Chuyển từ 'dạy những gì mình có' sang 'dạy những gì người học và đất nước cần'

Thông điệp trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi phát biểu tại lễ khai giảng năm học 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, sáng 5/9.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ khai giảng tại điểm cầu chính, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai). (Ảnh: chinhphu.vn)

Nhấn mạnh “hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, Thủ tướng cho rằng muốn đất nước mạnh cần có con người giỏi, muốn có con người giỏi cần có một nền giáo dục tốt.

Theo Thủ tướng, giáo dục không chỉ giúp người học tích lũy kiến thức, rèn luyện năng lực tư duy, khả năng làm việc, sáng tạo và thích ứng mà còn phát triển hài hòa và toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ; biết trân trọng lịch sử, văn hóa dân tộc và có khát vọng cống hiến.

Thủ tướng cho biết đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng lớn về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Trong bối cảnh đó, giáo dục phải đi trước một bước, thực sự trở thành nền tảng, động lực then chốt.

“Điều đó đòi hỏi chúng ta phải chuyển mạnh từ tư duy ‘dạy những gì mình có’ sang ‘dạy những gì người học và đất nước cần’; từ truyền thụ kiến thức đơn thuần sang phát triển toàn diện về phẩm chất, năng lực; từ coi trọng điểm số sang đánh giá sự tiến bộ thực chất của từng học sinh”, Thủ tướng nói.

Dẫn Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn, nhà trường gắn với xã hội; đồng thời, đột phá phát triển giáo dục phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế.

Nhắc lại yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về vai trò đặc biệt của giáo dục và đào tạo trong chuẩn bị con người cho tương lai đất nước, Thủ tướng yêu cầu năm học 2026-2027 phải tạo được tinh thần mới, cách làm mới, tạo chuyển biến và kết quả thực chất trong mỗi nhà trường, đến từng lớp học và từng học sinh.

“Với tinh thần đó, năm học 2026-2027 phải là năm đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, từng người thầy, từng học sinh, sinh viên và toàn ngành Giáo dục”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng và các đại biểu cắt băng khánh thành Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai).

Giao nhiệm vụ cho ngành Giáo dục, Thủ tướng đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý và phương pháp dạy học, lấy người học làm trung tâm, nhà trường làm nền tảng, thầy cô giáo làm động lực, gia đình là điểm tựa và xã hội là nguồn lực đồng hành.

Theo định hướng của Thủ tướng, nhà trường phải thực sự trở thành môi trường thân thiện, an toàn, lành mạnh, nhân văn, nơi học sinh được tôn trọng, khuyến khích sáng tạo và nuôi dưỡng ước mơ.

Thủ tướng đặc biệt yêu cầu “kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực không cần thiết”; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng, phát huy tối đa tiềm năng, sở trường của từng học sinh; quan tâm chăm sóc, dạy dỗ trẻ khuyết tật và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Các địa phương và nhà trường cũng cần chú trọng giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

“Giáo dục hiện đại không xa rời cội nguồn. Các cháu cần tiếp thu tri thức mới nhất của nhân loại, làm chủ công nghệ mới, nhưng đồng thời phải nắm vững truyền thống, lịch sử và văn hóa dân tộc. Các cháu có thể vươn ra xa thế giới nhưng trong trái tim luôn có Tổ quốc”, Thủ tướng nói.

Gửi thông điệp tới đội ngũ giáo viên, Thủ tướng khẳng định trong mọi thời đại, người thầy luôn giữ vị trí đặc biệt cao quý.

Ngày nay, công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ việc tìm kiếm kiến thức nhưng không gì thay thế được tình yêu thương, sự mẫu mực và khả năng truyền cảm hứng của người thầy.

“Một lời động viên đúng lúc có thể tiếp thêm tự tin; một bài giảng hay có thể khơi dậy niềm đam mê; một người thầy tận tụy, nhân ái có thể làm thay đổi cuộc đời của nhiều thế hệ học trò”, Thủ tướng chia sẻ.

Thủ tướng mong các thầy cô luôn giữ trọn tình yêu nghề, không ngừng học hỏi, làm chủ công nghệ mới, đổi mới phương pháp giảng dạy, dành cho học trò sự công bằng, lòng tin yêu và quan tâm chân thành.

Với phụ huynh, Thủ tướng mong muốn mỗi gia đình trở thành điểm tựa vững chắc, đồng hành cùng nhà trường, lắng nghe, chia sẻ, tin tưởng và truyền cảm hứng để chắp cánh cho những ước mơ, khát vọng của con em.

Nhắn nhủ học sinh, sinh viên, người đứng đầu Chính phủ cho rằng mỗi năm học mới là một cơ hội để các em hiểu hơn về bản thân, học hỏi những điều mới và tiến gần hơn tới ước mơ.

“Hãy chăm chỉ, kiên trì học tập, rèn luyện thật tốt, nuôi dưỡng hoài bão để sau này trưởng thành lập nghiệp và đóng góp xây dựng quê hương, đất nước. Các cháu đang sống trong một thời đại thay đổi rất nhanh, vì vậy bên cạnh việc học kiến thức, hãy học cách tư duy độc lập, biết phân biệt đúng sai, biết yêu thương, chia sẻ.

Học cách làm việc nhóm, làm chủ công nghệ chứ không để công nghệ điều chỉnh mình. Học cách nỗ lực phấn đấu và hoàn thiện bản thân mỗi ngày”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng cũng nhắn nhủ thế hệ trẻ giữ trái tim trong sáng, khát vọng vươn lên và tình yêu quê hương, đất nước, để trở thành những công dân toàn cầu nhưng trước hết phải là những công dân Việt Nam giàu lòng yêu nước, có trách nhiệm với gia đình và xã hội.

Cùng với lễ khai giảng năm học mới, các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền cũng đồng loạt được khánh thành sau hơn một năm tập trung triển khai xây dựng.

Theo Thủ tướng, mỗi ngôi trường được đưa vào hoạt động không đơn thuần là một công trình mới mà còn là điểm tựa của niềm tin và tương lai, để khoảng cách địa lý hay hoàn cảnh gia đình không ngăn cản ước mơ học tập, rèn luyện của học sinh; đồng thời thể hiện tình cảm, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và Nhân dân cả nước đối với thế hệ tương lai.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang, tổ chức, cá nhân cùng đội ngũ kỹ sư, công nhân, người lao động đã làm việc khẩn trương trong điều kiện địa hình, thời tiết khó khăn để các công trình kịp hoàn thành, đón học sinh bước vào năm học mới.

Thủ tướng tin tưởng năm học 2026-2027 sẽ là năm học đột phá về chất lượng, mở ra giai đoạn phát triển mới của giáo dục Việt Nam, góp phần “đưa dân tộc Việt Nam trở thành một dân tộc thông thái”, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.