Chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tạo xung lực mới cho quan hệ song phương và nâng tầm vị thế quốc tế

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Cộng hòa Pháp Trịnh Đức Hải. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm chính thức Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ từ ngày 9-11/9. Chuyến thăm được kỳ vọng tạo thêm động lực to lớn để hiện thực hóa tầm nhìn chung giữa hai nước và khẳng định nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Nhân dịp này, phóng viên Báo Nhân Dân đã phỏng vấn Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Cộng hòa Pháp Trịnh Đức Hải về ý nghĩa rất quan trọng của chuyến thăm này.

Phóng viên: Thưa Đại sứ, giai đoạn vừa qua ghi nhận sự phát triển vượt bậc trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Pháp, nổi bật là việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện (10/2024), chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Emmanuel Macron (5/2025) và chuyến thăm chính thức Pháp, tham dự Hội nghị Đại dương Liên hợp quốc lần thứ ba (UNOC 3) của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính (6/2025). Xin Đại sứ đánh giá về ý nghĩa của những hoạt động cấp cao này và tầm quan trọng của chuyến thăm chính thức Pháp lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Đại sứ Trịnh Đức Hải: Có thể nói quan hệ Việt Nam-Pháp đang ở một trong những giai đoạn phát triển năng động và có chiều sâu nhất từ trước đến nay. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tháng 10/2024 đã phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao và tầm nhìn chung về một khuôn khổ hợp tác lâu dài, toàn diện và thực chất hơn.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Emmanuel Macron tháng 5/2025 và các cuộc tiếp xúc cấp cao liên tiếp sau đó cho thấy quyết tâm rất rõ của lãnh đạo hai nước trong việc nhanh chóng đưa khuôn khổ quan hệ mới đi vào thực chất. Đây không đơn thuần là sự gia tăng về mật độ trao đổi đoàn, mà quan trọng hơn là quá trình định hình một chương trình nghị sự mới cho quan hệ Việt Nam-Pháp, phù hợp với những chuyển biến nhanh chóng của tình hình quốc tế và yêu cầu phát triển của mỗi nước.

Trong mạch phát triển đó, chuyến thăm chính thức Pháp lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là dịp để lãnh đạo cao nhất hai nước cùng rà soát những kết quả đạt được từ khi nâng cấp quan hệ, đồng thời xác định những định hướng lớn và những lĩnh vực đột phá cho giai đoạn tiếp theo.

Tôi cho rằng, ý nghĩa quan trọng nhất của chuyến thăm là đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện từ khuôn khổ chính trị sang hành động cụ thể, tạo thêm động lực cho hợp tác kinh tế, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, năng lượng, hạ tầng, giáo dục-đào tạo, quốc phòng-an ninh, đồng thời tăng cường phối hợp giữa hai nước tại các diễn đàn đa phương. Qua đó, quan hệ Việt Nam-Pháp có điều kiện bước sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất hơn, hiệu quả hơn và tương xứng hơn với tiềm năng cũng như mức độ tin cậy chính trị giữa hai nước.

Phóng viên: Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045 dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với thế mạnh vượt trội của mình, Pháp có thể đồng hành cùng Việt Nam như thế nào và đâu là những lĩnh vực hợp tác trọng tâm mang lại kết quả thiết thực nhất cho sự phát triển lâu dài của nước ta?

Đại sứ Trịnh Đức Hải: Pháp là một trong những quốc gia có nền tảng khoa học-công nghệ hàng đầu châu Âu, với thế mạnh nổi bật trong hàng không-vũ trụ, năng lượng, công nghệ hạt nhân, giao thông, y tế, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp công nghệ cao và các công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh. Đây đều là những lĩnh vực có độ tương thích rất cao với các ưu tiên phát triển hiện nay của Việt Nam.

Theo tôi, hợp tác trong giai đoạn tới cần hướng mạnh hơn từ quan hệ mua bán, cung cấp thiết bị sang hợp tác công nghệ dài hạn, trong đó chú trọng chuyển giao tri thức, đào tạo nhân lực, nghiên cứu và phát triển chung, xây dựng năng lực công nghệ trong nước và từng bước đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn Pháp và châu Âu.

Một số lĩnh vực có thể tạo đột phá là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo; hàng không-vũ trụ và vệ tinh; năng lượng sạch và năng lượng mới; giao thông đô thị và đường sắt; công nghệ sinh học, y tế; nông nghiệp công nghệ cao và quản lý tài nguyên, môi trường. Bên cạnh đó, Việt Nam mong muốn tăng cường liên kết giữa các trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tiếp nhận những công nghệ tiên tiến của Pháp, mà là thông qua hợp tác với Pháp để Việt Nam từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ, thích ứng và phát triển công nghệ của chính mình. Đây sẽ là một đóng góp thiết thực của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vào mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam.

Phóng viên: Quan hệ Việt Nam-Pháp có những nền tảng rất đặc biệt được bồi đắp qua nhiều thế hệ, từ những gắn kết về lịch sử, văn hóa, giáo dục, khoa học đến mối quan hệ giao lưu nhân dân và một cộng đồng người Việt đông đảo, có nhiều đóng góp tại Pháp. Theo Đại sứ, những nền tảng quý báu này có ý nghĩa như thế nào đối với quan hệ hai nước hiện nay và cần được phát huy ra sao để tiếp tục tạo sức sống và chiều sâu cho quan hệ Việt-Pháp trong giai đoạn mới?

