguyên vẹn để bảo đảm cân bằng tự nhiên và ổn định quần thể sinh vật.

Song song với thiết chế giữ rừng bền vững, tỉnh cũng đã mở ra sinh kế, đó là: Khuyến khích người dân khai thác các tiềm năng, lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, giá trị đa dạng sinh học, môi trường rừng và đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển du lịch sinh thái; phát huy các giá trị dịch vụ môi trường rừng để giảm nhẹ tác động bất lợi của biến đổi khí hậu, tiến đến bán tín chỉ carbon rừng nhằm tạo nguồn thu tài chính tái đầu tư cho bảo vệ rừng, phát triển rừng bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Ngoài ra, từ diện tích rừng bền vững này, chủ rừng là Ban Quản lý rừng phòng hộ Minh Hóa sẽ thuận lợi hơn trong việc thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế để phục vụ bảo tồn và nâng cao năng lực quản lý rừng trong giai đoạn phát triển mới.

Ban Quản lý rừng phòng hộ Minh Hóa hiện quản lý diện tích rừng đầu nguồn với hệ động, thực vật phong phú, đa dạng - Ảnh: M.V

Để đạt được mục tiêu giữ rừng bền vững, tạo sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn Dân Hóa. Thiết nghĩ, chủ rừng cần rà soát, kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, chuyên sâu và hiệu quả để điều phối các hoạt động, như: Theo dõi diễn biến rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, cấp chứng chỉ FSC, giám sát khai thác... Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong quản lý rừng (GIS, GPS, phần mềm quản lý lô rừng, phần mềm đánh giá hiện trạng rừng), tạo cơ sở dữ liệu đồng bộ, cập nhật và dễ truy xuất. Phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để kiểm tra, giám sát, phòng cháy chữa cháy rừng, xử lý vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, đa dạng sinh học; tăng cường trao đổi thông tin về chính sách, pháp luật và hỗ trợ thủ tục pháp lý trong quá trình cấp chứng chỉ rừng bền vững.

Xây dựng cơ chế hợp tác chia sẻ lợi ích với cộng đồng, như: Chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES), tạo sinh kế từ rừng (thu hái lâm sản ngoài gỗ, du lịch sinh thái...). Áp dụng mô hình trồng rừng thâm canh, rừng hỗn loài, rừng đa tầng phù hợp với điều kiện lập địa nhằm tăng năng suất, chống thoái hóa đất và thích ứng biến đổi khí hậu; đồng thời sử dụng giống cây lâm nghiệp đã được kiểm định chất lượng và phù hợp với điều kiện địa phương (lim xanh, sao đen...).

Bên cạnh việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách, chủ rừng nên linh hoạt trong việc kêu gọi đầu tư theo hình thức liên doanh, liên kết; thu hút các dự án đầu tư trồng rừng gỗ lớn, phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ môi trường rừng... Từ đó có thêm nguồn lực để bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững trên địa bàn.

Trần Minh Văn