Chuyện về giàn MSP-1: Nơi bắt đầu dòng dầu Bạch Hổ

Giàn cố định đầu tiên

Có những công trình, khi nhắc lại, người ta không chỉ nhớ bằng số liệu, mà còn nhớ bằng không khí của một thời gian khó: từng chuyến hàng từ Liên Xô về, từng mối hàn ở bãi lắp ráp, từng chuyến tàu ra biển đều mang theo kỳ vọng về dòng dầu đầu tiên. MSP-1, hay còn gọi là giàn 1 của Liên doanh Vietsovpetro, đơn vị thành viên của Petrovietnam, là một công trình như thế.

Bốn mươi năm trước, vào ngày 26/6/1986, từ MSP-1, tấn dầu thô đầu tiên của mỏ Bạch Hổ được khai thác. Dòng dầu ấy không chỉ mở ra một mỏ dầu lớn nhất nước hay một ngành công nghiệp mới, mà còn mở đầu cho hành trình rất dài của những người làm dầu khí Việt Nam.

Giàn MSP-1, nơi khai thác tấn dầu thô đầu tiên mỏ Bạch Hổ vào ngày 26/6/1986 (Ảnh: Vương Thái)

Trong ký ức của ông Trần Hồi, nguyên Phó Tổng giám đốc Địa chất Vietsovpetro, người gắn bó với giai đoạn đầu của MSP-1, giàn khoan này trước hết là một công trình của rất nhiều công đoạn trong và ngoài nước. Phần thứ nhất là chân đế, được chế tạo từ những ống thép lớn, hàn ghép tại bãi xây lắp của Vietsovpetro theo đúng bản vẽ thiết kế. Phần thứ hai là khối thượng tầng phục vụ khoan và khai thác, bao gồm khối điện, khối máy bơm, khối công nghệ, khu nhà ở… Các thiết bị này được chế tạo tại Baku, Liên Xô, sau đó vận chuyển về Việt Nam để lắp ráp, giáp nối hoàn chỉnh trên bờ trước khi đưa ra biển.

Nghe qua, đó là những thông tin kỹ thuật, nhưng đặt trong bối cảnh hơn bốn thập niên trước, mỗi chi tiết đều gợi lên một giai đoạn rất đặc biệt. Khi ấy, ngành Dầu khí Việt Nam còn rất trẻ. Kinh nghiệm xây dựng, lắp đặt, vận hành các công trình dầu khí ngoài khơi chưa nhiều. Mỗi bản vẽ, mỗi mối hàn, mỗi chuyến hàng thiết bị từ Baku về Việt Nam đều mang theo kỳ vọng lớn lao về một công trình đầu tiên giữa biển khơi.

Một trong những hạng mục quan trọng của MSP-1 là tháp khoan. Ông Trần Hồi cho biết, tháp khoan cũng được chế tạo theo từng tầng tại Baku, sau đó dùng cần cẩu trọng tải lớn để lắp dựng trên giàn. Khi đó, Vietsovpetro sử dụng tàu cẩu Titan, loại tàu có công suất và chiều cao đủ lớn để nâng tháp khoan cao khoảng 50 m đặt lên MSP-1.

Có thể hình dung, giữa biển khơi, việc đưa từng khối thiết bị lớn vào đúng vị trí không chỉ là thao tác cơ khí. Đó là cuộc phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế, chế tạo, vận chuyển, lắp ráp, kiểm tra và tổ chức thi công. Một sai lệch nhỏ cũng có thể kéo theo nhiều hệ quả. Bởi vậy, ở MSP-1, từng công đoạn đều là một bài học thực tế; từng hạng mục hoàn thành đều là một bước trưởng thành của đội ngũ làm dầu khí Việt Nam khi đó.

Với ông Trần Hồi, MSP-1 không chỉ là một công trình dầu khí, mà còn là một phần ký ức về những ngày đầu đi tìm dòng dầu Bạch Hổ.

Ở giai đoạn ấy, với cương vị một cán bộ về địa chất, ông Trần Hồi thường ra giàn để kiểm tra, đôn đốc những công đoạn quan trọng như lấy mẫu lõi, thử vỉa. Những kỹ sư địa chất trực tiếp thì làm việc theo ca dài ngày ngoài giàn. Đó là những ngày biển không chỉ có sóng gió. Trên giàn còn có sự chờ đợi, hồi hộp và cả áp lực rất lớn của những con người đang đi tìm câu trả lời từ lòng đất...

Sức sống mới của giàn xưa

Trong lịch sử Vietsovpetro, có lẽ MSP-1 là một giàn đặc biệt nhất. Đây là giàn gắn với phát hiện dầu đầu tiên, nơi khai thác tấn dầu đầu tiên, đồng thời cũng là giàn khai thác dầu từ tầng móng đầu tiên vào năm 1988, sau khi các tầng trên suy giảm áp suất. Chỉ riêng những dấu mốc ấy đã đủ để MSP-1 có một vị trí riêng trong lịch sử ngành Dầu khí Việt Nam.

