Có gì mới trong Đề án 'Trường học xã hội chủ nghĩa' đang hút sự chú ý ở Quảng Ninh?

Định hướng thí điểm tiếng Trung Quốc là ngoại ngữ thứ nhất từ lớp 3, chú trọng giáo dục lao động, gắn hoạt động học tập với các vấn đề thực tiễn của Vịnh Hạ Long và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm là những nội dung đáng chú ý trong Đề án xây dựng thí điểm mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” của Quảng Ninh.

Như Công lý đã thông tin, ngày 15/11/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 605-QĐ/TU phê duyệt Đề án xây dựng thí điểm mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Quảng Ninh.

Theo Đề án, ba cơ sở giáo dục được lựa chọn thí điểm gồm: Trường Tiểu học, THCS và THPT Vũ Văn Hiếu, hình thành trên cơ sở sáp nhập trường Tiểu học và THCS Hà Tu với trường THPT Vũ Văn Hiếu; trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm, Đại học Hạ Long; trường Tiểu học và THCS Vân Đồn 1, hình thành trên cơ sở sáp nhập trường Tiểu học Hạ Long và trường THCS Hạ Long.

Ông Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh thăm trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm.

Ông Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Quảng Ninh thăm trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm.

Định hướng thí điểm tiếng Trung Quốc từ lớp 3

Đề án xác định đây không phải loại hình trường học mới về pháp lý, không thay thế các quy định, tiêu chuẩn giáo dục hiện hành.

Mô hình được xây dựng trên năm trụ cột: Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa, Đức, Trí, Thể, Mỹ; tích hợp vào Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không hình thành năm môn học mới.

Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng triển khai tiếng Trung Quốc với vai trò ngoại ngữ thứ nhất, theo lộ trình bắt đầu từ lớp 3 trong năm học 2027-2028.

Theo Đề án, việc triển khai dành cho nhóm học sinh có nhu cầu, đồng thời phải bảo đảm các điều kiện về chương trình, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và tổ chức thực hiện.

Bên cạnh nội dung giảng dạy, Đề án chú trọng tạo môi trường sử dụng ngoại ngữ thông qua câu lạc bộ, giao tiếp, hoạt động học thuật, giao lưu và dự án song ngữ, hướng tới sử dụng ngoại ngữ như một công cụ học tập và hội nhập.

Giáo dục lao động từ những việc nhỏ

Giáo dục lao động là một nội dung được cụ thể hóa trong Đề án. Đáng chú ý, lao động không được xác định là trụ cột thứ sáu mà là phương thức giáo dục xuyên suốt năm trụ cột của mô hình.

Mô hình được xây dựng trên năm trụ cột: Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa, Đức, Trí, Thể, Mỹ (Ảnh: Trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm).

Mô hình được xây dựng trên năm trụ cột: Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa, Đức, Trí, Thể, Mỹ (Ảnh: Trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm).

Ở cấp tiểu học, trọng tâm không phải dạy nghề mà hình thành thói quen lao động, kỹ năng tự phục vụ và thái độ trân trọng người lao động.

Các hoạt động được định hướng từ những việc gần gũi như tự chuẩn bị đồ dùng học tập, sắp xếp bàn ghế, trực nhật, chăm sóc cây xanh, giữ gìn vệ sinh trường lớp và thực hiện công việc gia đình phù hợp với độ tuổi.

Đề án gợi ý những hoạt động trải nghiệm như “Một ngày tự phục vụ”, “Em làm việc nhà”, “Em làm vườn”, “Một ngày làm nông dân/thợ thủ công” hoặc tìm hiểu nghề truyền thống quê hương.

Ở cấp THCS, nội dung lao động gắn với khám phá sở thích, năng lực và các nhóm nghề; lên THPT, tăng cường trải nghiệm nghề nghiệp, tìm hiểu ngành học, cơ sở đào tạo và thị trường lao động.

Điểm đáng chú ý không phải việc lần đầu đưa lao động vào trường học, mà là định hướng tổ chức nội dung này xuyên suốt quá trình giáo dục, gắn với hình thành phẩm chất, năng lực và trách nhiệm của học sinh.

Đưa Vịnh Hạ Long và các vấn đề địa phương vào bài học

Đề án định hướng phát triển giáo dục STEM/STEAM theo hình thức học qua dự án, nghiên cứu, thực hành, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và cải tiến sản phẩm.

Nội dung học tập sẽ được gắn với các vấn đề thực tiễn của Quảng Ninh như môi trường biển, Vịnh Hạ Long (Ảnh: Trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm).

Nội dung học tập sẽ được gắn với các vấn đề thực tiễn của Quảng Ninh như môi trường biển, Vịnh Hạ Long (Ảnh: Trường Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm).

Nội dung học tập được gắn với các vấn đề thực tiễn của Quảng Ninh như môi trường biển, Vịnh Hạ Long, năng lượng xanh, công nghiệp, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao, bảo tồn di sản và chuyển đổi số.

Theo định hướng này, học sinh có thêm cơ hội vận dụng kiến thức để tìm hiểu, đề xuất giải pháp đối với những vấn đề gần gũi với đời sống địa phương. Đề án cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối nhà trường với trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ sở khoa học - công nghệ.

Cùng với đó, năng lực số và AI được đưa vào nội dung giáo dục phù hợp với từng độ tuổi.

Đáng chú ý, Đề án xác định nguyên tắc “AI hỗ trợ học tập, không làm thay việc học”. Học sinh được định hướng sử dụng công nghệ để tìm kiếm, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chịu trách nhiệm với sản phẩm học tập của mình.

Một nội dung khác là định hướng tổ chức buổi học thứ hai theo hướng giáo dục toàn diện, kết hợp giáo dục lý tưởng, đạo đức, kỹ năng sống, lao động, ngoại ngữ, khoa học, thể chất và nghệ thuật.

Đề án đặt ra yêu cầu đánh giá chất lượng thực chất, ưu tiên sự tiến bộ của học sinh, chất lượng hoạt động, sản phẩm giáo dục và mức độ chuyển biến của nhà trường.

Bên cạnh kết quả học tập, mô hình chú trọng môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc, công bằng và sự hài lòng của học sinh, phụ huynh, giáo viên.

Đáng chú ý, Đề án yêu cầu không phát sinh hệ thống hồ sơ riêng, không lấy số lượng phong trào hoặc thành tích thi đua làm thước đo chủ yếu.

Theo lộ trình, hoạt động thí điểm được tổ chức từ tháng 11/2026; đến hết năm học 2030-2031 sẽ tổng kết, đánh giá kết quả và nghiên cứu nhân rộng mô hình.

Những nội dung trên cho thấy Đề án hướng tới việc kết nối kiến thức, kỹ năng, trải nghiệm và trách nhiệm cộng đồng trong hoạt động giáo dục. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế cần được kiểm chứng qua quá trình triển khai tại ba cơ sở thí điểm, nhất là khả năng đáp ứng về đội ngũ, cơ sở vật chất và mức độ tiến bộ của học sinh.

Hoàng Hà

Nguồn Công Lý: https://congly.vn/co-gi-moi-trong-de-an-truong-hoc-xa-hoi-chu-nghia-dang-hut-su-chu-y-o-quang-ninh-548284.html