Đại sứ Trịnh Đức Hải: Quan hệ Việt Nam-Pháp là một mối quan hệ có chiều sâu đặc biệt, được bồi đắp qua nhiều thế hệ từ các gắn kết lịch sử, văn hóa, giáo dục, khoa học đến giao lưu nhân dân sâu rộng. Vượt qua những thăng trầm lịch sử, hai nước đã xây dựng thành công mối quan hệ hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới tương lai. Điểm tựa vững chắc của mối quan hệ này không chỉ nằm ở cấp Nhà nước mà còn bén rễ sâu sắc trong lòng xã hội hai bên. Văn hóa, ngôn ngữ, y tế, thể thao và khoa học Pháp đã để lại nhiều dấu ấn tích cực tại Việt Nam, trong khi đất nước, con người và văn hóa Việt Nam luôn có vị trí đặc biệt trong lòng công chúng Pháp.

Hợp tác giáo dục, đào tạo, khoa học-công nghệ và y tế luôn là điểm sáng nổi bật khi Pháp là cái nôi đào tạo nhiều thế hệ trí thức, chuyên gia, kỹ sư và nhất là các thế hệ bác sĩ nội trú, chuyên gia y tế đầu ngành của Việt Nam. Mạng lưới các Viện Pasteur tại Việt Nam cùng sự hiện diện lâu đời của các viện nghiên cứu hàng đầu của Pháp như IRD, CIRAD, CNRS, ANRS là bệ phóng vững chắc cho hợp tác khoa học và y sinh học. Với gần 6.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Pháp cùng các mô hình đào tạo biểu tượng như Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội hay Trung tâm Pháp-Việt Đào tạo về quản lý, đây là nền tảng quý báu cần được tiếp tục mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, y tế chuyên sâu và kinh tế xanh.

Song song với đó, hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ và di sản tư liệu có ý nghĩa vô cùng đặc biệt khi cơ quan lưu trữ hai nước tích cực chia sẻ, số hóa và bảo tồn các tài liệu lịch sử quý giá thời kỳ cận-hiện đại, giúp công chúng và thế hệ trẻ hiểu sâu sắc, khách quan hơn về chiều dài lịch sử chung. Giao lưu thể thao cũng là cầu nối nhân dân sinh động, thể hiện qua các chương trình đào tạo vận động viên, trao đổi chuyên gia và phối hợp tổ chức các sự kiện thể thao nhằm lan tỏa tinh thần hữu nghị.

Cùng với cộng đồng hơn 300 nghìn người Việt Nam và gốc Việt hội nhập sâu rộng tại Pháp, mạng lưới hợp tác phi tập trung giữa các địa phương hai nước đã duy trì hiệu quả qua nhiều thập kỷ, mang lại giá trị thiết thực trong quy hoạch đô thị, bảo tồn di sản, y tế cơ sở và thể thao cộng đồng.

Trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau qua nhiều thế hệ chính là tài sản chiến lược của hai quốc gia. Để tạo xung lực mới, hợp tác văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao và khoa học cần gắn chặt hơn nữa với các động lực phát triển mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các ngành mũi nhọn. Đồng thời, cần khơi dậy mạnh mẽ tiềm năng của đội ngũ trí thức, chuyên gia kiều bào để đóng góp trực tiếp vào các đột phá chiến lược của đất nước. Phát huy hiệu quả các nền tảng xã hội và nhân văn này sẽ giúp khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp phát triển ngày càng thực chất, bền vững và được tiếp nối qua các thế hệ.

Phóng viên: Nhân chuyến thăm chính thức Pháp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ (9-10/9)-diễn đàn định hình các giải pháp ứng phó với thách thức toàn cầu trong lĩnh vực không gian vũ trụ. Xin Đại sứ phân tích ý nghĩa của sự kiện này đối với công tác đối ngoại đa phương và việc nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam?

Đại sứ Trịnh Đức Hải: Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ mang nhiều ý nghĩa. Trước hết, điều này thể hiện Việt Nam ngày càng chủ động tham gia thảo luận và đóng góp vào những vấn đề mới nổi của quản trị toàn cầu, trong đó không gian vũ trụ đang trở thành một lĩnh vực có ý nghĩa ngày càng quan trọng đối với phát triển, an ninh và đời sống kinh tế-xã hội của tất cả các quốc gia.

Đối với Việt Nam, tham gia Hội nghị không chỉ là câu chuyện về công nghệ vũ trụ. Đây còn là sự thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; đồng thời cho thấy Việt Nam sẵn sàng tham gia từ sớm vào quá trình thảo luận, xây dựng các nguyên tắc và khuôn khổ hợp tác đối với những lĩnh vực mới của đời sống quốc tế.

Việt Nam ủng hộ việc sử dụng không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, phục vụ phát triển bền vững, trên cơ sở luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc; đồng thời coi trọng việc bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng đối với các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển.