Cô giáo khơi đam mê khoa học ở biên giới Mường Nhé

Nhà trường vinh danh giáo viên và học sinh có thành tích trong kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh.

Tên lửa nước, cánh tay thủy lực, con lắc Newton, robot… là những sản phẩm học sinh Trường PTDTNT THPT Mường Nhé (Điện Biên) được cô Phạm Thị Tươi hướng dẫn nghiên cứu, chế tạo. Qua từng mô hình, những kiến thức Vật lí trở nên dễ hình dung hơn, đồng thời mở ra cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống. Năm học 2025-2026, tại Cuộc thi Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics, đội tuyển do cô Phạm Thị Tươi và thầy Lê Văn Duẩn trực tiếp hướng dẫn đã xuất sắc giành một giải Ba và một giải Thiết kế ở nội dung “Tên lửa nước khám phá vũ trụ”. Đằng sau kết quả ấy là quá trình cô trò cùng nghiên cứu nguyên lí, lựa chọn vật liệu, chế tạo, thử nghiệm và điều chỉnh sản phẩm. Với cô giáo sinh năm 1991, quê ở xã Hiển Khánh, tỉnh Ninh Bình, việc giúp học sinh mạnh dạn bước vào một sân chơi khoa học cũng là cách nuôi dưỡng niềm tin vào khả năng của các em.

Cô Phạm Thị Tươi (áo màu xanh nhạt, đứng giữa) cùng học trò trong một tiết học.

Đưa kiến thức đến gần học trò

Có trình độ thạc sĩ chuyên ngành Vật lí chất rắn, cô Tươi luôn trăn trở tìm cách chuyển tải những kiến thức trừu tượng thành nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với năng lực học sinh. Tại ngôi trường nội trú có học sinh chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều gia đình còn khó khăn, cô không chỉ chú trọng truyền đạt kiến thức mà còn dành nhiều thời gian hướng dẫn phương pháp học, khơi dậy sự tự tin và động viên các em trong quá trình tiếp cận môn học.

Một trong những hướng đi được cô lựa chọn là đưa tình huống thực tế vào bài tập Vật lí. Thay vì chỉ yêu cầu tìm đáp số, cô hướng dẫn học sinh xác định vấn đề, lựa chọn kiến thức để giải quyết và đối chiếu kết quả với thực tiễn. Các em được khuyến khích quan sát, phát hiện hiện tượng trong cuộc sống và tìm cách giải thích bằng kiến thức đã học.

Để tạo hứng thú và khơi dậy niềm đam mê học tập cho học sinh, cô thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học. Các trò chơi tương tác được lồng ghép phù hợp vào bài giảng, kết hợp với thảo luận nhóm, hoạt động trải nghiệm và những nhiệm vụ học tập yêu cầu học sinh tự tìm tòi, giải quyết vấn đề. Thay cho cách truyền thụ một chiều, cô đóng vai trò là người định hướng, đặt câu hỏi và tạo cơ hội để học sinh tự suy nghĩ, trao đổi và khám phá kiến thức.

Khi dạy ba định luật Newton, cô kết hợp thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề với phân tích những hiện tượng quen thuộc. Việc tổ chức cho học sinh tham gia vào quá trình tìm hiểu giúp các em hiểu bản chất kiến thức, thay vì chỉ ghi nhớ công thức.

Gần đây, cô tiếp tục khai thác học liệu số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng hình ảnh, câu hỏi, mô phỏng, hỗ trợ những nội dung khó quan sát trực tiếp. Trước khi sử dụng, cô kiểm chứng nội dung; đồng thời hướng dẫn học sinh đặt câu hỏi, kiểm tra thông tin và sử dụng công cụ có trách nhiệm.

Từ những học liệu ấy, cô giao nhiệm vụ để học sinh tiếp tục ôn luyện ngoài giờ chính khóa. Kết quả làm bài giúp cô nhận ra phần kiến thức các em chưa nắm vững, từ đó điều chỉnh cách hướng dẫn và bổ sung bài tập phù hợp.

Một buổi thảo luận nhóm do cô Tươi phân công học sinh thực hiện nội dung yêu cầu của bài học.

Kiên trì với từng bước tiến

Trong công việc, cô Tươi vừa đảm nhiệm giảng dạy, vừa bồi dưỡng học sinh giỏi và tham gia ôn thi tốt nghiệp THPT. Mỗi nhiệm vụ đòi hỏi cách chuẩn bị khác nhau, nhưng đều bắt đầu từ việc xem xét khả năng của học sinh.

Với học sinh còn hạn chế, cô giao nhiệm vụ vừa sức, theo dõi sau từng chuyên đề để kịp thời bổ sung kiến thức. Với đội tuyển học sinh giỏi, cô hệ thống hóa nội dung, phân loại bài tập và hướng dẫn quy trình tư duy rõ ràng.

Nhìn lại cả một quá trình bền bỉ qua các năm học, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của cô đã gặt hái nhiều kết quả đáng tự hào. Trong 5 năm học gần nhất, từ năm học 2021-2022 đến năm học 2025-2026, cô đã bồi dưỡng đạt 36 giải học sinh giỏi cấp tỉnh, trong đó có 2 giải Nhì và 11 giải Ba. Song song với đó, trong công tác ôn thi tốt nghiệp THPT, cô luôn là một trong những giáo viên nòng cốt đóng góp vào thành tích chung của nhà trường; điển hình như năm 2024, điểm bình quân môn Vật lí đạt 6,88 điểm, cao hơn điểm trung bình toàn tỉnh 0,62 điểm, xếp thứ hai toàn tỉnh và đứng đầu khối trường nội trú.

Những kết quả đó đi cùng sự quan tâm tới học sinh trong đời sống nội trú. Cô phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để quản lí, động viên và hỗ trợ các em; quan tâm những học sinh gặp khó khăn trong học tập, sinh hoạt. Việc hướng dẫn tự học luôn được kết hợp với khích lệ sự cố gắng, giúp học trò có thêm động lực theo đuổi mục tiêu.

Ông Phạm Văn Hạ - Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Mường Nhé (áo màu xám, ngồi giữa) cùng "lăn lộn" với học sinh trong giờ học.

Ông Phạm Văn Hạ - Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Mường Nhé cho biết: “Cô Phạm Thị Tươi luôn chủ động tìm phương pháp phù hợp với học sinh, kiên trì hỗ trợ các em trong học tập. Nhà trường ghi nhận những đóng góp của cô trong bồi dưỡng học sinh giỏi, ôn thi tốt nghiệp và hướng dẫn học sinh nghiên cứu, sáng tạo. Với vai trò tổ trưởng chuyên môn, cô cũng tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp cùng nâng cao chất lượng giảng dạy.”

Trở lại với tên lửa nước, học sinh được cô hướng dẫn xuyên suốt quá trình từ tìm hiểu nguyên lí đến hoàn thiện mô hình. Các công cụ số và AI được sử dụng để hỗ trợ nghiên cứu, thiết kế, trình bày sản phẩm. Qua mỗi lần thử nghiệm, các em có cơ hội rèn kĩ năng thực hành, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

Ở vai trò tổ trưởng chuyên môn, cô Tươi còn chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm giảng dạy và hỗ trợ giáo viên trẻ. Cô duy trì dự giờ thường xuyên, cùng đồng nghiệp phân tích bài dạy, trao đổi những khó khăn cần tháo gỡ.

Chân dung cô giáo Phạm Thị Tươi được thể hiện qua những việc làm cụ thể: một bài tập được điều chỉnh cho vừa sức, một học sinh được động viên, một mô hình được thử nghiệm lại. Từ sự kiên trì ấy, học trò ở Mường Nhé có thêm cơ hội hiểu kiến thức, khám phá khoa học và tự tin vào khả năng của mình.