Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng chiến lược
Theo CNN, Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định, việc xây dựng mối quan hệ 'tinh tế hơn' với Trung Quốc là hết sức cần thiết, trong chuyến thăm đầu tiên của một người đứng đầu chính phủ Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.
Chuyến công du kéo dài bốn ngày của Thủ tướng Starmer diễn ra trong bối cảnh London tìm cách hàn gắn quan hệ với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, giữa lúc căng thẳng toàn cầu gia tăng do chính sách khó lường của đồng minh thân cận nhất của Anh là Mỹ.
“Trung Quốc là một nhân tố quan trọng trên trường quốc tế, và điều cốt yếu là chúng ta phải xây dựng một mối quan hệ tinh tế hơn,” Thủ tướng Starmer nói với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vừa qua.
Người đứng đầu Chính phủ Anh nhấn mạnh rằng, các quan hệ đối tác quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an ninh và thịnh vượng cho người dân Anh. “Đó là lý do tôi luôn khẳng định rõ ràng rằng, Anh và Trung Quốc cần một mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, nhất quán và lâu dài,” ông nói.
Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng bày tỏ thiện chí, khẳng định sẵn sàng phát triển “quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và ổn định” với Anh, đồng thời kêu gọi hai bên “tạo động lực mới” cho quan hệ song phương.
"Làm ấm lại" quan hệ Anh-Trung
Ông Starmer được cho là một trong những lãnh đạo đầu tiên đến thăm Bắc Kinh trong số những quốc gia đồng minh của Mỹ.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh các đe dọa áp thuế và chính sách đối ngoại khó đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang làm đảo lộn các mối quan hệ đối tác lâu đời của Washington.
Động thái này cũng được xem là một bước đi quan trọng trong nỗ lực của Thủ tướng Starmer nhằm tái thiết quan hệ Anh-Trung, vốn rơi vào trạng thái ngờ vực và căng thẳng trong những năm gần đây.
Đây là một phần trong chiến lược rộng hơn của Anh nhằm mở rộng cơ hội kinh doanh với Trung Quốc, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước.
Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, Thủ tướng Starmer đánh giá hội nghị thượng đỉnh là “một cuộc gặp rất tốt đẹp, mang tính xây dựng” và đạt được những kết quả thực chất.
Ông chủ số 10 phố Downing nhấn mạnh “những cơ hội to lớn” cho doanh nghiệp Anh tại thị trường Trung Quốc, cũng như mô tả mối quan hệ song phương hiện đang ở “vị thế tốt và vững chắc”.
Theo ông Starmer, hai bên đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc giảm thuế của Trung Quốc đối với rượu whisky của Anh và trong chính sách miễn thị thực đến Trung Quốc, qua đó giúp nỗ lực mở rộng quyền tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp hai nước.
Tháp tùng Thủ tướng Starmer là một phái đoàn gồm gần 60 doanh nghiệp và tổ chức văn hóa, trong đó có các tập đoàn lớn của Anh như HSBC, GSK và Jaguar Land Rover, cho thấy một trong những trọng tâm của chuyến thăm được đặt vào khía cạnh hợp tác kinh tế.
Ngoài ra, hợp tác an ninh liên quan đến vấn đề di cư bất bất hợp pháp vào Anh cũng là một nội dung trao đổi quan trọng.
Sau chuyến thăm, Văn phòng Thủ tướng Anh thông báo Trung Quốc đã đồng ý giảm thuế đối với rượu Scotch whisky từ 10% xuống còn 5% kể từ ngày 2/2 tới, đồng thời nới lỏng quy định thị thực cho công dân Anh đi Trung Quốc với mục đích công tác và du lịch dưới 30 ngày.
Triển vọng quan hệ Anh-Trung
Chuyến thăm của ông Starmer, diễn ra sau chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Canada Mark Carney hồi đầu tháng và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào tháng 12 năm ngoái, được xem là một lợi thế ngoại giao đối với Bắc Kinh.
Các nhà phân tích nhận định, Trung Quốc mong muốn xây dựng hình ảnh nước này như một bên bảo vệ đáng tin cậy của tự do thương mại và toàn cầu hóa, đối lập với sự bất định do chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump tạo ra.
Theo thông cáo do truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đề cập đến sự gia tăng của “chủ nghĩa đơn phương, bảo hộ và chính trị cường quyền” trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Starmer.
Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc và Anh đều là những bên ủng hộ chủ nghĩa đa phương và thương mại tự do, có thể cùng nhau “thúc đẩy việc xây dựng một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và hợp lý hơn”.
Thủ tướng Starmer cũng đề cập đến bối cảnh quốc tế nhiều bất ổn khi trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình về việc hợp tác trong các vấn đề như biến đổi khí hậu và ổn định toàn cầu, đặc biệt trong những thời điểm thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức.
Chính trị gia London kêu gọi hai bên xác định các cơ hội hợp tác mới, đồng thời duy trì đối thoại thực chất đối với những lĩnh vực còn chưa đạt được sự đồng thuận chung.
Ông coi việc cải thiện quan hệ với Trung Quốc là điều cần thiết để mở rộng cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp Anh.
Trước đó, Thủ tướng Starmer từng lập luận rằng, phát triển kinh tế và tăng cường quan hệ với Trung Quốc không nhất thiết phải đánh đổi bằng an ninh quốc gia.
Chuyến thăm của ông Starmer cũng diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu đang thận trọng theo dõi mức thặng dư thương mại toàn cầu kỷ lục 1.200 tỷ USD của Trung Quốc.
Thực trạng này đang làm gia tăng lo ngại rằng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc có thể làm suy yếu các ngành công nghiệp trong nước của các quốc gia châu Âu.