Với ông Trần Hồi, ký ức về MSP-1 gắn rất sâu với miệng giếng khoan số 1, nơi từng thử vỉa và đưa dòng dầu đầu tiên vào khai thác. Có lần trở lại giàn sau nhiều năm nghỉ hưu, ông đứng ngay tại vị trí ấy, kể lại cho anh em trên giàn câu chuyện năm xưa. Với thế hệ đi trước, đó không chỉ là một vị trí kỹ thuật, mà là một tọa độ đặc biệt của ký ức. Ở đó từng có sự hồi hộp của những ngày chờ kết quả thử vỉa; từng có niềm vui khi dầu được đưa lên. Và cũng từ đó, một chương mới của ngành Dầu khí Việt Nam được mở ra giữa Bạch Hổ.

Đến nay, chỉ riêng giàn MSP-1 đã khai thác được hơn 17 triệu tấn dầu.

Giàn trưởng Lê Huy Tâm (thứ hai từ phải sang) và CBCNV tại giếng đầu tiên trên giàn MSP-1, nơi khai thác tấn dầu thô đầu tiên 26/06/1986.

Có một điều đặc biệt ở MSP-1 nữa là sau 40 năm khai thác, giàn vẫn đang duy trì hoạt động an toàn, hiệu quả. Đây là điều không nhiều công trình ngoài khơi trên thế giới có thể làm được sau gần nửa thế kỷ. Hiện nay, theo Giàn trưởng MSP-1 Lê Huy Tâm, sản lượng của giàn vẫn đạt trung bình từ 1.000-1.500 tấn/ngày, nằm trong nhóm các giàn khai thác cố định có sản lượng cao của Vietsovpetro. Nếu so với nhiều công trình mới trong toàn ngành, sản lượng ấy vẫn là một con số đáng nể.

Sự bền bỉ đó có nguyên nhân từ chính vị trí đặc biệt của MSP-1. Giàn được đặt tại khu vực giàu trữ lượng nhất của mỏ Bạch Hổ, nơi được gọi là “rốn dầu”. Thời gian đầu, sản lượng của MSP-1 từng duy trì đều đặn ở mức 5.000-6.000 tấn/ngày - một con số ấn tượng mà không nhiều giàn khai thác có thể chạm tới. Với sản lượng dồi dào ấy, MSP-1 không chỉ đóng góp cho Vietsovpetro, Petrovietnam, mà còn là nguồn lực quan trọng cho nền kinh tế đất nước trong những năm tháng khó khăn.

Điều đáng nói hơn, MSP-1 không phải đang khai thác cầm chừng như một công trình đã ở cuối vòng đời. Trên nền tảng dữ liệu địa chất, kinh nghiệm khai thác và hiểu biết ngày càng sâu hơn về thân mỏ, Vietsovpetro vẫn tiếp tục triển khai khoan sâu thêm từ giàn để tiếp cận những túi dầu nằm sâu và xa hơn.

Nói cách khác, sau 40 năm, MSP-1 vẫn đang tiếp tục công việc của một trong những giàn khai thác chủ lực, góp phần ổn định sản lượng cho Vietsovpetro; đồng thời mở ra những cơ hội khai thác mới ngay trong khu vực đã gắn bó với dòng dầu đầu tiên của Bạch Hổ.

Con số hơn 17 triệu tấn dầu đã được khai thác từ MSP-1 vì thế không chỉ là sản lượng đã qua, đó còn là phần lắng lại của 40 năm vận hành, bảo dưỡng, điều chỉnh, thích nghi và tiếp nối. Sự bền bỉ qua nhiều thập niên đó không chỉ dựa vào thiết kế ban đầu mà cần có kỷ luật vận hành, năng lực bảo dưỡng, kinh nghiệm của con người và sự chăm chút qua từng ca trực.

Giàn trưởng Lê Huy Tâm tin tưởng, MSP-1 vẫn còn khả năng tiếp tục khai thác hiệu quả trong nhiều năm tới, tiếp tục là một trong những trụ cột sản lượng của Vietsovpetro.

Từ tấn dầu đầu tiên đến những giếng khoan mới hôm nay, MSP-1 cho thấy sức sống hiếm có của một công trình dầu khí ngoài khơi. Là giàn đầu tiên, nhưng rất có thể sẽ là giàn “nghỉ hưu” sau cùng. Như cách Giàn trưởng Lê Huy Tâm tin tưởng, MSP-1 vẫn còn khả năng tiếp tục khai thác hiệu quả trong nhiều năm tới, tiếp tục là một trong những trụ cột sản lượng của Vietsovpetro.

Giữa mỏ Bạch Hổ, MSP-1 vẫn đứng đó. Lặng lẽ, bền bỉ, như một chứng nhân của 40 năm người dầu khí Việt Nam đi ra biển. Và mỗi khi câu chuyện về tấn dầu đầu tiên được kể lại, công trình ấy lại thêm một lần được nhìn thấy không chỉ bằng dáng hình thép giữa biển khơi, mà bằng chiều sâu của một thời khai mở!